ಈ ವಾರ ಶ್ರೀವತ್ಸ ದೇಸಾಯಿಯವರು ವಿಲ್ಲಿಯಂ ವರ್ಡ್ಸ್ ವರ್ಥ್ ನ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಡ್ಯಾಫೋಡಿಲ್ ಕವನದ ದ್ವಿಶತಮಾನೋತ್ಸವ ಆಚರಿಸುತ್ತ ಸೊಗಸಾದ ಲೇಖನ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ನಮ್ಮ ಓದುಗರಿಗೆ ದೇಸಾಯಿಯವರು ಚಿರಪರಿಚಿತರು. ಅನಿವಾಸಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಲೇಖನ, ಕವನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರೂ, ಕಾವ್ಯ ಅವರ ಮೆಚ್ಚಿನ ಮಾಧ್ಯಮ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಅವರ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರೇಮದ ಮೂಲವನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುತ್ತಾ ನಾಡಗೀರ ಮಾಸ್ತರರ ಜನ್ಮ ಶತಾಬ್ದಿಯನ್ನು ಅನುಪಮವಾಗಿ ಆಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಓದೋಣವೇ….

 ವರ್ಡ್ಸ್ ವರ್ಥ್ ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಹೂ ಮತ್ತು ’ಡಾಫೋಡಿಲ್ಸ” ಕವನ

ನನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಈ ವರ್ಷದ ವಸಂತ ಋತು ಎರಡು ತರಹದ ಶತಾಬ್ದಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಂತಾಯಿತು.

ಈ ವರ್ಷ ‘ಡಾಫೋಡಿಲ್ಸ್’ಗೆ 200 ತುಂಬಿತು!

ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆಂಗ್ಲ ಮಹಾಕವಿ ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ ವರ್ಡ್ಸ್ ವರ್ಥ್ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯ ಕವನ ”ಡಾಫೋಡಿಲ್ಸ್’’ ಪ್ರಕಟವಾದದ್ದು ಸರಿಯಾಗಿ 200 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ.  ಆತನ ತಂಗಿ ಡೊರೊಥಿ ಎಪ್ರಿಲ್ 15, 1802 ರಂದು ತನ್ನ ದಿನಚರಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ”ಕೆರೆಯ ದಂಡೆಯಮೇಲೆ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ನಲಿದಾಡುತ್ತ, ಕುಣಿದ ನೆಲನೈದಿಲೆ”ಗಳ ವರ್ಣನೆಯೇ ಅವಳ ಅಣ್ಣನ ಈ ಪದ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಕೊಟ್ಟಿತ್ತು ಎಂದು ಪಂಡಿತರ ಒಮ್ಮತವಿದೆ.

ಅದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲವದು. ಆಂಗ್ಲಭಾಷೆಯ ಬಳಕೆಯಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ, ಅದರಲ್ಲೂ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಹಿಂದಿನ ವಸಾಹತುಗಳ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪದ್ಯ ಮಕ್ಕಳ ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇದರ ಪರಿಚಯವಾಗಿದ್ದು ಆಶ್ಚರ್ಯವಲ್ಲ. ನಾನು ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಶಾಲೆ ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೂ ನಾವು ಇದನ್ನು ಕಂಠಪಾಠ ಮಾಡಿದ್ದೆವು. ಆಗ ನಮಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಶಿವರಾವ ಗುರುರಾವ ನಾಡಗೀರ ಗುರುಗಳ ಜನ್ಮ ಶತಾಬ್ದಿಯನ್ನು ಕಳೆದ ತಿಂಗಳಲ್ಲಷ್ಟೇ ಧಾರವಾಡದ ಕೆ.ಇ.ಬೋರ್ಡ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಿತು. ಈ ಹೂವು ಹೇಗಿರ ಬಹುದು? ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಏಕಿಷ್ಟು ಉತ್ಸಾಹ ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಎಳ್ಳಷ್ಟೂ ಕಲ್ಪನೆಯಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ನಮಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಿಕ್ಕ ದಶಕ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್ಯದ ವರ್ಚಸ್ಸು ಇನ್ನೂ ಮಾಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಬೆರಗುಗಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡುವವರನೇಕರಿದ್ದರು.

ನಮ್ಮನೆ ಅಲ್ಲಿದೆ, ಇಲ್ಲಿ ಬಂದೆ ಸುಮ್ಮನೆ.

ಯಾರಿಗೆ ಕನಸಿಲ್ಲ?

ನಮ್ಮದು ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಮದ ಶಾಲೆಯೇ. ಆದರೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪಾಠ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವರು ನಾಡಗೀರ ಸರ್. ಆಗಾಗಲೇ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಎಮ್ ಎ ಮಾಡಿದ್ದ ಅವರಿಗೆ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶವಿದ್ದರೂ ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಂತದಲ್ಲಿಯ ದೇಶಭಕ್ತರ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಆಂದೋಲನದ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹಿರಿಯರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಕರ್ನಾಟಕ ಎಜುಕೇಶನ್ ಬೋರ್ಡಿನ ಶಾಲೆಗೆ ಬಂದು ಸೇರಿದರು. ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಕವಿಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಭ್ಯಸಿಸಿದ ಅವರು ನಮಗೆ ಆಸ್ಥೆಯಿಂದ ಕಲಿಸುವಾಗ ಆ ಭಾಷೆಯಮೇಲಿನ ಅವರ ಪ್ರೇಮ ಮತ್ತು ಪ್ರಭುತ್ವ ಎದ್ದು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅದು ನಮಗೂ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಕೊಟ್ಟಿತ್ತು. ಅದು 1959-60 ರ ಸಮಯ. ಮೊಬೈಲ ಫೋನು, ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬಿಡಿ, ಟೆಲಿವಿಜನ್ ಸಹ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಂಠಪಾಠ ಮಾಡಿದ ಡಾಫೋಡಿಲ” ಮತ್ತು ಯೇಟ್ಸನ ”ಲೇಕ್ ಐಲ್ ಆಫ್ ಇನ್ನಿಸ್ಫ್ರೀ” ಈ ಎರಡು ಕವನಗಳು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದವು. ಹಳದಿ ವರ್ಣದ್ದೆಂದು ಕೇಳಿದ ಆ ಹೂವು ಹೇಗಿರಬಹುದು? ಎಂದಾದರು ನೋಡಿಯೇನೆ? ಆ ಇನ್ನಿಸ್ಫ್ರೀ ಎಂಬ ಕೆರೆ ಮಧ್ಯದ ನಡುಗಡ್ಡೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇದೆಯೇ ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಕವಿಯ ಕಲ್ಪನೆಯೋ? ಆಗ ಧಾರವಾಡದ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ವಿನಾಯಕ ಕೃಷ್ಣ ಗೋಕಾಕರು ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲರಾಗಿದ್ದರು. ಇಂಗ್ಲಂಡಿನಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲ ಕವಿಗಳ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಆಕ್ಸ್ಫರ್ಡಿನಿಂದ ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದು ಮರಳಿದ ಅವರು ಎಷ್ಟೆಲ್ಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಆದರ್ಶಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು. ಕಾಲೇಜಿನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ನಮ್ಮನೆ. ಅವರು ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲಾದರು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದರು. ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಬಂದ ಸಿರ್ಸಿಯ ಪಿ. ಎಂ (ಪೋಯಂ ಹೆಗಡೇ ಎಂದೇ ಅವರಿಗೆ ಅಂಟಿದ ಹೆಸರು!) ಅವರ ಶಿಷ್ಯವೃಂದದಲ್ಲೊಬ್ಬರು. ಅವರಿಗೆ ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ ಬಟ್ಲರ್ ಯೇಟ್ಸ್ ಅಂದರೆ ಪಂಚಪ್ರಾಣ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಚಹಾ ಮಾಡಿ, ನನಗೂ ಕುಡಿಸುತ್ತ ಪ್ರತಿದಿನಕ್ಕೊಂದು ಅವನ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಓದಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನನ್ನ ಕನಸು ನೆರವೇರಿದರೆ, ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಂಡಿಗೆ ಹೋಗಲಾದರೆ, ಡಾಫೋಡಿಲ್ ಜೊತೆಗೆ ಅಯರ್ಲಂಡಿನ ಇನ್ನಿಸ್ಫ್ರೀಗೂ ಹೋಗಬಹುದಲ್ಲ ಎಂದು ಪದೇ ಪದೇ ಕನಸು ಕಂಡರೂ ಮುಂದೆ ಮೆಡಿಕಲ್ ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಅದರ ವಿಚಾರವನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಹಾಕಿದ್ದೆ.

ನನಗೆ ಅವಕಾಶ ಕೂಡಿ ಬಂದು ಇಂಗ್ಲಂಡಿನಲ್ಲಿ ಎಫ್ ಆರ್ ಸಿ ಯಸ್ ಪಾಸಾದನಂತರ ’ಸುಮ್ಮನೆ” ಒಂದು ಸಲ ಮಾರ್ಚಿನಲ್ಲೊಮ್ಮೆ ಲೇಕ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಹೋಗಿ ’ವರ್ಡ್ಸ್ವರ್ಥ್ ಯಾತ್ರೆ’ ಮಾಡಿ ನಮ್ಮೂರಿಗೆ ಮರಳುವಾ ಎಂದು ಹೊರಟೆ.

”I wandered lonely as a cloud’

ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ ನ ಪದ್ಯದ ಏಕಾಕಿ ಮೋಡದಂತೆಯಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, 1982ರಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದವರೊಡನೆ ಡ್ರೈವ್ ಮಾಡುತ್ತ ಅಲ್ಸ್ ವಾಟರ್ ಕೆರೆಯ ದಂಡೆ ಗುಂಟ ಹೋದಾಗ ಕಂಡ ದೃಶ್ಯ ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ! ನೀರಂಚಿನಲ್ಲಿ ಸಾಲು ಮರಗಳು. ಅವುಗಳಡಿ ಬಂಗಾರದ ಬಣ್ಣದ ಮಂಜಳಹೂಗಿಡಗಳ ಗುಂಪೇ ರಾರಾಜಿಸಿತ್ತು. ನಾನು ಹೋದಾಗಲೆಲ್ಲ ಲೇಕ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಮೋಡ, ಗಾಳಿ, ತಂಪು ಹವೆ! 15 ಏಪ್ರಿಲ್, 1802 ರಲ್ಲೂ ಹಾಗೇ ಇತ್ತಂತೆ. ಈಗ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾದ ಡೋರಥಿ ವರ್ಡ್ಸ್ವರ್ಥಳ ದಿನಚರಿಯ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ.

”ಮಂಜು ಮುಸುಕಿದ ಮುಂಜಾನೆ. ಗಾಳಿ ಉಸಿರನ್ನು ಕಟ್ಟಿದೆ”, ಅವಳ ದಿನಚರಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖ. ”ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಮ್ ರೋಸ್, ವಾಯೋಲೆಟ್ ಅಲ್ಲದೆ ಹಳದಿ ಕಾಕಪಾದಗಳೂ ಕಂಡವು. ಗೌಬಾರೋ ಪಾರ್ಕಿನೊಳಗೆ ಹೋದಾಗ ಡಾಫೋಡಿಲ್ಲುಗಳು ಕಣ್ಸೆಳೆದವು. ಕೆರೆಯ ದಂಡೆಗುಂಟದ ಪಾಚಿ ಮೆತ್ತಿದ ಕಲ್ಲುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಗೋಚರಿಸಿದ ಡಾಫೋಡಿಲ್ಲುಗಳಷ್ಟು ಅಂದದ ಹೂಗಳನ್ನೆಂದೂ ನಾನು ಕಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ದಣಿದು ಕಲ್ಲನ್ನೇ ದಿಂಬಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂದು ತಲೆಯಿಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ಉಳಿದವು ಇನ್ನೂ ಕುಣಿಯುತ್ತ, ತಲೆಯನ್ನು ಚಿಮ್ಮಿ ಚಕ್ಕಂದವಾಡುತ್ತ ಕೆರೆಯ ಮೇಲಿಂದ ಬೀಸಿ ಬಂದ ಮಂದ ಮಾರುತದೊಡನೆ ನಕ್ಕು ನಲಿದಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಅತ್ತಿತ್ತ ಮುಖ ತಿರುಗಿಸುತ್ತ ಅವು ಅನಂದಪರವಶವಾಗಿದ್ದವು. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಮಳೆ ಬಂತು.” ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಈ ವರ್ಣನೆಯ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಿಂದಲೇ ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ ಅವನ ಅಮರ ಕವನ ”ಡಾಫೋಡಿಲ್ಸ್” ರಚಿಸಿದ. ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿ 1807ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. 1815ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಎರಡನೆಯ ಆವೃತ್ತಿಯೇ ಇಂದು ಜಗದ್ದಾದ್ಯಂತ ಹಾಡಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ. ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮೊದಲ ಎರಡು ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಎರಡು ಸಾಲುಗಳು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುತ್ತವೆ. ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಕವನಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಅದು ಐದನೆಯದು. ಆದರೂ ಒಂದಿಬ್ಬರು ಕವನದ ಕೆಲವು ಸಾಲುಗಳ ಅಂತ್ಯ ಪ್ರಾಸವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದುಂಟು.

ನಾನೂ ನೋಡಿದಂತೆ ಕೆರೆಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಆಕಾಶಗಂಗೆಯ ಚುಕ್ಕೆಗಳಂತೆ ಕೊನೆಯಿಲ್ಲದ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕಂಗೊಳಿಸಿದ ಹೂಗಳ ವರ್ಣನೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ “Ten thousand I saw at once” ಮಾತ್ರ ಕವಿಸಮಯ ಎಂದು ನುಂಗಿಕೊಳ್ಳ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ”ಗಾಳಿಯೆಬ್ಬಿಸಿದ ತೆರೆಗಳೂ ಅವುಗಳನ್ನೂ ಮೀರಿ ಕುಣಿದ ಪುಷ್ಪಗಳ’’ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ಸಾಲುಗಳು ನನಗೆ ನೆನಪಾಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿ ವಸಂತದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆಗೆ ಕಣ್ಣನ್ನಾಕರ್ಷಿಸುವ ಆ ನೆಲನೈದಿಲೆಗಳ ಥಕ ಥೈ ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಬೇರೆಲ್ಲ ಸರಿ-ತಪ್ಪು ವಿಷಯವೇನೇ ಇರಲಿ,  ನಾವು ಅನಿವಾಸಿಯಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ನೆಲಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಅದೊಂದು ಬೋನಸ್ ಎಂದು ಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ! ನನ್ನ ನಾಡಗೀರ್ ಗುರುಗಳು ತಮ್ಮ ತೊಂಬತ್ತರ ಹರೆಯದಲ್ಲೂ ನನ್ನೊಡನೆ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೊಡನೆಯೂ ಪತ್ರ ವ್ಯವಹಾರ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅವರೆಲ್ಲರ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಓದಿ ಮೆಲಕು ಹಾಕುತ್ತ ಅವರು ಬರೆದ ’ಡಾಫೋಡಿಲ್’ ಸಾಲುಗಳು ಹೀಗಿವೆ:”Whenever I am in a vacant or pensive mood, I just thumb your (he means ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ) letters hurriedly and then ‘my heart with pleasure fills.”

ಡಾಫೋಡಿಲ್ ಬ್ರಾಂಡ್

ಡಾಫೋಡಿಲ್ ಹೂವಿಗೆ ನೆಲನೈದಿಲೆ, ಮಂಜಳಹೂ ಎಂದೂ ಕೆಲವರು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಉಷ್ಣ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅದು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವದಿಲ್ಲವಾದರೂ ಇಂದು ಅದು ಒಂದು ಬ್ರಾಂಡ್ ಆಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪರಿಚಯವಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ರೂಢಿ ಇದೆಯಂತೆ. ಅದಕ್ಕೆ ನರ್ಗಿಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯುವದುಂಟು; ಆದರೆ ಅದು ಪೂರ್ತಿ ಹಳದಿಯಲ್ಲ, ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಪಕಳೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಳದಿ ತುತ್ತೂರಿಯುಳ್ಳ ಹೂ, ಅದು ’ನಾರ್ಸಿಸ್ಸಸ್ ಪೋಯಟಿಕಸ” ಪ್ರಭೇದದ್ದು. ವರ್ಡ್ಸ್ ವರ್ಥ್ ಕವಿ ಕಂಡ ಡಾಫೋಡಿಲ್ Narcissus psedonarcissus. ಅದಕ್ಕೆ ಹಳದಿ ಪಕಳೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಹಳದಿ ತುತ್ತೂರಿಯುಂಟು. ಅದಕ್ಕೇ ಅಲ್ಲವೆ ಅವನು ಬರೆದದ್ದು: ” A host, of golden daffodils”? ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನಾಕರ್ಷಿಸಲು ಎಷ್ಟೋ ಆಂಗ್ಲ ಮಾಧ್ಯಮದ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಆ ಹೆಸರನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿವೆ. ಅಮೇರಿಕಾ, ನ್ಯೂಜಿಲಂಡ್, ಕೆನಡಾದ ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಸೊಸೈಟಿಗಳು ಅದನ್ನು ತಮ್ಮ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕೆನಡಾದದಲ್ಲಿ ಆ ಸಂಘ ಪ್ರತಿ ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಧನ ಸಂಗ್ರಹದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ವರ್ಡ್ಸ್ವರ್ಥನ ಪದ್ಯಕ್ಕೂ ಏನಾದರು ಸಂಬಂಧವಿದೆಯೇ? ಯಾರಿಗೆ ಗೊತ್ತು? ಅಥವಾ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಪುನರುಜ್ಜೀವ ಪಡೆಯುವ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಅವರು ಸ್ಫೂರ್ತಿಗಾಗಿ ಆಯ್ದು ಕೊಂಡದ್ದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಆದರೆ ಕವಿಯ ಪ್ರೀತಿಯ ಹೂ ಡಾಫೋಡಿಲ್ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಆತ ಮೆಚ್ಚಿದ್ದು ಕಾಕಪಾದ crowfoot, buttercup ಜಾತಿಯ lesser celandine ಹೂ. ಅವನು ಅದರ ಮೇಲೆ ಮೂರು ಕವನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾನಾದರೂ ಅವನ ಕೀರ್ತಿ ಡಾಫೋಡಿಲ್ಲಿನಿಂದಲೇ ಅಥವಾ ಆ ಹೂವಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಅವನ ಕವಿತೆಯಿಂದಲೇ ಅನ್ನ ಬಹುದು.

ಗೌಬಾರೋದಲ್ಲಿ ಗೋಗಮನ!

ಕುತೂಹಲದ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ಮೇಲೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದಂತೆ ಆ ದಿನ ಅಣ್ಣ-ತಂಗಿಯಂದಿರು ಗೌಬಾರೋ ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಅಲ್ಸ್ ವಾಟರ್ ಕೆರೆದಂಡೆಯೆಲ್ಲ ತಿರುಗಿ ಬಂದ ನಂತರ ಒಂದು ದಿನ ಅವಳ ದಿನಚರಿಯ ಟಿಪ್ಪಣಿಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದೋ ಅಥವಾ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನೇ ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ ಕವನ ರಚಿಸುವಾಗ ಮೊದಲನೆಯ ಸಾಲನ್ನು “I wandered lonely as a cow” ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದನಂತೆ! ಅವಳ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದು ಅವಳು, ಅದು ಸರಿಯಲ್ಲ, ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ ಅವನಿಗೂ ಅದು ’ಗೋಚರ’ವಾಯಿತಂತೆ! ಅವನು ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದರೆ ಅವನ ಕೀರ್ತಿ ಎಂದೋ ಮೇಯ್ದು ಹೋಗಿರುತ್ತಿತ್ತೇನೋ:

“I wandered lonely as a cow

That grazes all over parks and fields!”

ಏನಿಲ್ಲವೆಂದರೂ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ ಏಕೆ ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಜನರು ಆ ಮೊದಲ ಸಾಲನ್ನಾದರೂ (I wandered lonely as a cloud) ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಲ್ಲ. ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಭುತ್ವ ಅಷ್ಟೊಂದು ಇದೆಯಲ್ಲ! ಇಂಗ್ಲಂಡಿಗೆ ಭೆಟ್ಟಿ ಕೊಟ್ಟವರೆಲ್ಲ, ಅದರಲ್ಲೂ ಕವಿಗಳು ಲೇಕ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಮತ್ತು “Rose by any name smells as sweet” ಎಂದು ಬರೆದ ಶೇಕ್ಸ್ ಪಿಯರನ ಸ್ಟ್ರಾಟ್ ಫರ್ಡ್ ಗೆ ಅವನ ಜನ್ಮಸ್ಥಾನದ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಡಾಫೋಡಿಲ್ ಹೂವಿನ ಎಣ್ಣೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. 500 ಕೆಜಿ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಬರಿ 300 ಗ್ರಾಮ್ ದ್ರವ ಹೊರಡುತ್ತದೆ! ಅದನ್ನು ’ಸಂಸಾರ’, ”ಫಟಾಲ್’’ ಮುಂತಾದ ಜನಪ್ರಿಯ ಪರ್ಫ್ಯೂಮಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಡಾಫೋಡಿಲ್ಲಿಗೆ ಅಂಥದೇನೂ ಮೈಸೂರು ಮಲ್ಲಿಗೆಯಂಥ ಆಕರ್ಷಕ ಸುವಾಸನೆಯಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡದ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲೇಖಕರು ಬರೆದಂತೆ ಒಂದು ದಿನ ದೇಶ ವಿದೇಶದಿಂದ ಟೂರಿಸ್ಟ್ ಜನರೆಲ್ಲರು ಮೈಸೂರಿನ ಮಲ್ಲಿಗೆಯನ್ನು ಅರಸುತ್ತ ಬರುವ ದಿನ ನೋಡಬೇಕಾಗಿದೆ! ಆಗ ಮೈಸೂರು ಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಕಂಪು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಹರಡೀತು!

(ಋಣ: ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಮಾಹಿತಿಯ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಉಮಾ ವೆಂ. ಅವರಿಗೆ)

ಶ್ರೀವತ್ಸ ದೇಸಾಯಿ

April, 2015

THE DAFFODILS

I wandered lonely as a cloud
That floats on high o’er vales and hills,
When all at once I saw a crowd,
A host, of golden daffodils;
Beside the lake, beneath the trees,
Fluttering and dancing in the breeze.

Continuous as the stars that shine
And twinkle on the milky way,
They stretched in never-ending line
Along the margin of a bay:
Ten thousand saw I at a glance,
Tossing their heads in sprightly dance.

The waves beside them danced; but they
Out-did the sparkling waves in glee:
A poet could not but be gay,
In such a jocund company:
I gazed – and gazed – but little thought
What wealth the show to me had brought:

For oft, when on my couch I lie
In vacant or in pensive mood,
They flash upon that inward eye
Which is the bliss of solitude;
And then my heart with pleasure fills,
And dances with the daffodils.