(ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಎರಡು ಶತಮಾನ ಆಳಿದ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಠಕ್ಕ ನರಿಗಳಂತೇ ಕಂಡಿದ್ದರೆ ಅಚ್ಚರಿಯಿಲ್ಲ. ಆದರೆ 53 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲೇ ನೆಲಸಿರುವ ಸುಶೀಲೇಂದ್ರ ರಾವ್ ರ ಗಾಳಕ್ಕೆ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಹಲವು ’ನರಿ ’ಗಳು ಪದಗಳ ’ಮೀನಿಂ’ಗುಗಳಾಗಿ ಸಿಕ್ಕಿ ಬಿದ್ದು ಪದ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿ ಮಿಂಚು ಹರಿಸುತ್ತವೆ.
ಇದೇ ಬಗೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ನಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡಿದ ನೆನಪಿದೆ. ಆದರೆ, ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಒಂದಷ್ಟು ಕಥೆ, ಮಜಾ ಮತ್ತು ಮೋಜನ್ನು ಹರಿಸಿರುವ ಕವಿಗಳು ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನುದ್ದಕ್ಕೂ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡ ಮಾತೃ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬೆಳಕಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನವರ ಭಾಷೆಯ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂತ್ಯಪ್ರತ್ಯಯವನ್ನು ಕನ್ನಡದ ಕನ್ನಡಕ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಅವಲೋಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇಂಗ್ಲೀಷು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ 26 ಅಕ್ಷರಗಳಿದ್ದರೆ ಅದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ 26 ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂತ್ಯ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳಿವೆ. ಅದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಸುವ ಆದರೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅರ್ಥಗಳಿರುವ ಶಬ್ದಗಳಿವೆ ( HOMONYMS) ಅದರಂತೆ ಒಂದೇರೀತಿ ಕೇಳಿಸುವ ಆದರೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅಕ್ಷರ ಜೋಡಣೆಯ ಪದಗಳಿವೆ (HOMOPHONES).ಇವೆಲ್ಲದರ ಜೊತೆ ಒಂದೇ ಅಕ್ಷರ ಜೋಡನೆಯಿದ್ದು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅರ್ಥಕೊಡುವ ಪದಗಳೂ ಇವೆ (HOMOGRAPHS) ಇವೆಲ್ಲ ಯಾವುದೇ ಇತರೆ ಭಾಷಿಗರಿಗೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಚ್ಚರಿಯ ಜೊತೆ ತಲೆನೋವಾಗುವುದು ಕೂಡ ನಿಜ. ಈ ಗ-ಪದ್ಯ ದಲ್ಲಿ ಕವಿಗಳು ’ನರಿ ’ಯಿಂದ ಕೊನೆಯಾಗುವ ಪದಗಳ ಬೇಟೆಯಾಡಿ ಅನಿವಾಸಿಯ ಓದುಗರಿಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಗಳ ಊಟ ಬಡಿಸಿದ್ದಾರ.- ಸಂ)
ಪರಿಚಯ
( ಸಿ. ಹೆಚ್. ಸುಶೀಲೇಂದ್ರ ರಾವ್ ಅನಿವಾಸಿಯ ಪರಿಚಿತ ಬರಹಗಾರರು. ದಾವಣಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ಇ೦ಜನೀಯರಿ೦ಗ್ ಪದವಿಯವರೆಗೆ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ ಇವರು 4 ವಷ೯ ಕರ್ನಾಟಕ ಪಿ.ಡಬ್ಲು.ಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಹುಟ್ಟುವ ಮುನ್ನವೇ ಅಂದರೆ 1966 ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿದ ಇವರು ಸಿವಿಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವರು. ಮ್ಯಾಕಲ್ಸ ಫೀಲ್ಡ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ನಿವೃತ್ತಿ ಪಡೆದರು.
ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಎರಡೂ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಭಿರುಚಿಯಿರುವ ಇವರ ಹೃದಯ ಮಾತ್ರ ಮಾತೃಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸ್ವದೇಶೀ ಸ್ಪರ್ಷ ಭಾವನೆಗೆಗಳಿಗೆ ಯಾವತ್ತೂ ಆತುಕೊಂಡಿದೆ. ಆಗಾಗ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತೋರಿದ್ದನ್ನು ಬರೆಯುವ ಹವ್ಯಾಸವಿರುವ ಇವರು ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಾಭ್ಯಾಸಗಳಿಗೂ ತೆರೆದುಕೊಂಡವರು.
ಯು.ಕೆ. ಯ ಹಿರಿಯ ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಥೆ ಕನ್ನಡ ಬಳಗದ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಕಾರ್ಯಕಾರೀ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರೂ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರೂ ಆಗಿ ಕನ್ನಡ ಸೇವೆಗೆ ನಿಂತ ಇವರು 1986 ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಬಳಗದ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು. ನಂತರ ಕನ್ನಡ ಬಳಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಎರಡು ವರ್ಷ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅನಿವಾಸಿ ಜಾಲ ಜಗುಲಿಯಲ್ಲಿ ಇವರ ಹಲವು ಕವನಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ‘ರಾಜಕೀಯ ‘, ‘ಕವಿ ಆಗಬೇಕೆ? ‘ ‘ಗ್ರೆನ್ಫಲ್ ಟವರ್ ದುರಂತ’ ಮತ್ತು ‘ದೊಂಬರಾಟವಯ್ಯ ‘ ಇವರ ಪ್ರಕಟಿತ ಕವನಗಳು-ಸಂ )
ಆ೦ಗ್ಲ ನರಿಗಳು
ಕನ್ನಡದ ಜೊತೆಗೆ ಇ೦ಗ್ಲೀಷ ಓದಿದೆವು
ಆ೦ಗ್ಲ ನಾಡಿಗೆ ಬ೦ದು ನೆಲೆಸಿದೆವು ಅ೦ದು
ಆ೦ಗ್ಲನಾಡು ಆ೦ಗ್ಲ ಭಾಷೆ, ನಡೆ ನುಡಿಗಳ
ಹೇಗೋ ಹೊ೦ದಿಕೊ೦ಡು ಬಾಳಿದೆವು
ಕಳೆದೆವು ವಷ೯ಗಳು ಬೆಳೆದವು ಮಕ್ಕಳು
ಬಹು ಬೇಗ ಸಾಗಿತು ಅರ್ಧ ಶತಮಾನ
ಇ೦ಗ್ಲೀಷರು ಆಳಿದರುನಮ್ಮನು ೨ ಶತಮಾನ
ಇದ್ದಿರಬೇಕು ಬುದ್ದಿಯಲಿ ನರಿಗಳ೦ತೆ ಅವರು
ಅವರು ಬುದ್ದಿವ೦ತರೋ ,ಗುಳ್ಳೆನರಿಗಳೋ
ಕುತೂಹಲ ಅವರ ಭಾಷೆ ಇಣಿಕುವ ಆಸೆ
ಹಾಗಾದರೆ ನೋಡೋಣ ಬನ್ನಿ ಇ೦ಗ್ಲೀಷ ಭಾಷೆಯಲಿ
ಎಷ್ಟು ನರಿಗಳನ್ನು ನಾವು ಹುಡುಕಬಹುದೆ೦ದು
ಇದು ಹುಚ್ಚತನ ಅನಿಸ ಬಹುದು ಅವರ ಭಾಷೆಯಲಿ
೨ಬಗೆಯ ನರಿಗಳಿವೆ ೧ nary ೨ nery.
ಈಗ ನಾವು ಸಾಧಾರಣ ನರಿಯಿ೦ದ
ಪ್ರಾರ೦ಬಿಸಿದರೆ ಸಿಗುವುದು ordinary
ನಿಶ್ಚಲ/ಲೇಖನ ಸಾಮಗ್ರಿ ನರಿ ಬೇಕಿದ್ದರೆ
ಆಗ ನಮಗೆ ಕಾಣುವುದುStationary
ಛಾಯಾ ಚಿತ್ರಗ್ರಹಣ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಕಲೆ. ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಸಂದರ್ಭ ಒಬ್ಬ ಕವಿ/ಸಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಲು ಪ್ರೇ್ರೇಪಿಸುತ್ತದೆಯೋ ಹಾಗೆಯೇ ಕೆಲವು ದೃಶ್ಯಗಳು ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಹಿಂದಿನ ಮನವನ್ನು ಪ್ರಲೋಭಿಸಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಕಣ್ಣನ್ನು ಮಿಟುಕಿಸುವಂತೆ ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡಿ ಬಿಡುತ್ತವೆ.ಆಗ ಮೂಡುವುದು ಒಂದು ಚಿತ್ರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ.
ಹಾಗೆಂತಲೇ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷಾಕಾರ ಪ್ರಿಂಟರ್ಸ್ ಇಂಕ್ ಎನ್ನುವ ಜರ್ನಲ್ ನ ಜಾಹೀರಾತು ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಫ್ರೆಡ್ ಆರ್. ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಎಂಬಾತ ’ಒಂದು ಚಿತ್ರ-ಸಾವಿರ ಪದ’ ಎನ್ನುವ ನುಡಿಗಟ್ಟನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ. ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ವಿಚಾರ ಎಂದರೆ ಇದೊಂದು ಚೈನೀಸ್ ನುಡಿಗಟ್ಟು ಎನ್ನುವ ಗಾಳಿ ಮಾತನ್ನೂ ಆತನೆ ಹರಿಬಿಟ್ಟದ್ದು! ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಹೇಳಿಕೆ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಪದ ಎಂದಿರಬೇಕಿತ್ತು ಆದರೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವ ಚರ್ಚೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಯಾಕೆಂದು ಊಹಿಸಬಲ್ಲಿರಾ? ಸರಳ ಉತ್ತರ -ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್! ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು “One Look is Worth A Thousand Words” ಎನ್ನುವುದನ್ನೇ ಆತ “One Picture is Worth Ten Thousand Words “ ಎಂದು ತಿರುಚಿ ಕಾರುಗಳ ಮೇಲೆ ಬರೆಸಿ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾದ ನುಡಿಗಟ್ಟೊಂದನ್ನು ಅಧಿಕೃತಗೊಳಿಸಿದ. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ’ಚೈನೀಸ್ ’ ಎಂದ ಕೂಡಲೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಕೆರಳುತ್ತಿದ್ದ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಆತ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡ. ಆದರೆ ನಿಜದಲ್ಲಿ “ಒಂದು ಚಿತ್ರ -ಎಷ್ಟು ಬೇಕಾದರೂ ಪದ “ ಎನ್ನಬಹುದೇನೋ.ಒಂದೇ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನೂರು ಜನ ಕವಿಗಳ ಮುಂದಿಟ್ಟರೆ ಅವರಿಂದ ಹೊರಡುವ ಉದ್ಗಾರಗಳು ನೂರು ಬಗೆಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಅನಿವಾಸಿಯ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಕಾರ ಕವಿಯಾಗಬಲ್ಲ. ಕವಿ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಕಾರನಾಗಬಲ್ಲ.ಇಬ್ಬರೂ ಒತ್ತಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿ ನಡೆಸಿದ ಜುಗಲ್ಬಂದಿಯ ರೀತಿಯ ಪ್ರಯೋಗ ಈ ವಾರದ ವಿಶೇಷ.
ಈ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪದಗಳು ಸ್ಪುರಿಸಿದರೆ ಚಿತ್ರದ ಹೆಸರು/ ನಂಬರನ್ನು ಹಾಕಿ ಕಮೆಂಟು ಬಾಕ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಲಗತ್ತಿಸಿಬಿಡಿ.ಚಿತ್ರದ ಎಲ್ಲ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಡಿಟಿಪ್ಪಣಿ ಚಿತ್ರಕಾರರದು. ಚಿತ್ರದ ಕೆಳಗೆ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಕಾರನ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಅವರು ಕಳಿಸಿದಂತೆಯೇ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಇವರ ಮೆಚ್ಚಿನದ್ದು ಕಪ್ಪು ಬಿಳುಪಿನ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ. ಆತ್ಮೀಯರೊಬ್ಬರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಹೋದರನೋರ್ವನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಾಗ ಈ ಚಿತ್ರ ಅವರ ಮನದಲ್ಲಿ ಹಾದು ಹೋದದನ್ನು ಇವರು ನೆನೆದಿದ್ದಾರೆ.ಅನಿವಾಸಿಯ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಈ ವಾರ ಕಣ್ಣಿನ ವೈದ್ಯ, ಬರಹಗಾರ,ಛಾಯಾಚಿತ್ರಕಾರ ಡಾ.ಶ್ರೀವತ್ಸ ದೇಸಾಯಿಯವರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಭ್ರಮಿಸೋಣ-ಸಂ )
ಬೆಳಕು-ಮುಸುಕಿನತ್ತ ಸೈಕಲ್ ಸವಾರ
ಮರುಳ ಮಾಯೆಯ ಮಬ್ಬಿನಲಿ
ಬೆಳಕಿಂಡಿಯ ದಿಕ್ಕಿನಲಿ
ತ್ವರಿತ ಚಲಿಸೆ ಭೂಮಿ ಕನಲಿದೆ
ಪೊರೆದ ಬದುಕಿಗೆ ಬೆನ್ನ ತಿರುಗಿಸೆ
ಗಮ್ಯವೆಲ್ಲಿಗೆ ಪಯಣಿಗ?
(The smoke is often misinterpreted as a mist or fog. The sunrays make people think it to be very early morning but from the angle of the incident rays, you can guess that it was mid-morning. Your eyes are drawn to the origin of the ‘mist’ at the bottom right-hand corner and then they wander up the tree. After reaching the top they trace the shafts of rays downwards and reach the floor. After seeing the shadow of the cyclist they come to rest on the cyclist himself, now object of our full focus. The cyclist is well balanced. His face is turned away from you. You want to see his face and catch his expression. Where is he going? Where is he coming from? Is he in a rush? Is there happy news he is taking? Perhaps the birth of a son in the family? Or perhaps a piece of sad news? Or is he on one of his mundane daily routines? I might modestly say that I liked it very much and it has been a favorite of mine)
Poppies
ಮರಳಿ ಬಂದನಿವ ಮತ್ತೆ ವಸಂತ ಮುಗಿಲ ಚದುರಿಸುತ ಬೆತ್ತಲಾಗಿಪ ಬಾನ ರೇಷ್ಮ ಕದಪಿನ ಪ್ರಫುಲ್ಲ ಕುಸುಮಿತ ಹಚ್ಚಿಪ ಹಸಿರ ಇಳೆಗೆ ಹರಿಶಿನ, ಕುಂಕುಮ!
(red poppies make an attractive picture, against the blue sky. slightly enhanced on a software, I admit )
(An everyday picture. A twig, a few berries and rain. drops. One has to capture it in the camera, that’s all. Red is photographer’s delight. Always look for red colour. It is always impressive. That water drop tantalisingly hanging there on the well focused berry. You keep watching to see if it going to drip in a minute, even in a still picture! I keep watching! The slow shutter speed makes you see the rain drops produce streaks. It makes it dynamic! I haven’t got the technical details nor the ‘f’ number of the aperture)
Reflections
ಕಾದು ಕುಳಿತ ಕಾರ್ಮೋಡವೋ
ಬಸವಳಿಸಿ ಸರಿವ ನಿಗೂಢತೆಯೋ
ಶಾಂತ ಇಂದು ಮನೆ ಮನವು
ಬಿಂಬ ಮುತ್ತಿಕ್ಕಿದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವು!
(On an early autumn evening, clear air, dark clouds, blue water reflecting blue sky, but not the ominous dark clouds and the colourfully painted canal-side boats, which also act as the abode of the boatmen –all these make it a picture-perfect view and idyllic Engish countryside)
Refections 2
ನೀ ಹಾದು ಹೋದ ಹಾದಿ ನಿಚ್ಚಳ
ಉಳಿಸಿ ತೆರಳಿದ ನೆನಪುಗಳ ಚಿತ್ತಾರ
ಕರಗಿ ಮುಳುಗಿಹ ಕರಿಯ ನೆರಳ
-ಮೇಲೆ ಉದಯಿಸುತಿಹನು ಹೊಸತು ಸೂರ್ಯ!
(Reflections’ is one of my favourite subjects as it instantly doubles the image, as if there are two pictures in one! This was taken at the lakeside one morning after a few aeroplanes had left their jet stream trail in the sky. The ripples on the water make the picture even more interesting)
Reflections 3
ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು ಪೇರಿಸಿಟ್ಟ ಮನೆಗಳಿವು
ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿವೆ ನಿಂತ ನೀರಿನೊಳಗೆ!
ಜೊತೆ ಜೊತೆಯೇ ನಾವು ಮೇಲ್ನೋಟಕೆ
ಬಾಗಿ ನೋಡಲೆ ಒಮ್ಮೆ
ಇದ್ದರೆ ಆಳದಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಮಗ್ಗಲು?
——————————————————ಎಲ್ಲ ಪುಟ್ಟ ಪದ್ಯಗಳು– ಡಾ. ಪ್ರೇಮಲತ ಬಿ.
ಸಿ. ಹೆಚ್. ಸುಶೀಲೇಂದ್ರ ರಾವ್ ಅನಿವಾಸಿಯ ಪರಿಚಿತ ಬರಹಗಾರರು. ದಾವಣಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ಇ೦ಜನೀಯರಿ೦ಗ್ ಪದವಿಯವರೆಗೆ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ ಇವರು 4 ವಷ೯ ಕರ್ನಾಟಕ ಪಿ.ಡಬ್ಲು.ಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಹುಟ್ಟುವ ಮುನ್ನವೇ ಅಂದರೆ 1966 ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿದ ಇವರು ಸಿವಿಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವರು. ಮ್ಯಾಕಲ್ಸ ಫೀಲ್ಡ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ನಿವೃತ್ತಿ ಪಡೆದರು.
ಅನಿವಾಸಿ - ಯು.ಕೆ ಕನ್ನಡಿಗರ ತಂಗುದಾಣanivaasi 