ಬಾಲಿ ದ್ವೀಪದಲ್ಲೊಂದು ಡೆಸ್ಟಿನೇಷನ್ ವೆಡ್ಡಿಂಗ್!-ಶ್ರೀವತ್ಸ ದೇಸಾಯಿ ಲೇಖನ



ಗಮ್ಯ (ಡೆಸ್ಟಿನೇಷನ್)

Marriage is not a destination but a journey of love and of growth; of curiosity not of criticism.(Anon). ಆದರೆ wedding is just the beginning!
ವರ್ಷಾ-ಗಿಯೋಂ ಅವರ ದಾಂಪತ್ಯ ಪಯಣ ಈಗ ತಾನೆ ಶುರುವಾಗಿದೆ. ಈ ತರಹದ ಡೆಸ್ಟಿನೇಷನ್ ವೆಡ್ಡಿಂಗ್ ಈಗ ಅನೇಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಬಹು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಆಧುನಿಕ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದವರು ಸಹ ಒಂದು ದಿನದ ಮದುವೆಯನ್ನು ಹಿಂದೆ-ಮುಂದೆ ಇನ್ನಿಷ್ಟು ದಿನಗಳ ರಜೆ ಕೂಡಿಸಿ, ವೆಕೇಶನ್ನಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ ’wed-cation’ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ಹೊಸ ’ಟ್ರೆಂಡ್’ ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಾದವು. ಮದುಮಕ್ಕಳಿಗೆ, ಅವರ ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳಿಗೆ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಆಮಂತ್ರಿತ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೂ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇಟಲಿ, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಮೆಕ್ಸಿಕೊ, ಗ್ರೀಸ್, ಸ್ಪೇನ್ ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣಿಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಬಿಸಿಲು, ಬೀಚು, ಮರಳುಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಫೋಟೋ, ವಿಡಿಯೋ ಶೂಟ್ ಗಳು. ನಂತರ ಸಾಮಾಜಿಕ ತಾಣಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಹರಿಬಿಡಲು ಅನುಕೂಲ ಸಹ. ಮದುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹನಿಮೂನ್, ಗೆಸ್ಟ್ ಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಜಾಗದ ಹೊಸ ದೇಶದ ಅನ್ವೇಷಣೆ! ಗೆಸ್ಟ್ ಲಿಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಆತ್ಮೀಯರಿಗಷ್ಟೇ ಆಹ್ವಾನ. ಇದ್ದ ಊರಲ್ಲೇ ಮದುವೆ ಮಾಡಿದರೆ ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲ ಬಳಗದವರಿಗೂ ಆಹ್ವಾನಪತ್ರಿಕೆ ಕೊಡುವ ಒತ್ತಾಯ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದೇ ತರದಲ್ಲಿ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರನ್ನು ಬಿಡಲಿ ಎನ್ನುವ ದ್ವಂದದಿಂದ ಪಾರಾಗಲಿಕ್ಕಾಗುತ್ತದೆ. ಖರ್ಚು ಮಾಡಿ ಬಂದವರಿಗೂ ಚಿರಪರಿಚಿತ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದವರೊಡನೆ ನಾಲ್ಕೈದು ದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆಯಲು ಅಪರೂಪದ ಅವಕಾಶ. ಆತಿಥೇಯರಿಗೆ ಖರ್ಚು ಸಹ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ಬಹುಜನರ ಅಂದಾಜು.


ಮನೆ ಕಟ್ಟಿ ನೋಡು, ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ನೋಡು ಅಂತ ಗಾದೆಯೇ ಇದೆ. ಮದುವೆ ಬರೀ ಸಡಗರವಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ, ಖರ್ಚು-ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಿ, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ತೃಪ್ತಿಯಲ್ಲಿಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಸುಲಭದ ಕೆಲಸವಲ್ಲ. ಈ ಮದುವೆಗೆ ಜಗತ್ತಿನ ನಾಲ್ಕು ಖಂಡಗಳಿಂದ, ಎಂಟು ದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂಧು ಬಳಗ ಮತ್ತು ಮಿತ್ರರು ಬರುವವರೆಂದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಈವೆಂಟ್ ಆರ್ಗನೈಸರ್ ಇಲ್ಲದೆ ಕೆಲಸ ಇನ್ನೂ ಕಷ್ಟಕರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಾನೇ ಎಣಿಕೆ ಹಾಕಿದಂತೆ ಅಟ್ಲಾಂಟಾದಿಂದಲೆ ನಿಕಟವರ್ತಿ ಸ್ನೇಹಿತರು ಬಳಗದವರು ಐವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಬಂದಿದ್ದರು. ವಸತಿ ಹೋಟೆಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಐದು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿ ಹೊರಾಂಗಣದಲ್ಲಿತ್ತು. ಮದುವೆ ಮಂಟಪ ಉಲುವಾಟು ಹತ್ತಿರದ ವಂಡರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ನ ಪಕ್ಕದ ಬಿಳಿ ಮರುಳಿನ ಸ್ವಚ್ಛ ಬೀಚಿನ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ೭೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಶೃಂಗದ ಮೇಲೆ ರಮಣೀಯವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿತ್ತು. ಬಸ್ಸಿಗೆ ಕಡಿದಾದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ತಲುಪಲು ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಅರ್ಧಗಂಟೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಗುಡ್ಡ ಕಣಿವೆಗಳ ಪ್ರದೇಶ ಬಾಲಿ. ಕಾಕತಾಳೀಯವೆಂದರೆ ಮದುಮಗನ ಬೋರ್ಜೆ ಕುಟುಂಬ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಊರು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಲಿಯೋನ್ ಹತ್ತಿರದ ಲಪೂಯಿ ಎನ್ವೆಲೆದ ಅರ್ಥ ಸಹ ಜ್ಯಾಲಾಮುಖಿ ಪರ್ವತ! ಅಲ್ಲಿಂದ ಆತನ ಬಾಲ್ಯ ಮಿತ್ರರು ಮತ್ತು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಸಹ ಬಂದು ಬೀಗರೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಸೆಟ್ಟಾದುದು, ’ಬರಾತ’ದಲ್ಲಿ ಬಾಲಿವುಡ್ಡಿನ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ದೃಶ್ಯದಂತೆ ಕುಣಿದದ್ದು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಬ್ಬವಾಗಿತ್ತು.
ಹೀಗಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮತ್ತು ಬಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಮೇಳನವಿತ್ತು. ಎರಡನೆಯ ದಿನ ಅಮೇರಿಕೆಯ ಅತಿಥಿ ಹೆಂಗಳೆಯರು ಹಾಡಿದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಂಗೀತದ ಶ್ರವಣ ತವರಿನಲ್ಲಿದ್ದ ತವರಿಗೆ ಮನಸ್ಸನ್ನೆಳೆಯಿತು್! ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಹಿಂದು ಪದ್ಧತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಮಂತ್ರಘೋಷದೊಡನೆ ತಾಳಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದು ಈಗ ಬಾಲಿಯಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿದ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಮೂಲದವರೇ ಆಗಿದ್ದ ಶ್ರೀ ರಮೇಶ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು. ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿ ವಿವರಣೆ ಕೊಡುತ್ತ MC (ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಫ಼್ ಸೆರಮನೀಸ್) ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನೂ ವಹಿಸಿ ಸ್ಥಳಿಯ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಫೋಟೋಜೆನಿಕ್ಕಾಗಿ ಮಂತ್ರಾಕ್ಷತೆ ಬದಲಾಗಿ ಕೆಂಪುಗುಲಾಬಿ ಪಕಳೆಗಳ ಉಪಯೋಗ ಮಾಡಿದ್ದು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿತ್ತು!

ಕ್ಯಾನಂಗ್ ಸಾರಿ

ಬಾಲಿಯೋ (ವಾಲಿ) ಬಲಿಯೋ?

ರಮೇಶ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ ಬಾಲಿ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ನೂರಕ್ಕೆ ೯೦ ಪ್ರತಿಶತ ಜನರು ಹಿಂದುಗಳಂತೆ. ನಾನೂ ಕಂಡಂತೆ ಅಲ್ಲಿಯ ಹೆಸರು, ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮೂಲದ ನಾಮಪದಗಳು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಆಚಾರದಲ್ಲಿ ಸಹ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಬಾಲಿಯ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಏನು? ಅದು ಬಲಿಯ ಅಪಭ್ರಂಶ. ಬಲಿ ಎಂದರೆ ಅರ್ಪಣೆ ಅಥವಾ ನಮ್ಮ ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸಮರ್ಪಣೆ ಅಂತ ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು. ಪ್ರತಿದಿನ ಬಾಲಿಯಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಮೂರು ಸಲ ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರದ ಘೋಷಣೆ ಧ್ವನಿವರ್ಧಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಸಲ ಪೂಜೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕ್ಯಾನಂಗ್ ಸಾರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಕುರುಹನ್ನು ನಾನು ಸಹ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ನೋಡುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ತೆಂಗಿನ ಎಲೆಗಳಿಂದ ರಚಿತವಾದ ಚೌಕಾದ ದೊನ್ನೆಯಲ್ಲಿ (ceper) ವಿಳೆದೆಲೆ, ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಹೂ, ಅಕ್ಕಿ, ನಾಣ್ಯ ಧೂಪಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, (ಮೇಲಿನ ಚಿತ್ರ ನೋಡಿರಿ)ತೀರ್ಥವನ್ನು ದೇವರಿಗೆ ಪ್ರೋಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತ ಒಂದರಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ದೇವರ ಮಾಡಕ್ಕೆ ಹೆಂಗಳೆಯರು ಹೋಗಿ ಮನೆಯಂಚಿನ ಹೊಸ್ತಿಲದಲ್ಲಿ ಸಹ ಇಡುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ( ಲೇಖನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಡಿಯೋ ಇದೆ, ಕೆಳಗೆ). ಈ ಪುಟ್ಟ ಪೂಜೆ ಅಚಿಂತಕ ಎನ್ನುವ ಹೆಸರಿನ ದೇವರು, ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರ ನಡುವಿನ ಸಾಮರಸ್ಯದ ದ್ಯೋತಕ ಎಂದು ಇಲ್ಲಿಯ ಜನರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಸುವಾಸನೆಯುಕ್ತ ಧೂಪ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ದೇವರ ಬಳಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ನಂಬಿಕೆ.
 ಪುರಾತತ್ತ್ವ ದಾಖಲೆ
ಬಾಲಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಸನೂರ್ ಎನ್ನುವ ಊರ ಬಳಿಯ ಬೆಲಾನ್ಜಾಂಗ್ ಕಂಬದ ಮೇಲೆ ಕ್ರಿ ಶ ೯೪೧ರಲ್ಲಿ (ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ೮೩೫) ದಂಡೆತ್ತಿ ಬಂದ ರಾಜ ಕೇಸರಿವರ್ಮದೇವ ಬರೆಯಿಸಿದ ಶಿಲಾಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಬಾಲಿಯ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಶಾಸನ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಬಾಲಿನೀಸ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ (ಮೇಲಿನ ಎಡಗಡೆಯ ಚಿತ್ರ) ಮತ್ತು ನಾಗರಿ ಮತ್ತು ಕಾವಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಶಿಲಾಮುಖ ಛಿನ್ನವಾಗಿ ಕೆಲವು ಅಕ್ಷರಗಳು ಅಳಿಸಿಹೋಗಿವೆಯಾದರೂ, ಹಿಂದು ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಮತಗಳೆರದೂ ಇದ್ದ ಪುರಾವೆ ಕೊಡುತ್ತದೆಯೆಂದು ಪಂಡಿತರ ತರ್ಕ. ಅದರಲ್ಲಿ ’ವಾಲಿ ದ್ವೀಪ’ದ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಆಗಿನ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ವ-ಬ ಅಕ್ಷರಲಿಪ್ಯಂತರ ಸಾಮಾನ್ಯವಂತೆ. ಬಲಿ-ಬಾಲಿ-ವಾಲಿ ಏನೇ ಇರಲಿ, ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತ ಇಲ್ಲಿಯವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಸೆದು ಹೋಗಿದೆ. ಅವರ ಶಿಲೆಗಳು ಊರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಸಂಸ್ಕೃತ ಹೆಸರುಗಳು, ಶಬ್ದಗಳು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ. ಹನುಮನುದಯಿಸಿದ ನಾಡಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ವಾನರಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ.
ಉಲುವಾಟಿನ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ವಾನರಗಳ ಉಪಟಳ.
ಬಾಲಿ ದ್ವೀಪದ ನಕಾಶೆ ನೋಡಿದರೆ ಅದರ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಪದಕದಂತೆ ಜೋತು ಬಿದ್ದಂತಿರುವ ಪ್ರದೇಶದ ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ೭೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಮೇಲಿನ ಕಡಿದಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿದೆ ಉಲುವಾಟು ಪ್ರದೇಶ . ಆ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಡಾಂಗ್ ಹ್ಯಾಂಗ್ ದ್ವಿಜೇಂದ್ರ ಎನ್ನುವವನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ ದಂತ ಕಥೆ. ಆತನ ಮೂರ್ತಿ ಅಲ್ಲಿದೆ. ಆತನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮೋಕ್ಷ ಪಡೆದನೆಂದೂ ಆತ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕಾಯಲು ತನ್ನ ಜೊತೆಗೆ ತಂದಿದ್ದ ಸೈನಿಕರ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿಯೇ ಈಗ ದೇವಾಲಯದ ತುಂಬೆಲ್ಲ ಕಾಣುವ ಮೆಕಾಕ್ ಜಾತಿಯ ಉದ್ದ ಬಾಲದ ’ಬಿಳಿ’ ಮಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಅವು ದೇವಾಲಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಜನರು ನಂಬಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಗೌರವ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಟೂರಿಸ್ಟುಗಳಿಗೆ ಉಪಟಳವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಹಿಂಡು ಹಿಂಡಾಗಿ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಾ ಜನರನ್ನು ಮುಕುರುತ್ತವೆ. ಟೂರಿಸ್ಟ್ ಗಳು ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಕಾಣುವ ನೋಟೀಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ಭದ್ರವಾಗಿಡಿ, ಕನ್ನಡಕ, ಮೋಬೈಲುಗಳನ್ನು ಬಚ್ಚಿಡಿ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಕಡೆಗಾಣಿಸಿ ಅಥವಾ ಓದದೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಪರಿತಪಿಸಿದವರು ನೂರಾರು. ನಮ್ಮ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಅನುಭವವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳಿ. ಕಣ್ಣು ಮಿಟುಕಿಸುವದರಲ್ಲಿ ಅವರ ಕನ್ನಡಕ, ಹ್ಯಾಂಡ್ ಬ್ಯಾಗ್, ಮೋಬೈಲ್ಗಳು ಗಾಯಬ್! ತಮ್ಮ ಕೈಚಳಕದಿಂದ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೈಯಿಂದಲೇ ಕಸಿದುಕೊಂಡೆತ್ತಿ ಮರ ಹತ್ತಿಕೂಡುತ್ತವೆ. ಗೈಡು, ಕಾಯುವವರು ತಿಂಡಿ ಹಾಕಿ ವಾಪಸ್ ಪಡೆದಿದ್ದು ಕೆಲವೇ. ತಿರುಗಿ ಕೊಡಲು ಚೌಕಾಸಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಚೀರ ದನಿಯಲ್ಲಿ ಕಿರಚುತ್ತವೆ ತಮಗೆ ಅದು, ಇದು ಬೇಕೆಂದು ಬೇಡಿಕೆಯಿಡಲು. ತಮಗೆ ಹಿಡಿಸಿದ ಬಾಳೆ ಹಣ್ಣು ಚಾಕಲೇಟನ್ನು ವಿನಿಮಯ (barter) ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಈ ಬಂದಿ ವಿಮೋಚನೆ (ransome) ಕಲೆಯನ್ನು, ಹಿರಿಯ ಮಂಗಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಕಲಿತು ತಲೆತಲಾಂತರವಾಗಿ ೩೦ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ದಾಟಿಸಿದ್ದಾರೆ ಅಂತ ಕ್ಯಾನಡಾದ ಲೆತ್ ಬ್ರಿಜ್ (Lethbridge) ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲದ ಸಂಶೋಧಕರು ೨೭೩ ದಿನಗಳ ವಿಡಿಯೊ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ೨೦೨೧ರಲ್ಲಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಹೊಳೆಯುವ, ಅದರಲ್ಲೂ ಕಪ್ಪು ಕನ್ನಡಕದ ಗ್ಲಾಸು, ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಮಂಗಗಳಿಗೂ ದೊಡ್ಡ ಆಕರ್ಷಣೆ. ನಾನು ನನ್ನ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬಳ್ಳಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ! ’ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೋತಿ ನಿನ್ನ ಹಿಂದೆಯೇ ಕುಳಿತಿದೆ’ ಎಂದು ನನ್ನ ಜೊತೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ಮೊಮ್ಮಗಳು ಅನುಷ್ಕಾಳನ್ನು ನಾನು ಎಚ್ಚರಿಸುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮಾತು ಕೇಳದೆ ತನ್ನ ಕನ್ನಡಕದತ್ತ ಲಕ್ಷ್ಯ ಹಾರಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ಬೇಲ್ಸ್ ಹಾರಿಸಿದ ವಿಕೆಟ್ ಕೀಪರ್ನ ಹಾಗೆ ಆಕೆಯ ಮುಖದ ಮೇಲಿನ ಕನ್ನಡಕವನ್ನು ಕಿತ್ತಿಕೊಂಡು ಮರವೇರಿ ಕೂತ ಮಂಗದ ಕೈಯಲ್ಲಿತ್ತು ಆಕೆಯ ಇಡೀ ಕನ್ನಡಕ! ಸದ್ಯ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆಂದು ಏನೋ ವಸ್ತುವನ್ನುಕಾವಲುಗಾರ್ತಿ ಎಸೆದಳು. ಅನುಷ್ಕಳ ’ಲಕ್ಕಿ ಡೇ’ ಅಂದು, ಯಾಕಂದರೆ ಹೆಚ್ಚು ತಿರುಚದೆ, ಮುರಿಯದೆ, ಘಾಸಿ ಮಾಡದೆ ಆ ಹನುಮನ ಬಿಳಿ ಮೆಕಾಕ್ ಅಪರಾವತಾರ ಕೆಳಗೆ ಒಗೆಯಿತು ಕನ್ನಡಕವನ್ನು! ಅಂದು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹೋಟೆಲ್ ಕಂಡು ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ಊಟ ಮಾಡಿದೆವು ಅನ್ನಿ!
Gates of Heaven, Lempuyang, Bali
(ವಿಡಿಯೋ ಮತ್ತು ಫೋಟೊಗಳು ಲೇಖಕರವು; ಉಲುವಾಟು ಕೋತಿ,ಬೆಲಾನ್ಜಾಂಗ್ ಶಿಲಾ ಶಾಸನದ ಕಂಬ ಅಂತರ್ಜಾಲದಿಂದ) 

ಭಾರತ ಪ್ರವಾಸ – ಒಂದು ಕಿರು ನೋಟ

ಒಂದು ಎರಡು
ಪ್ಲೇನಿನಲ್ಲಿ ಹೊರಡು

ಮೂರು ನಾಲ್ಕು
ನೆಂಟರ ಕಲೆ ಹಾಕು

ಐದು ಆರು
ಎಲ್ಲರ ಜೊತೆ ಸೇರು

ಏಳು ಎಂಟು
ಕಟ್ಟು ನೆನಪುಗಳ ಗಂಟು

ಒಂಬತ್ತು ಹತ್ತು
ಮತ್ತೆ ಪ್ಲೇನ್ ಹತ್ತು

ಒಂದರಿಂದ ಹತ್ತು ಹೀಗಿತ್ತು, ಭಾರತ ಪ್ರವಾಸ ಮುಗಿದಿತ್ತು.

ಇದರ ಒಂದು ಕಿರು ನೋಟ ಕೆಳಗಿನ ಲೇಖನ.

ನಮ್ಮ ಈ ಬಾರಿಯ ಭಾರತ ಪಯಣ ಜುಲೈ ತಿಂಗಳ ಎರಡನೇ ವಾರದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹೊರಡುವ ಮುನ್ನವೇ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು — ಏನೇನು ನೋಡಬೇಕು, ಏನೆಲ್ಲಾ ತಿನ್ನಬೇಕು, ಯಾರನ್ನೆಲ್ಲಾ ಭೇಟಿ ಮಾಡಬೇಕು, ಯಾವ ಊರಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು, ಎಲ್ಲಿ ಒಂದಷ್ಟು ಸಮಯ ಕಳೆಯಬೇಕು… ಹೀಗೆ ಪಯಣ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲೇ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಭಾರತ ಸುತ್ತಿ ಬಂದಿತ್ತು.

ನೆಂಟರ/ ಗೆಳೆಯರ ಮನೆಗೆ ಹೋದಾಗ ಮಾತು ಆರಂಭವಾಗುದು — “ಮೊದಲು ತಿಂಡಿ ತಿನ್ನಿ!” ಎಂಬ ಒತ್ತಾಯದೊಂದಿಗೆ. ತಿಂಡಿ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ, “ಊಟಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಸಮಯ ಇದೆ, ಕಾಫಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ” ಎನ್ನುವ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರೀತಿ. ಕಾಫಿ ಮುಗಿಸುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಊಟದ ಸಮಯವೇ ಬಂದಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಪ್ರೀತಿಯ ಆತಿಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ, ಹೊರಗಡೆ ಹೋಗಿ ಹೊಸಹೊಸ ತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ಸವಿಯಬೇಕೆಂಬ ನಮ್ಮ ಯೋಜನೆಗಳು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಕೈಚೆಲ್ಲತೊಡಗಿದವು. ನಮ್ಮ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಟ್ರಾಫಿಕ್ — ಅದು ನಮ್ಮ ಪ್ರವಾಸದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಅನಧಿಕೃತ ಸದಸ್ಯನಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯೋಜನೆಯಲ್ಲೂ ತನ್ನ ಪಾಲನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಹೋಗಬೇಕಾದ ಜಾಗಕ್ಕಿಂತ, ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಅರ್ಧ ದಿನ ಕಳೆಯುವಂತಾಯಿತು. ಒಂದು ಕಡೆ ಭೇಟಿಯಾಗಬೇಕಾದವರ ಪಟ್ಟಿ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಸಮಯದ ಅಭಾವ; ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ತನ್ನದೇ ಆದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹೇರಿಕೊಂಡು ನಮ್ಮ ಪಯಣದ ಅರ್ಧ ಸಮಯವನ್ನು ನುಂಗಿಬಿಟ್ಟಿತು.

ಕಳೆದ ವರ್ಷ ನಮ್ಮ ಸನಿಹದ ಸಂಬಂಧಿಕರೆಲ್ಲ ಒಂದು ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೆವು — ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ಕಡೆ ಸೇರಿ ಒಂದಷ್ಟು ಸಮಯವನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕಳೆಯೋಣ ಎಂದು. ಹಳೆತಲೆಮಾರಿಗೆ ಈ ಭೇಟಿ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಮೆಲಕು ಹಾಕುವ ಅವಕಾಶ ಕೊಟ್ಟರೆ, ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಇದು ಜೊತೆಗೂಡುವ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸುವ ಅವಕಾಶ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಹೋದ ವರ್ಷ ನಾವು ಬಾದಾಮಿ–ಬಾಗಲಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿದ್ದೆವು, ಈ ವರ್ಷವೂ ಅದೇ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮುಂದುವರಿಸೋಣ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿ, ಈ ಬಾರಿ ನಮ್ಮ ಭೇಟಿಯ ತಾಣವಾಗಿ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡೆವು. ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ವಸತಿಗೃಹದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ವಾಸ್ತವ್ಯಕ್ಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡೆವು. ನಗರಗಳ ಗದ್ದಲದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ, ಕಾವೇರಿಯ ಹರಿವಿನ ಸದ್ದು, ಹಸಿರಿನ ನಡುವೆ ನೆಲೆಸಿರುವ ಆ ಸುಂದರ ಪರಿಸರ — ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಬಹಳ ಇಷ್ಟವಾಯಿತು. ಕಾವೇರಿಯ ಹರಿವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ನನ್ನನ್ನೇ ನಾನು ಮರೆತಾಗ ಅನಿಸಿದ್ದು,

“ಸಮಯ, ಸಾಗುವ ಗತಿಯ, ತಡೆಯುವ ಪರಿಯ ನಾ ಕಾಣೆನು
ಕಳೆವ, ಸನಿಹದ ಕ್ಷಣವ, ಮೌನದ ಸ್ವರವ ಕೂಡಿಡುವೆನು”

ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಹೊರಟ ನಂತರ ನಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಪೂರ್ವಯೋಜಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಮ್ಮ ತಂದೆಯ 90 ವರುಷದ “ಸೌರಿ ಶಾಂತಿ” ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ. ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರು ತಮ್ಮ 90 ವರುಷದ ಆಯುಷ್ಯನ್ನು ಕಳೆದಾಗ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಮನದ ಮಾತು “ನೀವು ಬದುಕಿದಿರಿ; ನಮ್ಮನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದಿರಿ; ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದಿರಿ; ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವದಿಂದ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿದಿರಿ — ನಿಮ್ಮ ಈ ದೀರ್ಘ ಜೀವನಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ನಮನ”. ಅವರು ಕಳೆದ ಆಯುಷ್ಯ, ಬರಿಯ ವಯಸ್ಸಲ್ಲ… ಅದು ಅವರು ಕಲೆತು ಹಾಕಿದ ಕುಟುಂಬದ, ಜೀವನದ ನೆನಪುಗಳು… ಪಾಲಿಸಿದ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಕೊಂಡಿ… ಮಕ್ಕಳು, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು, ಮರಿ ಮಕ್ಕಳು, ಸಂಬಂಧಿಕರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದ ಪಾಠಗಳು. ಇಂತಹ ಒಂದು ಅವಕಾಶ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಿಗುವದಿಲ್ಲ, ಅದು ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಒದಗಿ ಬಂದ ಸೌಭಾಗ್ಯ. ಪೂಜೆ, ಹವನ, ತುಲಾಭಾರ ಮಾಡುವದನ್ನು ನೋಡಿ ನೆರೆದ ಜನ ಪಟ್ಟ ಸಂತೋಷ ನಮ್ಮ ಕಾರ್ಯ ಸಫಲ ಎನಿಸಿತು. ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕ ಅವಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿರಿ ಎಂದು ತುಂಬು ಹೃದಯದಿಂದ ಹೇಳಿದಾಗ ನಮ್ಮ ಮನೆಯವರಿಗೆಲ್ಲ ಆದ ಸಂತೋಷ ಅಷ್ಟಿಷ್ಟಲ್ಲ.

ಯಾರೂ ಅನಾಮದೇಯ ಬರೆದ ಒಂದು ಕವನ ಇಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ

ಆ ಕವನದಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯದ ನಗು ಇದೆ.
ಯೌವನದ ಕನಸು ಇದೆ.
ಕುಟುಂಬದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇದೆ.
ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯದ ಚಿಂತೆ ಇದೆ.
ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳ ನಗುವಿನ ಸಂತೋಷ ಇದೆ.
ಸ್ನೇಹಿತರ ಅಗಲಿಕೆಯ ನೋವು ಇದೆ.
ಕಾಲ ಬದಲಾಗುವುದನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡ ಅನುಭವವಿದೆ.

ಇದು ತೊಂಬ್ಬತ್ತು ವರುಷದ ಅನುಭವದ ಕವನ.

ನಂತರದ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಸಮಯದ ಮುಳ್ಳು ತನ್ನದೇ ಆದ ಲಯದಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ನಾನು ಕೂಡ ನನ್ನ ಇರುವ ಜಾಗದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಜಾಗದತ್ತ, ಒಂದು ಅನುಭವದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಅನುಭವದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಲೇ ಇದ್ದೆ. ಹಿಂದೆ ತಿರುಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಸುತ್ತಿಬಂದ ಊರುಗಳಿಗೆ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲ, ಕಂಡ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಕೊನೆಯಿಲ್ಲ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಅನುಭವಗಳಿಗೆ ಅಳತೆಯೇ ಇಲ್ಲ. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಹಾಡುಗಳನ್ನೂ ಎಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ; ಕೆಲವು ಹಾಡುಗಳು ದಾರಿಯ ಸಂಗಾತಿಗಳಾದರೆ, ಕೆಲವು ಕ್ಷಣಗಳು ನೆನಪಿನ ಸಂಗೀತವಾಗಿ ಉಳಿದುಬಿಟ್ಟವು.

ಈ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ತಿರುಮಲ ವೆಂಕಪ್ಪನ ದರ್ಶನ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅನುಭವ. ಅಲ್ಲಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ದೇವರ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ದೂರದೂರಿನಿಂದ ಹರಿದುಬರುವ ಜನಸಾಗರ, ಅವರ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆ — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಿದವು. ದೇವರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಕ್ಷಣಗಳ ದರ್ಶನವೇ ಇಷ್ಟೊಂದು ಜನರ ಪಯಣಕ್ಕೆ ಅರ್ಥ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅನುಭವಿಸಬಹುದು. ಅದರಂತೆಯೇ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಇತರ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ದರ್ಶನವೂ ಭಕ್ತಿಯ ಅನುಭವವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಾಢಗೊಳಿಸಿತು. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರವಾಸದ ಸೊಗಸೇ ಬೇರೆ — ದೇವರ ದರ್ಶನದ ಜೊತೆಗೆ ಅಲ್ಲಿನ ತಿನಿಸು, ಊರಿನ ಸೊಗಡು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯವೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಾಗ ಪ್ರಯಾಣ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ.ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳು ದೇವರ ನೆನಪಿನಿಂದ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದರೆ, ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳು ನಾಲಿಗೆಯ ರುಚಿಯಿಂದ!

ಅಂತಹ ರುಚಿಕರ ನೆನಪುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಿ.ವಿ. ಪುರಂನ ತಿಂಡಿ ಬೀದಿಯೂ ಒಂದು. ಅಲ್ಲಿ ತಿನ್ನುವ ತಿಂಡಿಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸೋಡಾ ಕುಡಿಯುವ ಅನುಭವವೂ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸಾಹಸವೇ!

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾವು ಸೋಡಾ ಎಂದರೆ ಲೋಟದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕುಡಿಯುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಕೊಡುವ ಸೋಡಾದ ಕಥೆಯೇ ಬೇರೆ. ತುಸು ಸೋಡಾ ಇರುವ ಲೋಟವನ್ನು ಕೈಗೆ ಕೊಟ್ಟು, ಮೇಲಿನಿಂದ ಸೋಡಾವನ್ನು ಸುರಿಯುತ್ತಲೇ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಅದನ್ನು ಒಂದೇ ಉಸಿರಿನಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಬೇಕು. ಸೋಡಾ ಗಂಟಲೊಳಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತಿದೆಯೋ, ನಗು ಬರುತ್ತಿದೆಯೋ, ಉಸಿರು ನಿಲ್ಲುತ್ತಿದೆಯೋ — ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ… ಆದರೆ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಖುಷಿ.

ಅದೇ ರೀತಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಸೋಡಾ ಅನುಭವ ಧರ್ಮಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಪೋಸ್ಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ “ಫುಲ್ಜಾರ್” ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ನೋಡಿ ಮೊದಲು ಅದರ ಅರ್ಥವೇನು ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದ್ದೆ. ಕೊನೆಗೆ ಅದು “ಫುಲ್ ಜಾರ್ ಸೋಡಾ” ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಾಯಿತು. ಹೆಸರೇ ಹೇಳುವಂತೆ, ಜಾರ್ ತುಂಬಾ ಸೋಡಾ. ಅದನ್ನೂ ಕುಡಿಯುವ ವಿಧಾನ ಮಾತ್ರ ಅದೇ — ಒಂದೇ ಗುಟುಕಿನಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಬೇಕು! ನಾವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕುಡಿಯುವ ಸೋಡಾಕ್ಕಿಂತ ಇವುಗಳ ರುಚಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಕುಡಿಯುವ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಮೋಜಿದೆ. ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಸಣ್ಣಸಣ್ಣ ಅನುಭವಗಳೇ ಮುಂದೆ ದೊಡ್ಡ ನೆನಪುಗಳಾಗುತ್ತವೆ.

ಇವೆಲ್ಲದರ ನಡುವೆ ನನಗೆ ಎದುರಾದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಅನುಭವ — ಫೈರ್ ಪಾನ್…

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲೆ, ಅಡಿಕೆ, ಸಿಹಿ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ ಪಾನ್ ತಿನ್ನುವುದನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಪಾನ್‌ಗೆ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲವಂಗ ಇಟ್ಟು, ಅದಕ್ಕೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಅದನ್ನು ಬಾಯಿಗೆ ಇಡುವಾಗ ಆ ಬೆಂಕಿ ಕ್ಷಣಕಾಲ ಆತಂಕ ಹುಟ್ಟಿಸಿದರೂ, ಬಾಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟ ನಂತರ ಬೆಂಕಿ ನಂದಿ, ಬಾಯಿಂದ ಹೊಗೆ ಹೊರಬರುವಾಗ ಅದೊಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಅನುಭವ. ನನ್ನ ಬಾಯಿಂದ ಹೊಗೆ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಬಾಯಿಗೆ ಏನಾದರೂ ಆಗಿಬಿಟ್ಟಿತೇನೋ ಎಂದು ನನ್ನ ಮಗ ಗಾಬರಿಗೊಂಡ. ಅವನ ಮುಖದಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ಆತಂಕವನ್ನು ನೋಡಿ ನನಗೆ ನಗಬೇಕೋ, ಅವನಿಗೆ ಸಮಾಧಾನ ಹೇಳಬೇಕೋ ಎಂಬುದೇ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ.

ನನ್ನ ಪ್ರವಾಸದ ಅನುಭಗಳನ್ನು ತಾವೂ ಅನುಭವಿಸಿರಬಹುದು, ಇದು ನಿಮ್ಮ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ತಾಜಾ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಖುಷಿ ಸಿಕ್ಕರೆ ನಿಮ್ಮ ಅನಿಸಿಕೆ ಬರೆಯಿರಿ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೊ ನಿಮ್ಮ ಮನದ ವಿಚಾರ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ.