ರೇಡಿಯೋ, ಗಿರ್ಮಿಟ್ ಮತ್ತು ಅನಿವಾಸಿ – ಶ್ರೀವತ್ಸ ದೇಸಾಯಿ ಬರೆದ ಲೇಖನ

ಶ್ರೀವತ್ಸ ದೇಸಾಯಿ

‘ಅನಿವಾಸಿ’ ಯ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಬರಹಗಾರರೂ ಮತ್ತು ಪೋಷಕರೊಬ್ಬರಲ್ಲಾಗಿರುವ ಶ್ರೀವತ್ಸ ದೇಸಾಯಿಯವರು, ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಧಾರವಾಡಕ್ಕೆ ಪ್ರವಾಸ ಹೋಗಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿರುವ ರೇಡಿಯೋ ಗಿರ್ಮಿಟ್ ಕಚೇರಿಗೆ ಭೇಟಿಯಾಗುವ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶನವೊಂದನ್ನು ನೀಡುವ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿ ಬಂದಾಗ ಅವರು  ‘ಅನಿವಾಸಿಯ’ ಧ್ವಜವನ್ನು ಹಾರಿಸಲು ಮರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಸಂದರ್ಶನದ ಧ್ವನಿ ಸುರುಳಿ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ನಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಕೇಳಲು ದೊರಕಿದಾಗ, ಡಾ ।। ದೇಸಾಯಿ ಯವರ ‘ಅನಿವಾಸಿ’ ಬಗೆಗಿನಪ್ರೀತಿ , ಅದಕ್ಕಾಗಿ ದುಡಿದವರನ್ನು ಅವರು ನೆನೆಸಿದ ಪರಿ ಎಲ್ಲವೂ ಅವರ ‘ಅನಿವಾಸಿ’ ಯ ಬಗೆಗಿನ ಕಾಳಜಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಬಗೆಗಿನ ವಿನಮ್ರತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಸಂದರ್ಶನವನ್ನೇಕೆ ಒಂದು ಲೇಖನವನ್ನಾಗಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಅವರೊಡನೆ ಚರ್ಚಿಸಿದಾಗ, ಅವರು ಸಂದರ್ಶನವನ್ನೇ ವಸ್ತುವಾಗಿರಿಸದೆ, ಅದರ ಅನುಭವವನ್ನು ವಸ್ತುವನ್ನಾಗಿಸಿ ಒಂದು ಲೇಖನ ಬರೆಯಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅದರಂತೆ ಈ ವಾರ ಅನಿವಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲೇಖನದ ಗಿರ್ಮಿಟ್ ಅನ್ನು ನಮಗೆಲ್ಲ ಬಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಯು ಕೆ ಯ ಹಲವಾರು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿಮಪಾತವಾಗುವ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಿದ್ದು, ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಓದಿದಮೇಲೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಗಿರ್ಮಿಟ್ ಮಂಡಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಬಜ್ಜಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತಿನ್ನಲು ಅನೇಕರು ಪ್ರಚೋದಿತರಾಗುವ   ಸಂಭವ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ತಪ್ಪದೇ  ಓದಿ ನಿಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ. 
                                                                                ಸಂ : ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮಹೇಂದ್ರಕರ್ 

ರೇಡಿಯೋ

ನನಗೂ ರೇಡಿಯೋಗೂ ಅಂಟಿದ ನಂಟು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಇರಬೇಕೇನೋ! ನಮ್ಮ ಮನೆ, ಅಂದರೆ ನಾನು ಧಾರವಾಡದ ಸಪ್ತಾಪುರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಮನೆ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಧಾರವಾಡದ ಒಂದೇ ತರಂಗಾಂತರದಲ್ಲೇ ಇದ್ದಿರಬೇಕು, ಏಕೆ, ಒಂದೇ ಕೂಗಳತೆಯಲ್ಲೇ ಇತ್ತು. ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವದೆಂದರೆ, ಆಗ AIR Dharwad ದಲ್ಲಿ ರೇಡಿಯೋ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ಮರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಹೆಸರಾಂತ ಲೇಖಕ ಹೆಚ್ ಕೆ ರಂಗನಾಥರ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ”ಮಾತು-ಮಾತು-ಮಾತಿನ ಮೋಡಿ ಹಾಕುವ ದ ರಾ ಬೇಂದ್ರೆ”ಯವರು ಆಗ AIR advisor ಆಗಿದ್ದಾಗ ತಮ್ಮ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಸ್ವಲ್ಪ ಜೋರಾಗಿ ಮಾತಾಡಿದರೆ ಹೊರಗಿನಿಂದಲೇ ನಮ್ಮ ಮನೆಯವರೆಗೂ ಕೇಳುವಷ್ಟು ಸಮೀಪ ಆ ರೇಡಿಯೋ ಸ್ಟೇಷನ್! ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಮಗಾಗಿ ಒಂದು ರೇಡಿಯೋ ಇರಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಅಣ್ಣ ಮತ್ತು ನಾನು ಕೂಡಿ ಒಂದು ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ರೇಡಿಯೋವನ್ನು (ನೀವಾರೂ ಅದನ್ನು ಕೇಳಿರಲಿಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ನೋಡಿಯೂ ಇರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ) ನಾವೇ ಕಟ್ಟಿ, ಇಯರ್ ಫೋನ್ ಕಿವಿಗೆ ಹಚ್ಚಿ ರೇಡಿಯೋ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೆವು.

Crystal Radio

ಆಗ ಧಾರವಾಡ ಆಕಾಶವಾಣಿಯಿಂದ ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದ ದಿಗ್ಗಜರಾದ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮನ್ಸೂರ್, ಬಸವರಾಜ ರಾಜಗುರು, ಗಂಗೂಬಾಯಿ ಹಾನಗಲ್ ಅವರ ಸಂಗೀತ, ಶ್ರೀರಂಗರ ನಾಟಕ ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲವದು. ಅದು 1950ರ ದಶಕ. ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ (AIR) ಆಗ ತಾನೇ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ‘ಬಹುಜನಹಿತಾಯ, ಬಹುಜನ ಸುಖಾಯ‘ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಡಾ ಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಮೈಸೂರು ಬಾನುಲಿ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ’ಆಕಾಶವಾಣಿ’ ಎಂಬ ಆ ಹೆಸರನ್ನು ಮೊದಲು ಸೂಚಿಸಿದವರು ಸಾಹಿತಿ, ಹಾಸ್ಯಲೇಖಕ ನಾ. ಕಸ್ತೂರಿ ಅಂತ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ. ಆಗ ನಾನು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಓದಿದ ’ಗೆಳೆಯರ ಗುಂಪಿನ’ವರೊಲ್ಲೊಬ್ಬರಾದ ವಿನಾಯಕರು (ವಿ ಕೃ ಗೋಕಾಕ) ರಚಿಸಿದ ಕವಿತೆಯ ಆರಂಭ ಹೀಗಿತ್ತು:

”ಕಾಡಿಯೋ ಬೇಡಿಯೋ, ತಂದೆನೊಂದು ರೇಡಿಯೋ!” ರೇಡಿಯೋ ಅಷ್ಟು ಅಪರೂಪ. ಆಗ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾನುಲಿ ಪ್ರಸಾರವೊಂದೇ ಇತ್ತು ನಮ್ಮ ಮನರಂಜನೆಗೆ. ಆನಂತರ ರೇಡಿಯೋ ಸಿಲೋನ್ ಗೆ ಪೈಪೋಟಿಯಾಗಿ ’ವಿವಿಧ ಭಾರತಿ” ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ರೇಡಿಯೋ ಮನೆ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸಿ, ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾರಂಭಿಸಿತು. ರೇಡಿಯೋದ ರಿಸೆಪ್ಶನ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕೇಳಿಸದೆ ಮಧ್ಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ’ಕರ್ ಕರ್” ಎನ್ನುವ ಕಿವಿಗೆ ತ್ರಾಸ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಕರ್ಕಶ ಸದ್ದುಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಮೀಡಿಯಂ ವೇವ್ AM (amplitude modulation) ರೇಡಿಯೋ ಮುಂದೆ ಸುಧಾರಿಸಿ FM (frequency modulation) ರೇಡಿಯೋ ಆಗಿ, ಈಗ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಆಗುವ ಕಾಲ ಬಂದಿದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಫೋನಿನ ಆಪ್ ನಲ್ಲಿಯೋ ಕಂಪ್ಯೂಟರಿನಲ್ಲೋ (IP ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್) ಕೇಳಲು ಸಿಗುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ರೇಡಿಯೋ ಪ್ರಸಾರಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿವೆ. ಅಂಥವುಗಳಲ್ಲೊಂದು ರೇಡಿಯೋ ಗಿರ್ಮಿಟ್ ಆನ್ ಲೈನ್ ರೇಡಿಯೋ.

ಗಿರ್ಮಿಟ್

ಏನಿದು ಗಿರ್ಮಿಟ್? ಈ ಊರಿನ ಎರಡು ಖಾದ್ಯಗಳು ಧಾರವಾಡದ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಅಜರಾಮರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿವೆ: ಒಂದು ಸಿಹಿಯಾದ ಧಾರವಾಡದ ಫೇಡೆ; ಇನ್ನೊಂದು ಖಾರದ ಗಿರ್ಮಿಟ್. ಅದೊಂದು ತರಹದ ಮಿಕ್ಷ್ಚರ್: ಚುರಮುರಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಇಲ್ಲಿ ಈರುಳ್ಳಿ, ಅಂದರೆ ತಪ್ಪು!), ಹುಣಸೆ ರಸ, ಅಥವಾ ನಿಂಬೆ, ಹಸಿರು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಉಪ್ಪು, ಸಕ್ಕರೆ, ಒಗ್ಗರಣೆ, ಸಣ್ಣಗೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಸೊಪ್ಪು, ಸಣ್ಣನೆಯ ಶೇವ್ ಇವೆಲ್ಲ ಕೂಡಿ ಪುಟಾಣಿ ಹಿಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಕಲೆಸಿ, ಮೇಲೆ ಗಾರ್ನಿಶ್ ಗೆಂದು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಣ್ಣಗೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ. ಕರಿದ ಹಸಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಯನ್ನು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ನಂಜಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ, ಹಾಡು ಕೇಳುತ್ತ, ಹಾಡುತ್ತ ತಿಂದರೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಮೂರೇ ಗೇಣು. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ತುಂಬೆಲ್ಲ ಇದರ ಖ್ಯಾತಿ ಹರಡಿದೆ, ಈಗ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೂ ಪಸರಿಸಿದೆ. ವಿಜಾಪುರ, ಬೆಳಗಾಂ ಕಡೆ ಇದಕ್ಕೆ ’ಸಂಗೀತ” ಅಂತ ಕರೆಯುತ್ತಾರಂತೆ. ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ನೋಡುತ್ತ ಕೇಳುತ್ತ ಟೆಂಟಿನ ಹೊರಗಡೆ ಬಿಸಿಬಿಸಿ ಬಿಕ್ಕುವ ಈ ಖಾದ್ಯಕ್ಕೆ ಆ ಹೆಸರು ಬಂದಿರಬೇಕೆಂದು ಕೆಲ ರಸಿಕರ ಗ್ರಹಿಕೆ. ಏನೇ ಇರಲಿ, ಹೊಸದೊಂದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಪೂರ್ಣ ರೇಡಿಯೋ ಸ್ಟೇಷನ್ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಶುರು ಮಾಡುವಾಗ ಇದರ ಸ್ಥಾಪಕರು ಇದಕ್ಕಿಂತ ಒಳ್ಳೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಗೋಜಿಗೇ ಹೋಗಿರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ, ಎಂದು ನನ್ನ ತಿಳುವಳಿಕೆ. ಆ ರೇಡಿಯೋ ಸ್ಟೇಷನ್ನಿನ ವಿಳಾಸ ಗೋಪಾಳಪುರ, ಮಾಳಮಡ್ಡಿ, ಧಾರವಾಡ ಎಂದು ತಿಳಿದ ಮೇಲಂತೂ ಕೂಡಲೆ ಇದೇ ವರ್ಷಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಊರಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದ ನಾನು ಅವರ ಆಮಂತ್ರಣಕ್ಕೊಪ್ಪಿ ನಡೆದುಕೊಂಡೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋಕ್ಕೆ ಹೊರಟೆ.

ಕ್ಷಣಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಕಾಲ ಮೇಲೆ ಹರಿದು ಬರಬಹುದಾದ ಕಾರು, ದ್ವಿಚಕ್ರಗಳಿಂದ ಬಚಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ನಡೆದು, ಜೀವವನ್ನು ಮುಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಚರಂಡಿ, ನಾಯಿಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ’ಹಾಪ್ ಸ್ಟೆಪ್ ಅಂಡ್ ಜಂಪ್’ ಮಾಡದೆ ಕೇರ್ ಫ್ರೀ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯ ಆನಂದವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಅನುಭವಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ಕೆಲವೇ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹುಟ್ಟೂರು ಧಾರವಾಡವೂ ಒಂದು. ಈ ರೇಡಿಯೋ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಈಗ ಮನೆಮಾಡಿರುವ ಪವಮಾನ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ಸ್ ಕಟ್ಟಡದ ಮುಂದಿನ ರಸ್ತೆಯಗುಂಟವೇ ನಾನು ಪ್ರತಿದಿನ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಮನೆಗೆ ಮರಳುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ನೆನೆದು ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಪುಳಕ. ಆ ಕಟ್ಟಡದ ಎದುರಿಗೇ ’ಆನಂದಕಂದ’ವೆಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮನೆ, ಆ ಕಾಲದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಹಿತಿ ಬೆಟಗೇರಿ ಶರ್ಮರ ಕುಟುಂಬದ್ದು. ಅವರು ಬದುಕಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಊರಿನ ವೀಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಾಡುವಾಗ ಕನ್ನಡದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಅದೆಷ್ಟು ಸಾಹಿತಿಗಳು, ಕವಿಗಳು, ಕಲಾಕಾರರು ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲೋ ಟಾಂಗಾದಲ್ಲೋ ಹೋಗುವದನ್ನು ನೋಡುವದು ಸರ್ವೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು! ಬೇಂದ್ರೆ, ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾಯರು, ಶಂ ಭಾ ಜೋಷಿ, ಚೆನ್ನವೀರ ಕಣವಿ, ಕೆ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ, ಹೀಗೇ ಅನೇಕರನ್ನು ನೋಡಿದ್ದ ನೆನಪು ಇನ್ನೂ ಹಸಿರಾಗಿಯೇ ಇದೆ.

Audacity ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ ವಿಜಯ ಸತ್ತೂರ

ನಾನು ರೇಡಿಯೋ ಗಿರ್ಮಿಟ್ ಗೆ ಮೊದಲ ಭೇಟಿಕೊಟ್ಟ ದಿನ ಒಂದು ಜಾನೇವರಿ ಮುಂಜಾವಿನ ಎಳೆ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಾ ಹಳೆಯ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಮೆಲಕು ಹಾಕುತ್ತಾ ಹೋದೆ. ಒಂದು ಹೊಸ ಕಟ್ಟಡದ ಮೂರನೆಯ ಮಹಡಿಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಕಾಲ್ ಬೆಲ್ ಒತ್ತಿದಾಗ ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದವರು ವಿಜಯ ಸತ್ತೂರ್ ಮತ್ತು ಹಸನ್ಮುಖಿಯರಾದ ಅವರ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು! ಇದಾದ ಕೆಲ ದಿನಗಳ ನಂತರ ಸಂದರ್ಶನ ತೆಗೆದುಕೊಂಡವರು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವಿಜಯರು (ಇನಾಂದಾರ್). ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿ ನಾನು ನೋಡಿದ್ದ ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋದ ಐವತ್ತರ ದಶಕದ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೂ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೆಯ ಶತಮಾನದ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಆಧಾರಿತ ನವಯುಗದ ಒಂದು ಸ್ಟುಡಿಯೋಕ್ಕೂ ಬಹಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರಬಹುದು, ಇಲ್ಲಿ ರೇಡಿಯೋ ಪ್ರಸಾರ ಹೇಗೆ ಆಗುತ್ತದೆ, ಏನು ವ್ಯತ್ಯಾಸ, ಅದರ nuts and bolts ಏನೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ತವಕ ನನಗೆ. ರೇಡಿಯೋ ಗಿರ್ಮಿಟ್ ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ, ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯ ವಯಸ್ಸಿನ ಹಸುಳೆ, ಎಂದು ಗೊತ್ತಾಯಿತು. ’ವಿವಿಡ್ ಲಿಪಿ’ (VIVIDLIPI)ಮತ್ತು ಈ ರೇಡಿಯೋ ಎರಡೂ ಪ್ರಮೋದ LNS ಅವರ  ಕನಸಿನ ಕೂಸು. ಕೆಲವೇ ಕಾಯಂ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು. ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಆರೇಳು ಜನರಷ್ಟೇ ಫುಲ್ ಟೈಮ್ ಕೆಲಸಮಾಡುವವರು. ಇನ್ನುಳಿದವರೆಲ್ಲ ಪಾರ್ಟ್ ಟೈಮ್. ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರನ್ನೇಕರು ಅದರಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲರೂ ಈಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವೆನ್ನುವ ‘ಮಲ್ಟಿ ಟಾಸ್ಕಿಂಗ್’ ಪಟುಗಳು.

ರೇಡಿಯೋ ಗಿರ್ಮಿಟ್ ಈಗ ಲಾಭೋದ್ದೇಶಬಾಹಿರ (non-profit making) ಸಂಸ್ಥೆ. ಅದರ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ರೇಡಿಯೋ ಜಾರ್ (Jar) ಹೋಸ್ಟ್ ಮಾಡುತ್ತದೆಯಂತೆ. ಅದು 24*7 ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ರೇಡಿಯೋ. ಅದರ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ (www.radiogirmit.com) ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಸಾರಗಳ ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು: ಹರಟೆ ಕಟ್ಟೆ, ಸ್ಪಂದನ, ವಿಷಯಧಾರೆ, ಚಿಣ್ಣರ ಕಥಾಗುಚ್ಛ, ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಶನ, ಇತ್ಯಾದಿ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ತಪ್ಪದೆ ನಿಯತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದರೂ ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಪ್ರಸಾರವಾಗದ ಉಳಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಡು, ಸಂಗೀತವನ್ನು 24/7 ಕೇಳಬಹುದು. ’ಲಹರಿ’ ಯವರು ಕೊಡಮಾಡಿದ ಹಾಡುಗಳ ಲಹರಿ ಸತತವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಹರಟೆಕಟ್ಟೆಯ ಹಲವಾರು ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಹರಟೆಗಳನ್ನು ನಾನು ಸ್ವತ: ಆಲಿಸಿ ಆನಂದಿಸಿರುವೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಬಲಕುಂದಿಯ ಗೌರಿ ಪ್ರಸನ್ನ (ಈಗ ಯುಕೆ ವಾಸಿ) ಅವರ ’ಧಾರವಾಡಿ’ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಶೈಲಿ ಹರಟೆಗೆ ಒಗ್ಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹರಟೆಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬ ವಿಷಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಉಲ್ಲೇಖ, ಇವು ಬರೀ ಒಣ ಹರಟೆಯಾಗದೆ ಅವನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿದರೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಲೇಖನಗಳಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದೆನಿಸುವದು. ಉದ್ಘೋಷಕಿ ಉಮಾ ಭಾತಖಂಡೆಯವರ ಇಂಪಾದ ಧ್ವನಿ ಕೆಲವೊಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಮೆರುಗು ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಈ ರೇಡಿಯೋದ ನಿರ್ವಾಹಕರ ಉದ್ದೇಶಗಳೇನೋ ಮಹತ್ತರವಾದವು; ”ಇದನ್ನು ಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ತಂಗುದಾಣವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು” ಅವರ ಗುರಿ. ಸಮಯ ಕಳೆದಂತೆ, ಕ್ರಮೇಣ ಸಂಸ್ಥೆ ಬೆಳೆದಂತೆ ಅದು ಸಫಲವಾಗಲಿ ಎಂದು ಹಾರೈಸುವೆ.

ನನ್ನ ಸಂದರ್ಶನ

ನಿಗದಿತ ಸಂದರ್ಶನದ ತಾರೀಖು ಬದಲಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಮತ್ತು ತಪ್ಪಿಸಲಾರದ ಬೇರೆ ಅಪಾಯಿಂಟ್ಮೆಂಟ್ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ನನ್ನ ಸಂದರ್ಶನ ನಡೆದದ್ದು ಫೆಬ್ರುವರಿ 8, 2020 ರಂದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ. ಬಲಿಪಶುವಿನಂತಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸ್ವಲ್ಪ ’ನರ್ವಸ್’ ಆಗಿಯೇ ಸ್ಟೂಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಟ್ಟೆ. ಸಂದರ್ಶಕ -ಸಂದರ್ಶನಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಬಂಧ ವಿಚಿತ್ರ. ಅವರ ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ ಸರಿಯಾದರೆ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ’ವಿನ್-ವಿನ” ಲಾಭದ ಆಟ. ಸಂದರ್ಶನ ಹರಿತವಾದ ಎರಡಲುಗಗಳ ಕತ್ತಿಯಿದ್ದಂತೆ. ಯಾರು ಘಾಸಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವದು ಭಾಗವಹಿಸುವ ಆಟಗಾರರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದು. ನಾನು ಬಿ.ಬಿ.ಸಿ.ಯ ರೇಡಿಯೊ 4 ರ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಶ್ರೋತೃ ಅನ್ನಿ. ಅದು ಜಗತ್ತಿನ ನಂಬರ್ 1 ರೇಡಿಯೋ ಸ್ಟೇಷನ್ ಆಗಿ ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿದೆಯೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಆದರೂ ನಾನು ಕೇಳುತ್ತ ಬಂದ ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದ ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯ ಸಂದರ್ಶನಗಳು ಮತ್ತು ವುಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟ ಅಸಾಧಾರಣ ನಿರೂಪಕರ ಸಾಲೇ ಇದೆ ಬ್ರಾಡ್ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಹೌಸ್ ದಲ್ಲಿ. ಅವರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧರು 30 ವರ್ಷಗಳ ಅಖಂಡ ಸೇವೆಯ ನಂತರ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ದಿನನಿತ್ಯದ ಬೆಳಿಗ್ಗಿನ ರೇಡಿಯೋ ’’ಟುಡೇ” ದಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದ ’ರಾಟ್ ವೈಲರ್’ ಬಿರುದಿನ ಜಾನ್ ಹಂಫ್ರೀಸ್. ಅವರೆಂಥ ಪ್ರಚಂಡ ಸಂದರ್ಶಕರೆಂದರೆ ಅತಿರಥಿ ಮಹಾರಥಿ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಸಹ ಅವರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಕಿಂಚಿತ್ತಾದರೂ ನಡುಗಿತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಆದರೂ ಕೆಲವರು ತೋರಗೊಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವಂತೆ. ಆದರೆ ನಾನು ರಾಜಕಾರಣಿಯೂ ಅಲ್ಲ ಮತ್ತು ವಿರೋಧಾಭಾಸದ ಮನುಷ್ಯನೂ ಅಲ್ಲವೆಂದ ಮೇಲೆ ಏಕೆ ಅಳುಕು?

ಸಂದರ್ಶಕ ವಿಜಯ ಇನಾಂದಾರ ಮತ್ತು ಲೇಖಕ (Photo: Radio Girmit)

ಅವರು ಹೇಳಿದಂತೆ ಆ ದಿನ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಮೂರೂವರೆಗೆ ಅದೇ ಅಟ್ಟ ಹತ್ತಿ ಹೋದೆ. ಕೈಯಲ್ಲಿ ’ಅನಿವಾಸಿ’ ಬಗೆಗಿನ ಮಾಹಿತಿಯ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ನೋಟ್ ಬುಕ್ಕು. ಉಮಾ ಅವರು ಬರಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸ್ಟೂಡಿಯೋಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದರು. ಸ್ಟೂಡಿಯೋ ಅಂದರೆ ಚಿಕ್ಕದಾದರೂ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಟೇಬಲ್ಲು; ಅದರ ಮೇಲೆ ವಿಜಯ ಸತ್ತೂರ್ ಮತ್ತು ಉಮಾ ಅವರು ಎಡಿಟಿಂಗ್ ಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್; ಅದರಲ್ಲಿ ಲೋಡ್ ಮಾಡಿದ ಮತ್ತು ಈ ಮೊದಲೇ ನನಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ’ಆಡಾಸಿಟಿ’ ತಂತ್ರಾಂಶ; ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ರೇಡಿಯೋ ಗಿರ್ಮಿಟ್ಟಿನ ಲೋಗೋ ಹೊತ್ತ ದೊಡ್ಡ ಪೋಸ್ಟರ್. ಕೋಣೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಕೂಡಲು ಕುರ್ಚಿಗಳು; ಅವರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೋಡೆಯ ಬ್ರಾಕೆಟ್ಟಿನಿಂದ ತೂಗುಬಿಟ್ಟ ಪ್ರೋಫೆಷನಲ್ ಮೈಕ್ರೋಫೋನ್. ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ನೋಡುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಕ್ಕರು ವಿಜಯ ಇನಂದಾರ್. ಪರಿಚಯ, ಪೀಠಿಕೆಯ ಮಾತುಗಳು ಆದವು. ನಾನು ಈ ಮೊದಲೇ ಕಳಿಸಿದ್ದ ಅನಿವಾಸಿಯ ಲೇಖನಗಳು ಅವರಿಗೆ ತಲುಪಿದೆಯೆಂದು ಖಚಿತ ಪಡಿಸಿಕೊಂಡೆ. ಸಂದರ್ಶನದ ರೂಪರೇಷೆಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿಯಾದ ಮೇಲೆ, ಉಮಾ ಅವರು ಸ್ವಿಚ್ಚಾನ್ ಮಾಡಿ (?) ಸೋನಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೆಕಾರ್ಡರನ್ನು ಅವರ ಕೈಗಿತ್ತರು. ತಡಮಾಡದೇ ಸಂದರ್ಶನ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಸರತಿ ಪ್ರಕಾರ ಮೈಕ್ರೋಫೋನಿನಂತೆ ಅದನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಅದರೊಳಗೆ ನಾವು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ಮಾತಾಡ ಬೇಕು, ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ವಾಪಾಸ್ ಕೊಡಬೇಕು.

ಸಂದರ್ಶನ ಮುಂದುವರೆದಂತೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಪಳಗಿದ ಇನಾಂದಾರರು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪೂರ್ತಿ ವಿಜಯ ಸಾಧಿಸಲು ಸನ್ನದ್ಧರಾಗಿದ್ದಂತೆ ಕಾಣದೆ ಬಹಳ ಸೌಹಾರ್ದಕರ ವಾತವರಣ ನಿರ್ಮಿಸಿ ರಿಲಾಕ್ಸ್ ಆಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ನಾನು ಋಣಿ. ಬರ್ದುಗರಾದ್ದರಿಂದ ಆಗಾಗ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಂದಲೇ ಪೇಚು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು! ಕನ್ನಡ ಬಳಗ ಯು ಕೆದ ಪ್ರಾರಂಭ, ಮತ್ತು ಅದು ಹೇಗೆ ಅನಿವಾಸಿಯ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು, ಅದರ ಪ್ರೇರಣೆ, ಬೆಳವಣಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡಿದೆವು. ಧನ್ಯಾವಾದಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂದರ್ಶನ ಮುಗಿಯಿತು. ರೆಕಾರ್ಡರ್ನಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಮೂಡಿದೆ ಎಂದು ನೋಡುವಾ ಅಂತ ಉಮಾ ಅವರು ಕಂಪ್ಯೂಟರಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದರೆ ಏನೂ ಕೇಳಿಸವಲ್ಲದು. Blank, ಶೂನ್ಯ! ಹಾಂಡ್ ಸೆಟ್ ಸ್ವಿಚ್ ಆನ್ ಆಗಿರಲೇ ಇಲ್ಲ. ಸುಮ್ಮನೆ ಗಾಳಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಮಾತಾಡಿದಂತೆ ಆಗಿತ್ತು! ದೀಪವಿಲ್ಲದೆ ಆರತಿಯಂತೆ. ’ತುಪ್ಪದ ಬತ್ತಿ ಹಚ್ಚಿ’ ಎರಡನೆಯ ಸಲ ಮತ್ತೆ ಸಂದರ್ಶನದ ಪುನರಾವೃತ್ತಿ. ಈ ಸಲ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಆದದ್ದು ಖಚಿತ ಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊರಬಿದ್ದೆ. ಹೋಗುವಾಗ ರೇಡಿಯೋ ಗಿರ್ಮಿಟ್ಟಿನ ಮೆಮೆಂಟೊ ಹಿಡಿದು de rigueur ಫೋಟೋ ತೆಗೆಸಿಕೊಂಡು ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯ ಭೆಟ್ಟಿಗೆ, ಮತ್ತು ‘ಅನಿವಾಸಿ’ಯ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡಲು ಕೊಟ್ಟ ಅವಕಾಶಕ್ಕೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳನ್ನರ್ಪಿಸಿ ಮರಳಿದೆ. ಏನೋ, ನನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯ ಮಾಡಿದ ಸಮಾಧಾನ.

ಶ್ರೀವತ್ಸ ದೇಸಾಯಿ (ಲೇಖನ ಮತ್ತು ಫೋಟೋಗಳು)

ಕೃಪೆ: ರೇಡಿಯೋ ಗಿರ್ಮಿಟ, ಸರೋಜಿನಿ ಪಡಸಲಗಿ

 

 

ಗೀತೆಯ ಸಾರವನ್ನರಿತ ಕನ್ನಡಿಗ – ಡಾ. ಪತ್ತಿಕೊಂಡ ವಿಶ್ವಂಭರ ನಾಥ್: ಶ್ರೀವತ್ಸ ದೇಸಾಯಿ ಬರೆಯುವ ಲೇಖನ

ಶ್ರೀವತ್ಸ ದೇಸಾಯಿ

ಈ ವಾರ ‘ಅನಿವಾಸಿ’ಯಲ್ಲಿ ಡಾ. ಪತ್ತಿಕೊಂಡ ವಿಶ್ವಂಭರ ನಾಥ್ ರವರ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಣ, ಭಗವತ್ಗೀತೆಯ ಮೇಲೆ ಅವರಿಗಿದ್ದ ಒಲವು ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನೂ ಮೀರಿ ಅವರು ಸಮಾಜಮುಖೀ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀವತ್ಸ ದೇಸಾಯಿಯವರು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಸಮಾಜದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ದುಡಿದರೂ ಎಲೆಮರೆಯ ಕಾಯಿಯಂತಿರುವ, ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವಿರಳ.

ಇಂಥವರ ಸಾಲಿಗೆ ಸೇರುವ ಡಾ. ಪತ್ತಿಕೊಂಡ ವಿಶ್ವಂಭರ ನಾಥ್ ರವರ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಣ ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ದಾರಿದೀಪ ವಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ಸಂಪಾದಕನಾಗಿ ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಓದಿದಾಗ ನೆನಪಾದದ್ದು ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗದ ಈ ಸಾಲುಗಳು

ಹುಲ್ಲಾಗು ಬೆಟ್ಟದಡಿ, ಮನೆಗೆ ಮಲ್ಲಿಗೆಯಾಗು,
ಕಲ್ಲಾಗು ಕಷ್ಟಗಳ ಮಳೆಯ ವಿಧಿ ಸುರಿಯೆ.
ಬೆಲ್ಲ-ಸಕ್ಕರೆಯಾಗು ದೀನದುರ್ಬಲರಿಂಗೆ.
ಎಲ್ಲರೊಳಗೊಂದಾಗು ಮಂಕುತಿಮ್ಮ.

ಈ ಲೇಖನವನ್ನು, ಕನ್ನಡಿಗರು ಯು ಕೆ ರವರು ಹೊರತಂದ “ಸ್ನೇಹಯಾನ” ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಮತ್ತಷ್ಟು ಓದುಗರನ್ನು ತಲುಪಲೇ ಬೇಕಾದಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಣವಿದು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಅನಿವಾಸಿಯಲ್ಲೂ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಅನಿವಾಸಿ ತಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಮೂಲ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾರ್ಪಾಟುಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಡಾ. ಪತ್ತಿಕೊಂಡ ವಿಶ್ವಂಭರ ನಾಥ್

ಕನ್ನಡ ಬಳಗದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವ ಡಾ. ನಾಥ್ (ಕೃಪೆ: KBUK website)

ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ  ಡಾ. ಪತ್ತಿಕೊಂಡ ವಿಶ್ವಂಭರ ನಾಥ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನುಕೇಳದ ಕನ್ನಡಿಗರಾಗಲಿ, ಭಾರತೀಯರಾಗಲಿ ವಿರಳ ಎನ್ನಬಹುದು. ಆದರೆ ಯು ಕೆ ದ ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯ ಎಲ್ಲ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಅವರ ಪರಿಚಯ ಇರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವರ್ಷ (1998-2001)ಕನ್ನಡಬಳಗದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ತಾನೊಬ್ಬ ಕನ್ನಡಿಗ, ಮೇಲಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ರಿಟೈರ್ಡ್ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಡಾಕ್ಟರನ್ನು ಯು.ಕೆ. ಸರಕಾರ MBE ಬಿರುದು ಕೊಟ್ಟು ಸನ್ಮಾನಿಸಿದೆ (1998). ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರ ಅವರಿಗೆರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2001) ಕೊಟ್ಟು ಗೌರವಿಸಿದೆ. ಇದು ಇವರ ಕಿರುಪರಿಚಯ. ನಾನು ಕೇಳಿದ ಹತ್ತು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಅವರು ಕೊಟ್ಟ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಟೆಲಿಫೋನ್ ಸಂದರ್ಶನವನ್ನುಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಇದನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

ಪಿ.ವಿ. ನಾಥ್ ಅವರ ಪೂರ್ವಜರು ಎರಡು – ಮೂರು ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕೆಳಗೆ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಪತ್ತಿಕೊಂಡ ಎಂಬ ಊರಿನಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಬಂದವರು. ತಾಯಿಯ ತವರೂರು ಹುಮ್ನಾಬಾದ. ಅವರು ಮರಾಠಿ ಮಾತಾಡಿದರೆ, ತಂದೆ ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. 1900ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಹೊಸಪೇಟೆಗೆ ಬಂದು ನೆಲಸಿದರು.

‘ಹೇಳದೆಯೆ ಕೇಳದೆಯೆ ಬಹನು ವಿಧಿರಾಯ’ (ಮಂಕು ತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ-550)

ಅವರು ಚಿಕ್ಕವರಿದ್ದಾಗ ನಡೆದ ಘಟನೆ: ಅವರ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ತಂದೆ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಕ್ಷಯರೋಗ ತಗುಲಿ (TB )ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಕಷ್ಟ ಪಟ್ಟರು. ಆಗ ಸ್ಟ್ರೆಪ್ಟೋಮೈಸಿನ್ (streptomycin) ಮದ್ದನ್ನು ಹೊರದೇಶದಿಂದ ತರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1950ರಲ್ಲಿ ಔಷಧಿ ಅಂಗಡಿಗಳೇ ಇರದ ಹೊಸಪೇಟೇಯಿಂದ ಔಷಧಿಗಾಗಿ ಬಳ್ಳಾರಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆ ತಂದೆಯವರು ತಾವೇ ಒಂದು ಅಂಗಡಿ ತೆರೆದರು. ಅವರ 10 ಜನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಅವರ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಸೋದರಮಾವನಿಗೆ ಒಬ್ಬರಾದರೂ ಡಾಕ್ಟರಾಗಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದರು. ಇದ್ದವರಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿವಂತನೆಂದು ವಿಶ್ವಂಭರನನ್ನು ಮೈಸೂರು ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ 1959 ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದರು. ಸೊಸೆಯೂ ಡಾಕ್ಟರಾಗಿ ಬಂದರೆ ಇಬ್ಬರೂ ಕೂಡಿ ನರ್ಸಿಂಗ ಹೋಂ ಶುರು ಮಾಡಿದರೆ ಹೊಸಪೇಟೇಯ ಜನರ ಸೇವೆಗೆ ಅನುಕೂಲ ಆದೀತೆಂಬ ಮುಂದಾಲೋಚನೆ, ಆಸೆ  ಅವರಿಗೆ. ಬೆಂಗಳೂರು ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಬಳ್ಳಾರಿಯ ಸತ್ಯವತಿ ಎಂಬ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯೊಡನೆ ಮದುವೆಯೂ ಆಯಿತು. 1968 ರಲ್ಲಿ ಯು ಕೆ ಗೆ ಬಂದು ENT ಯಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ಲೋಮಾ ಪರೀಕ್ಷೆ ಪಾಸು ಮಾಡಿದರು. ಆಕೆ ಹೆರಿಗೆ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿ  ಅಭ್ಯಾಸ ಮುಂದುವರೆಸಿದಳು. ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಾದರು. ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಮೊದಲ 5 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಪಟ್ಟ ಕಷ್ಟ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವರಂತೆ ಬಂದ ಉಳಿದ ವೈದ್ಯರ ಅನುಭವಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು  ಹೇಳ ಲಾಗದಷ್ಟು ಕಷ್ಟದ  ಕಥೆ. ಹೊರಗೆ ಕೆಲಸ, ಪರೀಕ್ಷೆಗಾಗಿ ಓದು, ಮಕ್ಕಳ ಪೋಷಣೆ ಹಾಗು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ. ಆಮೇಲೆ ಪುರಸೊತ್ತೇ ಇಲ್ಲ. ಇಷ್ಟರಲ್ಲಿ ದೈವ ತನ್ನದೊಂದು ಪರೀಕ್ಷೆ ತಂದೊಡ್ಡಿತು. 1974 ರಲ್ಲಿ MRCOG courseಗೆ ಲಂಡನ್ನಿಗೆ ಹೋಗಿ ತಿರುಗಿ ಬರುವಾಗ ಸತ್ಯವತಿ ಕಾರಿನ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಕಣ್ಣುಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಮೂರನೆ ದಿನ ಅವಳ ಸರ್ಜನ್ ಆ ಆಘಾತದ  ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸಿದಾಗ ಗರ ಬಡೆದಂತಾಯ್ತು. ಅವರ ಜೀವನದ ದಿಕ್ಕೇ ಬದಲಾಯಿತು. ಮಡದಿಯ ಆರೈಕೆ, ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮುಂದುವರಿಕೆ, ಅವರ ಭವಿಷ್ಯದ ಚಿಂತೆ, ಇವುಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿಯುವ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿದರು. ಆಗ ಅವರ ಬೆನ್ನೆಲುವಾಗಿ ನಿಂತ ಮಹಿಳೆ ಅದೇ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ  ಶ್ರೀಮತಿ ಬ್ರಿಟಾ ವಾಕರ್. ತನ್ನ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ ಇವರ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ನಿಂತಳು. ಇವರ ಮನೆತನದ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ನಂಟು ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಲಿ (Stanley, Co Durham) ಎಂಬ ಊರಿನ ಜನರಲ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಪ್ರ್ಯಾಕ್ಟಿಶನರ್ (GP) ಆಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಯಾಕಂದರೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ಶ್ರೀಮತಿ ಬ್ರಿಟಾ ವಾಕರ್ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹಾರ್ಟ್ಲಿಪೂಲ್ ಗೆ ಬರೀ ಅರ್ಧ ಗಂಟೆಯ ದಾರಿ. ಕರೆದಾಗ ಬರಲಿಕ್ಕೆ ಆಕೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಭಗವದ್ಗೀತೆಯೊಡನೆ ನಂಟು

ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ಗೊತ್ತಿದ್ದ ನನಗೆ ಅವರ ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಮನೆತನದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಕುತೂಹಲ. ನಾನು ಕೇಳಿದೆ: ”ಚಿಕ್ಕಂದಿನನಲ್ಲಿ  ನಿಮ್ಮ ಪರಿಸರ ಹೇಗಿತ್ತು?ನೀವು ಭಗವದ್ಗೀತೆಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ್ದಲ್ಲದೆ ಅದರ ತತ್ವಗಳ ಮೇಲೆ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದು, ’ಗೀತೆ’ಯ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಭಾಷ್ಯೆ ಸಹ ಬರೆದಿದ್ದೀರಿ. ಅದಲ್ಲದೆ ಆ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಅಧಿವೇಶನ, ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, 17ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ Gita ಸಮ್ಮೇಳನಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದೀರಿ. ನಿಮಗೆ ಅದರ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಎಲ್ಲಿಂದ ಮತ್ತು ಯಾವಾಗ ಬಂತು? ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ”ತಪಸ್ವಿ” ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟಿದ್ದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ್ದೇನೆ.” ಅಂದೆ.

ಡಾ ನಾಥ್: ”ಹೇಗೆ ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡಲಿ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಒಂದೇ ಶಬ್ದದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ  ಕೆಲವು ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಉತ್ತರಿಸಲಾರೆ. ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿ  ನನ್ನ ತಾಯಿ ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರತಿ ಶುಕ್ರವಾರ ಗೀತಾ ಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದರು. ನನಗೆ ಆಗ 6 ವರ್ಷ. ಒಂದು ದಿನ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಗೀತಾ ಪಾಠ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಬಹುಮಾನ ಕೊಡುವದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. Prize ನನ್ನನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತು. ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ 700 ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ 120 ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಬಾಯಿ ಪಾಠಮಾಡಿ ಆ ಬಹುಮಾನ ಗಿಟ್ಟಿಸಿದೆ. ನಂತರ ನನಗೆ ದೊರೆತ ’ಗೀತಾ ಮಕರಂದಂ’ ಪುಸ್ತಕ, ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿಯ ರಾಮಾಯಣ, ಭಾರತ, ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಹೋಂ ವರ್ಕ್ ಮುಗಿಸಿ ಸಮಯ ಸಿಕ್ಕಾಗೆಲ್ಲ ಪುನಃ ಪುನಃ ಓದುತ್ತಿದ್ದೆ. ನಾನು ಏಳು ವರ್ಷದವನಿದ್ದಾಗ ಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಮಹಾ ಸಂತರು, ತಪಸ್ವಿ ಮಹಾರಾಜ ಎಂದು ಹೆಸರು, ನನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕೈಯಿಟ್ಟು ”ಹರಿ ಓಮ್ ತತ್ ಸತ್’ ಎಂದು ಹರಸಿದರು. ಅವರೇ ನನ್ನ ಮೊದಲ ಗುರು. ನನಗೆ ವಿಶ್ವಂಭರ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲು ನನ್ನ ತಾಯಿಗೆ ಆದೇಶ ಮಾಡಿದವರೂ ಅವರೇ. ನಾನು ಈಗಲೂ ಧರಿಸುತ್ತಿರುವ 150 ವರ್ಷ ಹಳೆಯ ಗೌರಿಶಂಕರ ರುದ್ರಾಕ್ಷ ಸಹ ಅವರೇ ಕೊಟ್ಟದ್ದು. ಅದು ನೇಪಾಳದ ಪಶುಪತಿನಾಥ್ ಗುಡಿಯಿಂದ ಬಂದದ್ದು. ಅದು ಎಂದೂ ನನ್ನ ಕೊರಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ (ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಆಪರೇಷನ್ ಆಗುವಾಗಷ್ಟೇ ಸ್ವಲ್ಪೆ ಸಮಯ ತೆಗೆಯಬೇಕಾಗಿ ಬಂದದ್ದು ಬಿಟ್ಟರೆ). ಭಾರತದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಮತ್ತು ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಮೇಲೂ ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳು, ಸ್ವಾಮಿನಿಯರು ಅನೇಕ ಜನ. ಡಾ. ರಾಮರಾವ ಅವರು ಕೊಟ್ಟ ಗೀತೆ ಮತ್ತು ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳ ಮೇಲಿನ ಪುಸ್ತಕಗಳೇ ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಬಂದ ಗಂಡಾಂತರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ’ತ್ರಾಹಿ’ಯಾಗಿ ಆಸರೆ ಕೊಟ್ಟದ್ದು. ಗೀತೆಯನ್ನು ಓದಿ, ಮನನ ಮಾಡಿ, ನನಗೆ ತಿಳಿದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಬರೆದು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ಇಡುವ ಪರಿಪಾಠ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ನನ್ನಣ್ಣನ ಮಗ ಕೊಟ್ಟ ಗಂಧದ ಕೆತ್ತನೆ ”ಗೀತೋಪದೇಶ” ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. ಒಂದು ದಿನ ರಾತ್ರಿ  ಎರಡು ಗಂಟೆಗೆ ಒಂದು ಅವರ್ಣನೀಯ ಅನುಭವವಾಯಿತು. ಆಗ ಒಮ್ಮೆಲೆ ಅದರ ರಹಸ್ಯ ತಿಳಿದಂತಾಯಿತು. ಆದರೆ ನನ್ನ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಇನ್ನೂ ಮುಗಿದಿಲ್ಲ. 1994 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿ ಹರಿಹರ್ಜಿ ಮಹಾರಾಜ ಸಂತರೋಡನೆ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಮೇಲೆ ಚರ್ಚೆಯಾದ ನಂತರ ಅವರು ”ಬೇಟಾ, ನೀನು ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಮೇಲೆ ಪುಸ್ತಕ ಯಾಕೆ ಬರೆಯಬಾರದು?” ಎಂದು  ನನಗೆ ಅಪ್ಪಣೆ ಕೊಟ್ಟರು. ಅದರ ಫಲವೇ ನಾನು ಬರೆದ ಗೀತೆಯ ಮೇಲಿನ ಎರಡು ಸಂಪುಟಗಳ ಭಾಷ್ಯೆ: ’ತತ್ ತ್ವಂ ಅಸಿ’ ಎಂದು ಅದನ್ನು ಕರೆದೆ. (ಈಗ ತಾನೆ ಮೂರು ಸಂಪುಟಗಳುಳ್ಳ ಅದರ ಎರಡನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.) ಅದಲ್ಲದೆ ನಾನು ಎಂಟು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಸಹ ಬರೆದಿದ್ದೇನೆ. ಕೆಲವು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು. ಕೆಲವು ಭಗವದ್ಗೀತೆಗೆ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟವು. ಅದಲ್ಲದೆ ಮೈಸೂರು ದತ್ತ ಪೀಠದ ಗುರು ಶ್ರೀ ಗಣಪತಿ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದಸ್ವಾಮಿಯವರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ, ಅರಳುಮಲ್ಲಿಗೆ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿಯವರ ’ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ’ ದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಅನುವಾದ, ಶ್ರೀ ಕೆ.ಕೆ ಅತ್ರಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಎರಡು ಪುಸ್ತಕಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ.”

ಬದುಕು ಜಟಕಾ ಬಂಡಿ

ಡಾ ನಾಥ್ ಅವರು ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ವೃತ್ಯೇತ್ತರ  ಕೆಲಸಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಸಾರ, ಹೊರಗೆ  ಒಂಟಿಯಾಗಿ (almost single handed G P practice) ಸಹ, ಬಲು ಕಷ್ಟದಿಂದ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಮನೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ, ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪೂರ್ತಿ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತ ಮಡದಿ, ಇಬ್ಬರು ಸಹಾಯಕರ (home help) ನೆರವಿನಿಂದ ನಿಭಾಯಿಸಿದರು.  ಊರಲ್ಲಿದ್ದಿದ್ದರೆ ಸಿಗಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಸಂಬಂಧಿ ಅಥವಾ ಅಜ್ಜಿಯ ಜಾಗ ತುಂಬಿದ ಬ್ರಿಟಾ ವಾಕರ್ ಮನೆಯವಳಂತೆಯೇ ಆಗಿದ್ದಳು. ಅವರೊಡನೆ ಆರು ಸಲ ಭಾರತ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೂ ಹೋದವಳು ಆಕೆ. ಹಿರಿಯ ಮಗಳು ಆಕೆಯನ್ನು ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ’ಮಾಮುಲು’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದಳು- Ma ಮತ್ತು  ಗೌರವವಾಚಕ ’ಮುಲು’ ಸೇರಿಸಿ! ಆಕೆ ಅಷ್ಟು ಹತ್ತಿರವಾಗಿದ್ದಳು. ‘ಆಕೆ ಸಿಕ್ಕಿರದಿದ್ದರೆ ನಮ್ಮ ಜೀವನ  ನಿರ್ಭರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ನಾಥ್.  ಹೊಸತರಲ್ಲಿ ಪ್ರ್ಯಾಕ್ಟಿಸಿನಿಂದ ಒಂದು ವಾರ ರಜೆ ತೊಗೊಳ್ಳುವದು ಸಹ ಸುಲಭವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಯಾಕಂದರೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಈಶಾನ್ಯ ಮೂಲೆಯ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿಪ್ರದೇಶದ ಆ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಬರಲು ಡಾಕ್ಟರುಗಳಿಗೆ ಉತ್ಸಾಹವಿರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಬರಲೂ ಒಪ್ಪುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನುಗಳಿರದೆ ಚಳಿ-ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರುಗಳಿಗೆ ’ಕಾಲ್’ ಮೇಲಿರುವದು, ರೋಗಿಗಳ ಮನೆಗೆ ’ವಿಸಿಟ್’ ಹೋಗುವದು ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸವಾಗಿಬಿಡುತ್ತಿತ್ತು! ’ಅದೊಂದು ಬೇರೆ ಜಗತ್ತೇ ಬಿಡಿ” ಅನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅವರು.

ಕನ್ನಡ ಬಳಗ ಯು ಕೆ (KBUK)

ವಿಶ್ವಂಭರ ನಾಥ್ ಅವರು ಕನ್ನಡ ಬಳಗದ ಪ್ರಾರಂಭದ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಆಜೀವ ಸದಸ್ಯರು. 1998 ರಿಂದ 2001 ರ ವರೆಗೆ ಅದರ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರೆಂದಲೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಾನು ಅವರನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರನ್ನೂ ಬಳಗದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯರ ಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಸಹ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತಮ್ಮ ಉಳಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ತಮಗೆ ಬರಲು ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಷಾದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.

ಕಲಾಪ್ರೇಮಿ

ಕಲಾಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿದ್ದ ನಾಥ್ ದಂಪತಿಗಳು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ನಾನು ಹೋಗಿದ್ದೇನೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರೇರಣೆ ಅವರ ಮಡದಿ ಡಾ.ಸತ್ಯವತಿ. ಆಕೆ ಚಿಕ್ಕವಳಾಗಿದ್ದಾಗ ನಟರಾಗಿದ್ದ ತನ್ನ ತಂದೆಯೊಡನೆ ರಂಗ ತಾಲೀಮು ನೋಡುತ್ತ ಕುಳಿತಿರುತ್ತಿದ್ದಳಂತೆ. ತೆಲುಗಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗೀತೆಗಳನ್ನೂ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿ ಕೈಬಿಟ್ಟಮೇಲೆ ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಲಿಯಲ್ಲಿ  ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವೇ ಅವಳ ಜೀವನಾಧಾರವಯಿತು. ತೆಲುಗಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಿ-ಸಾಹಿತಿಗಳು ದಿಗ್ಗಜರು ಅವರ ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟರು. ಆ ಉತ್ಸಾಹ ಕಲಾಸಕ್ತ ಮಿತ್ರರ ಕೂಟಗಳಿಗೆ ಪುಟ ಕೊಟ್ಟಿತು. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಯು ಕೆ ಗೆ ಬಂದ ಸಂಗೀತಗಾರರ ಕಚೇರಿಗಳು ಲಂಡನ್ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕೆಲವೇ  ಸ್ಥಳಗಳಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಲಂಡನ್ನಿಗೆ ಬರುವ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ತಮ್ಮೂರಿಗೆ ಬರಮಾಡಿಕೊಳ್ಳ ತೊಡಗಿದೆದರು. ಅದುವೇ ‘ಕಲಾಪ್ರೇಮಿ‘ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಜನನ (1983). ಲಲಿತಕಲೆಗಳ ಪೋಷಣೆಯೇ ಅದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿಭಾವಂತ, ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕಲಾಕಾರರ ಸಂಪರ್ಕ ಅವರ ಮಡದಿಗೆ ಆನಂದ, ತೃಪ್ತಿ ಕೊಟ್ಟಿತು. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಾದ ನಂತರ ತಿಂಗಳಾನುಗಟ್ಟಲೆ ಅವುಗಳ ಮೆಲುಕು ಹಾಕುತ್ತ, ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಂಗಿದ ಕಲಾವಿದರೊಡನೆ ಕಳೆದ ದಿನಗಳ ನೆನಪಿನ ಸಂತೋಷವೇ ಆಕೆಗೆ ’ಥೆರಪಿ್’ಯಾಯಿತು. ಅದನ್ನು ಬೇರಾರೂ ಕೊಡಲಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ನಾರ್ದರ್ನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ (Northern Arts) ಸಂಸ್ಥೆ ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳ ವರೆಗೆ ’ಕಲಾಪ್ರೇಮಿ’ಯನ್ನು ಪೋಷಿಸಿತು. ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಕಾಲ ಅದರ ಗೌರವ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿ ಸಹ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಒಂದು ಹೆಸರು ತಂದರು. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಹಾಡಿ, ನುಡಿಸಿ, ಕುಣಿದು ಅವರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಲಿನ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡೇತರ ಭಾರತೀಯರ ಮನಗಳನ್ನು ಸೂರೆಗೊಂಡ  ಕಲಾವಿದರು ಅನೇಕರು. ಅನೇಕ ಸಲ ಅವರ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಹೋದವರಲ್ಲಿ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕಣ್ಮರೆಯಾದ ಮಾಸ್ಟರ್ ಹಿರಣ್ಣಯ್ಯನವರು ಅವರ ಮಾವನವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಗುರುಗಳೆಂದು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಅವರೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ”ಲಂಚಾವತಾರ” ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಪ್ರಚೋದನೆ ಕೊಟ್ಟವರಂತೆ. ಈ ಮಾತನ್ನು ಒಪ್ಪಿ  ಹಿರಣ್ಣಯ್ಯನವರೇ ಒಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಬಿತ್ತರಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಎಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ ಡಾ ನಾಥ್. 1983 ರಲ್ಲಿ ಉಗಮವಾದ ’ಕಲಾಪ್ರೇಮಿ’ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಈಗ ಇಳಿಗಾಲ.

ನಾನು: ನೀವು ಯು ಕೆ ಕನ್ನಡ ಬಳಗ ಪಪ್ರಥಮ ಆಜೀವ ಸದಸ್ಯರುಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತೀರಿ, ಅಲ್ಲವೆ?

ಉತ್ತರ: ಹೌದು. ಪ್ರಾರಂಭದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಬಳಗದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿಯೂ ಆಗಿದ್ದೆ. ಅದರೆ ನಾನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕಾರ್ಯಬಾಹುಲ್ಯದಿಂದ ಅದು ಮುಂದುವರೆಯಲಿಲ್ಲ.

ಸೇತು ಬಂಧನ

1982ರ ಫಾಕ್ಲಂಡಿನ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಯ ವರದಿ;         Montage by author

ಅವರು ತಮ್ಮೂರಿಗೂ ಎಂಟು ಸಾವಿರ ಮೈಲು ದೂರದ ಫಾಕ್ಲಂಡ್ ದ್ವೀಪಗಳ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಲಿಗೂ ಸೇತುವೆ ಕಟ್ಟಿದಿರಿ, ಎಂದು ಕೇಳಿದ್ದೆ. ಆ ನಾಡಿನ  ಸುದ್ದಿ ಸುರುಳಿ (The Penguin News) ಯಲ್ಲೂ ಅವರ ಹೆಸರಿನ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಎತ್ತಣ ಕೆಲವೇ ಸಾವಿರ ಜನವಸತಿಯ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿಗ್ರಾಮ, ಎತ್ತಣ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕೆಯ ಸನಿಹದ ಪೋರ್ಟ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಲಿ? ಅದೊಂದು ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ಇತಿಹಾಸದ ತುಣುಕು.

ಧರ್ಮಾರ್ಥ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ (Charity work) ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದ ನಾಥ್ ದಂಪತಿಗಳು ಅವಿರತ ಶ್ರಮದಿಂದ 1976ರಲ್ಲಿ ಲಯನ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್ಬಿನ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದು ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಲಿ ಯಲ್ಲಿ (Stanley, Co Durham) ಲಯನ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್ಬೊಂದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿಯೇ ಬಿಟ್ಟರು.  ವರ್ಷಕ್ಕೆರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಸಲ ಸತ್ಯವತಿ ತನ್ನ  ಗೆಳತಿಯರ ಸಹಾಯದಿಂದ ನೂರರಷ್ಟು ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಭರ್ಜರಿ ಭೋಜನದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ಕೂಡಿಸಿದ ಧನವನ್ನು ತಪ್ಪದೆ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಬ್ಲೈಂಡ್ ಗೆ  (Commonwealth Institute for the Blind) ಕಳಿಸಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬ್ರೇಲ್ ಡುಪ್ಲಿಕೇಟರ್ ಕೊಳ್ಳಲು ಇದರಿಂದ ಸಹಾಯವಾಯಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ ಚೆನ್ನೈದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಗತಿಕ ಅಂಧ ಮಹಿಳೆಯರ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೆ ಹಮ್ಮಿಣಿ ಕಳಿಸಲು ಅನುವಾಯಿತು. ಇವೆಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳು ಆಕೆಯ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ತೃಪ್ತಿ ಕೊಟ್ಟವು. ಈ ಮಧ್ಯೆ 1982ರಲ್ಲಿ ಶುರುವಾದ Falklands war ದಿಂದಾಗಿ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದ  ಆ ದ್ವೀಪಗಳಿಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಹಾನಿಯಾಯಿತು. ಅದರ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಪೋರ್ಟ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಲಿಯ ಶಾಲೆಗೆ ಉಂಟಾದ ಧಕ್ಕೆಯಿಂದ ಮಕ್ಕಳ ಅಭ್ಯಾಸದ ಸೌಲತ್ತುಗಳ ಕೊರತೆಯುಂಟಾದುದು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿದಾಗ (ಊರುಗಳ ಹೆಸರಿನ ಸಾಮ್ಯತೆಯ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಿಂದ) ಆ ಮಕ್ಕಳ ಸಹಾಯಕ್ಕೆಂದು ಫಂಡ್ ರೈಸಿಂಗ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆ ದ್ವೀಪದ ಶಾಲೆಯ ಹೆಡ್ ಮಾಸ್ಟರರನ್ನು ತಮ್ಮೂರಿಗೆ ಆಮಂತ್ರಿಸಿದರು. ಲಾರ್ಡ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಲಿಯವರು ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಪೋಷಕರಾದರು. ಇವರೆಲ್ಲರನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯ ಸಿವಿಕ್ ಹಾಲ್ ನಲ್ಲಿ ಸನ್ಮಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆ ನಂತರ ಜಗತ್ತಿನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಲಿ ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದಾಗ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ 30 ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಲಿಗಳಿವೆ ಎಂಬ ಸಂಗತಿ ತಿಳಿಯಿತು.! ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 10 ಜೊತೆಗೂಡಿದವು. BBC ಮುಖಾಂತರ ಮಾಡಿದ ಮನವಿಯಿಂದಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ಸಲಕರಣೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಾಯ್ತು. ಅವುಗಳನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡುವ ಖರ್ಚನ್ನು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ. ಇದೆಲ್ಲದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ 1983ರಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಖಾತೆಯ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಫಾಕ್ಲಂಡ್ ದ ಗವರ್ನರ್  ಆ ನಾಡಿನ 150ನೆಯ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಡಾ. ನಾಥರನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸಿದರು. ಹೇಗಿದೆ ಎರಡು ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಲಿಗಳಿಗೆ ಸೇತುಬಂಧನ ಮಾಡಿದ ನಾಥರ ಈ ಕಥೆ?

ಕಣ್ಣಂಚಿನಲಿ ತೇವ ಮಾಡಿದ ದೃಷ್ಟಿಹೀನರ ನೃತ್ಯ:

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅಂಧ ಅಕಾಡಮಿಯ ನರ್ತಕರು c 1998

1990ರಲ್ಲಿ ನನಗಾದ ಒಂದು ಮರೆಯಲಾರದ ಅನುಭವವೆಂದರೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಈಶಾನ್ಯದ ನ್ಯೂಕಾಸಲ್ ದಲ್ಲಿ ನಾನು ನೋಡಿದ ಡಾನ್ಸ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ. ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ಬೆರಗಾದದ್ದು ಏಕೆಂದರೆ ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಕುರುಡರು ಅಷ್ಟು ಸುಂದರವಾಗಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿಂದ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರಮೈ ತಗಲದಂತೆ ತಾಳಬದ್ಧವಾಗಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಬ್ಬವಾಗುವಂತೆ ಕುಣಿದದ್ದು! ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ನನ್ನ ಕಣ್ಣಂಚಿನಲ್ಲಿ ನೀರೂರಿತು. ಆ ಕಲಾಕಾರರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಮಣ ಮಹರ್ಷಿ ಅಕ್ಯಾಡಮಿ ಫಾರ್ ದಿ ಬ್ಲೈಂಡ್ ದ ಅಂಧ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ-ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರು. ಅವರ ಡಾನ್ಸ್ ಟೀಚರ್ ನ ಉತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಪರಿಶ್ರಮ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ಲಾಘನೀಯ. ನಾಥ್ ಅವರ ಮಗಳು ಚಂದ್ರಿಕಾ 1994 ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಆ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಭೆಟ್ಟಿಯ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಒತ್ತಾಯದಿಂದ ಹತ್ತು ಜನರ ಆ ನೃತ್ಯ ತಂಡವನ್ನು ಡಾ ನಾಥ್ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಕಲಾಪ್ರೇಮಿಯವರು ಭಾರತದಿಂದಎರಡು ಸಲ ಕರೆಸಿ ಈ ದೇಶದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ 30ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿ ಮೂವತ್ತೆರಡು ಸಾವಿರ ಪೌಂಡುಗಳಷ್ಟು ಧನವನ್ನು ಧರ್ಮಾರ್ಥದ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ (charity) ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ £22,000ವನ್ನು ರಮಣ ಮಹರ್ಷಿ ಅಕಾಡೆಮಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರು! ಇದಲ್ಲದೆ ನೇತ್ರಲಕ್ಷ್ಮಿ ನೇತ್ರಾಲಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮತ್ತು ಸತ್ಯವ್ವತಿ ಐ ಬ್ಯಾಂಕ್, ನೂರಾರು ಕಣ್ಣಿನ ಆಪರೇಶನ್ನುಗಳ ಸಲುವಾಗಿ ಸಹಾಯ ಇವು ಈ ದಂಪತಿಗಳು ನೇತ್ರಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಸೇವೆ!

ಸಂದೇಶ

ನಾನೂ ಒಬ್ಬ ಕಣ್ಣಿನ ಡಾಕ್ಟರ್ ಎಂತಲೇ  ಧೈರ್ಯದಿಂದಒಂದು ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದೆ: ”ನಿಮಗೆ ನೋವಾಗುವ ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಉತ್ತರ ಕೊಡಲು ಸಮ್ಮತಿಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಬೇಡ. ನೀವು ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದವರು ನಿಮ್ಮ ಮಡದಿಯ ದೃಷ್ಟಿಹೀನತೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಎದುರಿಸುತ್ತೀರೆ? ಅದೇ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಕಿವಿಮಾತು ಏನು?”

ಡಾ.ನಾಥ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬ

ಡಾ ನಾಥ್: ಕಾರಿನ ಅಪಘಾತವಾದ ಮೂರನೆಯ ದಿನವೇ ದೈವ ಕಾಯ್ದಿಟ್ಟ ಭವಿಷ್ಯದ ಅರಿವಾಯಿತು. ಆಕೆಯ ಆರೈಕೆ, ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ನನ್ನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿ ಇವುಗಳದೇ ಚಿಂತೆ ನನಗೆ. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜೀವನ, ಭಗವದ್ಗೀತೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವದು, ಅದರ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವದು ಇವೇ ನನ್ನ ಸಾಧನಗಳಾದವು. ನಾವು ಈ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸುವದು ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ನಾವು ಯಾವ ತರದ ಜೀವನ ಬಾಳಿದೆವು ಎಂದು ಅದರಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿದಿತವಾಗಿದೆ. ಸತ್ಯವತಿಯ ಮನೋಸ್ಥೈರ್ಯ ಅದ್ಭುತವಾಗಿತ್ತು. ಆಕೆಗೆ ನಮ್ಮ ಸೌಖ್ಯವೇ ಆದ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಪಾಲುಗೊಳ್ಳುವದು, ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ ಕಾಯುವದು ಅವಳಿಗೆ ತೃಪ್ತಿ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಗೀತೆಯ ಸಾರವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಕಾತರರಾದವರಿಗೆ ನಾನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡದ್ದನ್ನು ಉಳಿದವರೊಡನೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವದಕ್ಕೇ ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಸಮಯವನ್ನೆಲ್ಲ ಮುಡುಪಾಗಿಟ್ಟೇವೆ. ಮಕ್ಕಳು, ಕಿರಿಯರು, ಅದನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಉತ್ಸಾಹ ತೋರಿದಾಗ ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಆನಂದವಾಗುತ್ತದೆ”.

”ಇನ್ನು ನನ್ನ ಸಲಹೆ? ನಿನ್ನ ಮೇಲೆಯೇ ನೀನು ಕನಿಕರಿಸಿ ನೋಡ ಬೇಡ. ನಿನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯ (ನಿತ್ಯ ಕರ್ಮ, ನೈಮಿತ್ತಿಕ ಕರ್ಮ) ನೀನು ಮಾಡಬೇಕು. ನಿಷಿದ್ಧ ಕರ್ಮ ಬೇಡ. ದೇವರಿಂದ ಪವಾಡ ಅಪೇಕ್ಷಿಸ ಬೇಡ. ದೇವರಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ, ನಿನ್ನವರಿಗೆ ಮನೋಸ್ಥೈರ್ಯದಿಂದ ಜೀವನವನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೇಡಿಕೋ. ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದವನಾಗಿ ಬಾಳು. ರೀತಿ ಬಾಳುವದೇ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಹಿರಿಮೆ. ನಮ್ಮಿಂದಾಗಿ  ಗೀತೆಯ ಸಂದೇಶವು  ಕಳಚಿ ಹೋಗಲು ನಾವು ನಿಮಿತ್ತವಾಗಬಾರದು.”

ಎಂಥ ಮಾತು, ಎಂಥ ಅಣಿಮುತ್ತುಗಳು, ಇದು ಗೀತೋಪದೇಶವೇ! ಅವರು ಭಗವದ್ಗೀತೆಯನ್ನುಆಳವಾಗಿ ಅಭ್ಯಸಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಅದನ್ನು ತಮ್ಮ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲೂ ತಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ವರೆಗೆ ವರ್ಷಕ್ಕೊಂದರಮ್ತೆ 17 ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೀತಾ ಕಾನ್ಫರನ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸ್ಥಳಗಲ್ಲಿ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಹ,  ಏರ್ಪಡಿಸಿ ಗೀತೆಯ ರಹಸ್ಯದ ಲಾಭವನ್ನು ಸಾವಿರಾರು ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 2020ರಲ್ಲಿ 18ನೆಯದು ಆಗಲಿದೆಯಂತೆ.

ಅವರ ವಿವಿಧ Charity work ಗೆ ಬ್ರಿಟನ್ M B E (Member of the Excellent Order of the British Empire) ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದದಿಂದ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆಕಿದ್ದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅಗಣಿತ ದೃಷ್ಟಿಹೀನರಿಗೂ ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಧರ್ಮಾರ್ಥ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ಲಾಭವಾಗಿದೆ.  ನಾನು ಇನ್ನೂ ಕೆದಕಿದೆ: ”ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆಯ ನೀವೊಬ್ಬ ಜನಪ್ರಿಯ ವೈದ್ಯ, ಲೇಖಕ, ನೈಜ ಕಲಾಪ್ರೇಮಿ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜೀವಿ ಇವೆಲ್ಲ ಆಗಿರುವಿರಿ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಯಾವುದು ಹೆಚ್ಚು ತೃಪ್ತಿಕೊಟ್ಟಿದೆ?”

Author: Dr Nath

ಡಾ ನಾಥ್: ”’ಕಲಾಪ್ರೇಮಿ’ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕೆಲಸದಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ತೃಪ್ತಿಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಅಂಗಹೀನರಾದ ಕಲಾಕಾರರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಈ ದೇಶದ ನಾಗರಿಕರ ಸಹಾಯ, ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಬೇಕು, ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಯ ಮುಖಾಂತರ ಎಂದೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಭಗವದ್ಗೀತೆ ನನಗೆ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳದೆ, ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುವ, ನಿಂತು ಎದುರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಕೊಡಲಿಲ್ಲವೆ ಟಾನಿಕ್? ‘ಉತ್ತಿಷ್ಠ,  ಪರಂತಪ’!” (ಭಗವದ್ಗೀತೆ: 2:3)

ಕೊನೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ:

ಸಾಧಕರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಕೇಳಬೇಕಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ: ”ನಿಮ್ಮನ್ನು ಜನ ಏನೆಂದು ನೆನೆಯಬೇಕು ಎನ್ನುತ್ತೀರಿ?”

ಆದರೆ ಅವರು ಕೊಟ್ಟ ಉತ್ತರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ನಾನು ಊಹಿಸಿರಲಿಲ್ಲ: ”ಹಾಗೆ ಯೋಚನೆ ಮಾಡುವದೂ ನನ್ನಲ್ಲಿಯ ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದುವೇ ಅಹಂಕಾರ. ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಹೇಳುವುದೇ ’ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ತೊರೆ‘, ಎಂದಲ್ಲವೆ?“

ನಿಜ. ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮುಗಿದವು. ಆದರೆ ಗೀತೆಯನ್ನೆ ಕುಡಿದು ಅರಗಿಸಿದವರಿಗೆ, ಅವರ ಬದುಕೇ ಗೀತೆಯ ಸಾರವನ್ನು ಸಾರುತ್ತಿರುವಾಗ, ನಾನು ಕೇಳಿದ ನನ್ನ ಕೊನೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸರಿಯೇ ಎಂದು ಪೂರ್ಣ ವಿರಾಮ ಹಾಕಿದೆ. ಆ ಉತ್ತರದ ’ಬೆಳಕಿ’ನಲ್ಲೇ ಹಲವು ದಿನರಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಕಳೆದೆ!

ಲೇಖನ: ಶ್ರೀವತ್ಸ ದೇಸಾಯಿ ;      ಫೋಟೊ (ಎಲ್ಲ) ಕೃಪೆ: ಡಾ ನಾಥ್

ಡೋಂಕಾಸ್ಟರ್, ಯು ಕೆ