ಫ್ಯಾಬರ್ಜೆ -*ಒಂದು ಮೊಟ್ಟೆಯ ಕಥೆ! ಬರೆದವರು ಶ್ರೀವತ್ಸ ದೇಸಾಯಿ

ಆ* ಹೆಸರಿನ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಬರುವವನಂತೆ ನನ್ನೂರು ಮಂಗಳೂರು ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ನನ್ನ ತಲೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಕೆಲವರು ಮೊಟ್ಟೆ ಅಂತ ಕರೆದರೆ, ನನ್ನೂರಾದ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ (ಅಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಬಳಕೆ ಸಹ ಉಂಟು) ಅರವತ್ತರ ಅರಳು-ಮರಳು ದಾಟಿದ ನನ್ನ ಹಳೆಯ ಮಿತ್ರರು ’ಟಕಲೂ’ ಎಂದು ಕರೆದದ್ದುಂಟು. ಆದರೆ ಈ ಲೇಖನ ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆಯ ಕಥೆಯಲ್ಲ. ನಾನು ಬರೆಯುತ್ತಿರುವದು ರಷ್ಯಾದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಫ್ಯಾಬರ್ಜೆ(Faberge̕ ) ಮೊಟ್ಟೆಯ ಕಥೆ.

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಾನು ರಷ್ಯಾದ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕ ಮಹಾನಗರವಾದ ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್ ಬರ್ಗ್ ಗೆ ಭೆಟ್ಟಿಯಿತ್ತಾಗ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ಪಿನ ಜ್ವರ ಇಳಿದಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಯ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹರ್ಮಿಟೇಜ್ ಮ್ಯೂಜಿಯಂ. ಕ್ಯಾಥರಿನ್ ಪ್ಯಾಲೆಸ್, ಪೀಟರ್ಹಾಫ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ನೋಡಿಯಾಯಿತು. ಆದರೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಒತ್ತಿದ್ದು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸೆಳೆದದ್ದು ಮಾತ್ರ Faberge̕ Museum ನಲ್ಲಿಯ ಫ್ಯಾಬರ್ಜೆ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ಇತಿಹಾಸ.

ಅವರ ಹೆಸರಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿಯ ಅಕ್ಸೆಂಟ್ accent (e̕ ) ಹೇಳುವಂತೆ ಫ್ಯಾಬರ್ಜೆ ಮನೆತನದ ಮೂಲ ಫ್ರಾನ್ಸ್. ಅವರು ಪ್ರೋಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು. ಅಂದರೆ ವಲಸೆ ಹೋದ ಹ್ಯೂಗೆನಾಟ್, (ಅಥವಾ ಹ್ಯೂಗೆನೋ) (Huguenots) ಪಂಗಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು.  ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಕ್ಯಾಥಲಿಕ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದಲ್ಲಿ ಅನ್ಯರ ಕಾಟ ಸಹಿಸಲಾರದೆ ಪ್ರೋಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ಯೂರೋಪಿನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದರು. ಕೆಲವರು ಬೇರೆ ಖಂಡಗಳಿಗೂ ಹೋದದ್ದುಂಟು. ಆಗಿನ ರಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಂಬಂಧವಿದ್ದುದರಿಂದ ಫ್ಯಾಬರ್ಜೆ ರಷ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಗೂಸ್ಟಾವ್ ಫ್ಯಾಬರ್ಜೆ ಒಬ್ಬ ಅಕ್ಕಸಾಲಿಗ. ಆತ ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್ ಬರ್ಗ್ ದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಂಗಡಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಆತನ ಮಗನೇ ಮುಂದೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದ ಪೀಟರ್ ಕಾರ್ಲ್ ಫ್ಯಾಬರ್ಜೆ.

Imperial Coronation Faberge Egg
ಕಾರ್ಲ್ ಫ್ಯಾಬರ್ಜೆ (Photo: in Public Domain)

ಫ್ಯಾಬರ್ಜೆ ಮೊಟ್ಟೆಗಳ ಖ್ಯಾತಿ ಶುರುವಾದದ್ದು ರಷ್ಯಾದ ಮೂರನೆಯ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಝಾರ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ 1885 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಮರಿಯಾಗೆ ಪೀಟರ್ ಕಾರ್ಲ್ ಫ್ಯಾಬರ್ಜೆ (ಮುಂದೆ ಬರೀ ಕಾರ್ಲ್ ಎಂದೇ ಆತನನ್ನು ಕರೆದರು) ತನ್ನ ಕುಶಲತೆಯಿಂದ ರಚಿಸಿದ “ಹೆನ್ ಎಗ್” ( Hen egg ) ಎಂಬ ಫ್ಯಾಬರ್ಜೆ ಮೊಟ್ಟೆ ಕೊಟ್ಟಾಗ. ಝಾರನ ಕರಾರಿನ ಪ್ರಕಾರ ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು “ಸರ್ಪ್ರೈಸ್” ಸಹ ಇತ್ತು. ನೋಡಲಿಕ್ಕೆ ಮೇಲೆ ಸಾದಾ ಎನಾಮಲ್ಲಿನ ಬಿಳಿ ಮೊಟ್ಟೆಯಂತಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದರೆ ಒಳಗೆ ಬಂಗಾರದ ಹಳದಿ ಯೋಕ್ (ಲೋಳೆ), ಅದು ಎರಡು ಹೋಳಾದಾಗ ಒಳಗೆ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಬಂಗಾರದ ಕೋಳಿ, ಅತ್ಯಂತ ಕುಸುರಿನ ಕೆಲಸದ್ದು. ಡೇನಿಶ್ ರಾಜಕುಮಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಮರಿಯಾಗೆ, ಮತ್ತು ಅವಳ ಪತಿಗೆ ಆದ ಸಂತೋಷಕ್ಕೆ ಪಾರವೇ ಇಲ್ಲ. ಇದಾದ ನಂತರ ಕಾರ್ಲ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅರಮನೆಯ ಕುಂದಣಗಾರನೆನಿಸಿಕೊಂಡ. ಅಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಪರಂಪರೆ 1917 ರ ವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಈಸ್ಟರ್ ಸಮಯಕ್ಕೊಂದರಂತೆ 50 ’’ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಮೊಟ್ಟೆ”ಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು ‘ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಫ್ಯಾಬರ್ಜೆ’ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ. ಝಾರ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ನಂತರ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದ ಎರಡನೆಯ ನಿಕೋಲಸ್ ತನ್ನ ತಾಯಿಗೆ 30 ಮತ್ತು ಪತ್ನಿ (ಝರಿನ)ಗೆ 20 ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಕೊಟ್ಟ ದಾಖಲೆಯಿದೆ. ದುರ್ದೈವವಶಾತ್ ಬೋಲ್ಶೆವಿಕ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ ಫ್ಯಾಬರ್ಜೆ ಕಾರ್ಯಾಗಾರವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. 1918ರಲ್ಲಿ ಆ ಮನೆತನ ರಷ್ಯಾದಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದಿತು. ಕಾರ್ಲ್ನ ಮೊಮ್ಮಗ ಥಿಯೋ ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಪ್ಯಾಬರ್ಜೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವನೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ರಾಣಿಯ ಹತ್ತಿರ ಮೂರು ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಮೊಟ್ಟೆಗಳಿವೆ. ಇನ್ನುಳಿದ ದೊಡ್ಡ ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಸ್ಕೋದಲ್ಲಿ (10), ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕ, ಯೂರೋಪಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆರಡು ಕಾಣಲು ಸಿಗುತ್ತವೆಯಂತೆ.

ರಿನೇಸ್ಸಾನ್ಸ್ (Renaissance) ಮೊಟ್ಟೆ
ರೋಮನಾಫ್ ಮನೆತನದ ಲಾಂಛನ ಗಂಡ ಭೇರುಂಡವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ
ರೋಸ್ ಬಡ್ ಮೊಟ್ಟೆ
ಬೇ ಟ್ರಿ ಮೊಟ್ಟೆ

 

 

 

 

 

ಒಂದೊಂದು ಮೊಟ್ಟೆಯೂ ಒಂದು ಗೇಣುದ್ದ, ಅಥವಾ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು. ಎರಡೂ ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಬೊಗಸೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಪರವಾನಗಿ ಸಿಕ್ಕರೆ! ಹೊರಗಡೆ ಎನಾಮಲ್ ಕವಚ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಬಂಗಾರದ ಕುಸುರಿನ ಕೆಲಸ, ಹೊರಗೂ ಒಳಗೂ ರತ್ನಖಚಿತ ವಸ್ತುಗಳು, ಹೂ ಮೊಗ್ಗುಗಳು, ಚಲಿಸುವ ರಾಯಲ್ ಕೋಚ್, ಬಂಗಾರದ ಗಡಿಯಾರ, ಇತ್ಯಾದಿ. ಒಂದು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಇಂಥ ಅನರ್ಘ್ಯ ರತ್ನಖಚಿತ ವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗಾಗಿ ಕಾರ್ಲ್ ಫ್ಯಾಬರ್ಜೆ ಐದು ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸಗಾರರನ್ನಿಟ್ಟಿದ್ದನಂತೆ. ಒಂಬತ್ತು ಫ್ಯಾಬರ್ಜೆ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ನೂರೆಂಬತ್ತರಷ್ಟು ಬೇರೆ ಕುಶಲ ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್ ಬರ್ಗ್ ನ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಾಗ ಎರಡು ಕಣ್ಣು ಒಂದೆರಡು ಗಂಟೆಗಳ ಸಮಯ ಸಾಲಲಿಲ್ಲ. ರಷ್ಯದ ಲಕ್ಷಾಧೀಶ ವಿಕ್ಟರ್ ವೆಕ್ಸೆಲ್ ಬರ್ಗ್ 2013 ರಲ್ಲಿ ಈ ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ನೂರು ಮಿಲಿಯ ಡಾಲರಿಗೆ ಕೊಂಡು ಈ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇವುಗಳಿಗಿಂತ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಆಭರಣಗಳಿಲ್ಲವೆಂದು ನಂಬಿ ರಷ್ಯನ್ ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಕಾಯ್ದಿಡುವದಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಮತ್ತು ಜನರಿಗೆ ಇದರ ಲಾಭವಾಗಲಿ ಎಂದುತೆರೆದಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕರೆ ನೀವೂ ನೋಡಿಬನ್ನಿರಿ.

 

 

 

 

ಲೇಖನ ಮತ್ತು ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಿಡಿಯೋ: ಶ್ರೀವತ್ಸ ದೇಸಾಯಿ

Advertisements

ಕನ್ನಡಿಯಾತ…. ! ಪೀಟರ್ ಡೇಲ್ ವಿಂಬ್ರೌ ೧೯೩೪ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ ‘The Man in the Glass’ ಕವನದ ಭಾವಾಂತರ ಮುರಳಿ ಹತ್ವಾರ ಅವರಿಂದ

ಪೀಠಿಕೆ: ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆ ಪೀಟರ್ ಡೇಲ್ ವಿಂಬ್ರೊ ೧೯೩೪ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ  ಒಂದು ಕವನ ‘ದಿ ಮ್ಯಾನ್ ಇನ್ ದಿ ಗ್ಲಾಸ್’
ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗ ಮತ್ತು ಬಹಿರಂಗದ ನೈಜ ಮುಖಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಬಹುಮುಖಿಯಾಗಿ ಆಯಾ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುವ ನಾಟಕ ರಂಗವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದಾಹರಣಿಗಳಿವೆ.ಆದರೆ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಮೀರಿ ಅಂತರಂಗದ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿಯೊಂದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಫಲಿತಾಂಶದ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.
ಎಷ್ಟೋ ಸಾರಿ ನಮ್ಮ ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿಯ ಮಾತಿಗೆ ಜಾಣ ಕಿವುಡರಾಗಿಬಿಡುತ್ತೇವೆ ನಂತರ ಒಬ್ಬರೇ ಇರುವಾಗ ಆ ಮಾತು ನಮ್ಮನ್ನು ಅಂತರಂಗದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದು ನಮ್ಮ ವಾದ ತಪ್ಪು ಎಂದು ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಂತಹ ಭಾವವುಳ್ಳ ಮೂಲ ಕವನವನ್ನು ಮುರಳಿ ಹತ್ವಾರರು ಬಹಳ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ, ನೀವೂ ಓದಿ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಓದಬೇಕೆನಿಸುವ ಕವನವಿದು.

The man in the glass

 

ಕನ್ನಡಿಯಾತ…. !

ನೀ ಸುರಿಸಿದ ಬೆವರೆಲ್ಲ ಸೇರಿ

ಬಯಕೆ ಬಟ್ಟಲು ತುಂಬಿ ಸೋರಿ

ತಲೆಯ ಮೇಲೇರೆ ಜಂಭದ ಗರಿ

ಕನ್ನಡಿಯಲಿ ಇಣುಕಿ ಒಂದು ಬಾರಿ

ಕೇಳವನ ನುಡಿ, ಅದು ನಿನ್ನ ಸಿರಿ!

ಹೆತ್ತಮ್ಮ, ಅಪ್ಪ, ಕೈ ಹಿಡಿದ ನಾರಿ

ಅಳೆಯುವ ದೂರವಲ್ಲ ಬದುಕಿನ ಗುರಿ

ಕನ್ನಡಿಯೊಳಗಿಂದ ಕಣ್ಣು ತೂರಿ

ಅವನು ತೋರಿದ್ದೇ ನಿನ್ನ  ಸರಿ ದಾರಿ.

ಬೇಕಿಲ್ಲ ಉಳಿದೋರ ಉಸಾಬರಿ

ಅವನಿರಲು ನಿನ್ನುಸಿರಿನಲಿ ಸೇರಿ

ಕಡುಕಷ್ಟದಾಪತ್ತುಗಳ ದಾಟುವೆ ಹಾರಿ

ಜೊತೆಯಿರೆ ಕನ್ನಡಿಯಾತನ ಸ್ನೇಹಸಿರಿ!

ಜಗಕೆಲ್ಲ ಊದುತ್ತ ಸುಳ್ಳಿನ ತುತ್ತೂರಿ

ಹತ್ತಿ ಕುಳಿತರೂ ಶಹಬ್ಬಾಸ್- ಗಿರಿ

ಕಡೆಗುಳಿವ ಗರಿ – ಕಣ್ಣೀರು, ಎದೆಯುರಿ

ಕಣ್ಕಟ್ಟಿ ನಿಲ್ಲೆ ನೀ ಕನ್ನಡಿಯಾತಗೆ ಬೆನ್ನುತೋರಿ!

                                                                -ಮುರಳಿ ಹತ್ವಾರ್ (ಜುಲೈ ೨೦೧೮)

(ಪೀಟರ್ ಡೇಲ್ ವಿಂಬ್ರೌ ೧೯೩೪ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ The Man in the Glass ಕವನದ ಭಾವಾಂತರ)

ಚಿತ್ರ ಕೃಪೆ: ಗೂಗಲ್

 

The Man in The Glass

When you get what you want in your struggle for self
And the world makes you king for a day
Just go to the mirror and look at yourself
And see what that man has to say.

For it isn’t your father, or mother, or wife
Whose judgment upon you must pass
The fellow whose verdict counts most in your life
Is the one staring back from the glass.

He’s the fellow to please – never mind all the rest
For he’s with you, clear to the end
And you’ve passed your most difficult, dangerous test
If the man in the glass is your friend.

You may fool the whole world down the pathway of years
And get pats on the back as you pass
But your final reward will be heartache and tears
If you’ve cheated the man in the glass

-Peter Dale Wimbrow