ಯುಕೆ ದ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯದ ಹೊನಲು -ಶ್ರೀವತ್ಸ ದೇಸಾಯಿ

ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನೋದಿದಾಗ ನಿಮ್ಮ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅಲೆಗಳ ತಾಕಲಾಟವಾಗುತ್ತಿರಬೇಕು! ಇದೇನು ಪ್ರವಾಸ ಕಥನವೋ, ಇತಿಹಾಸವೋ, ಹರಟೆಯೋ, ಪುಸ್ತಕ ವಿಮರ್ಶೆಯೋ, ನೋಸ್ಟಾಲ್ಜಿಯಾವೋ - ಅಂತ. ಇವು ಯಾವೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿರದೇ ಅವೆಲ್ಲವುಗಳ ಸಂಗಮವಿದೆ ಇಲ್ಲಿ. ಅಂತೆಯೇ ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದೇ ಉಸಿರಿನಲ್ಲಿ ಓದುವ, ಅಗಸ್ತ್ಯನಂತೆ ಕುಡಿದು ನುಂಗುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿಲ್ಲ. ಕಂತು ಕಂತಾಗಿ ಓದಲೂ ಬಹುದು, ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಕಾಲುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಸಪೂರ ದೋಣಿಗಳು (ನ್ಯಾರೋ ಬೋಟ್) ಜಲಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ (locks) ನಿಂತು ನಿಂತು ಏಣಿಯೇರಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದಂತೆ!
ಎಲ್ಲಿಂದ ಶುರು ಮಾಡಲಿ? ನದಿಯಂತೆ ಉಗಮದಿಂದಲೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವೆ. ಕಳೆದ ವಾರದ ಅನಿವಾಸಿ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಮಿತಾ ಅವರು ವರ್ಣಿಸಿದಂತೆ, ಯುಕೆ ಕನ್ನಡ ಬಳಗದ ಯುಗಾದಿ ೨೦೨೪ರ ಸಂಭ್ರಮ ಲೆಸ್ಟರ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ನೆರವೇರಿತು. ಹಿಂದಿನ ದಿನವೇ ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಲೆಸ್ಟರ್ ತಲುಪಿದ್ದೆವು. ರಾಜಶ್ರೀ ಮತ್ತು ವೀರೇಶ ಅವರ ಒಲವಿನ ಆಮಂತ್ರಣದ ಮೇರೆಗೆ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಸ್ವಾದಿಷ್ಠ ಭೋಜನವನ್ನು ಅವರ ಅತಿಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಸವಿದು ಅನತಿ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದ ಹತ್ತು ಲಾಕ್ಸ್(locks) ಗಳ ಏಣಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಫಾಕ್ಸ್ಟನ್  ಕಾಲುವೆಯನ್ನು ನೋಡಲು ಹೊರಟೆವು. ಅದು ಗ್ರಾಂಡ್ ಯೂನಿಯನ್ ಕೆನಾಲಿನ ಲೆಸ್ಟರ್ ಭಾಗ. ಈ ಮೊದಲು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಆದ್ಯಂತ ಪಸರಿಸಿರುವ ೭೦೦೦ ಮೈಲುದ್ದದ್ದ ಕಾಲುವೆಗಳ ಜಾಲದ ಪರಿಚವಿರದವರಿಗೆ ಅದೊಂದು ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯ ದೃಶ್ಯ ಮತ್ತು ಅನುಭವ. ಈ ಕಾಲುವೆಗಳು ಏಳರಿಂದ ಹತ್ತು ಮೀಟರ್ ಅಗಲವಿರುತ್ತವೆ. ಅದಕ್ಕೇ ಸುಮಾರು ಏಳು ಅಡಿ ಅಗಲ ಮತ್ತು ಎಪ್ಪತ್ತು ಅಡಿಗಳ ಈ ಸಪೂರ ನ್ಯಾರೋ ಬೋಟ್ ಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಲು ಅನುಮತಿಯಿದೆ. ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಸುಂದರ ದೋಣಿಗಳೊಳಗೆ ವಾಸಿಸಲು ಸಹ ಬರುವಂಥ ಅನೇಕ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡವವು ಇವು. ಛತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಪುಟ್ಟ ಪುಟ್ಟ ಹೂವಿನ ತೊಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ಸಾಗುತ್ತ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಲಾಕ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರ ನಂತರ ಒಂದಾಗಿ ೭೫ ಅಡಿ ಏರಿ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಹಾರ್ಬರಾದತ್ತ ಸಾಗುವದನ್ನು ನೋಡಿದೆವು. ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲು ಕಾಪಾಡುವ ಲಾಕ್ ಕೀಪರ್‌ಗಳ  ಪುಟ್ಟ ಪುಟ್ಟ ಮನೆಗಳು, ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಬಂದವರ ತೃಷೆ ತಣಿಸುವ ಇನ್ ಅಥವಾ ಪಬ್; ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೋಣಿಗಳನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಜನರ ಅಥವಾ ಕುದೆರೆಗಳಿಗಾಗಿ ಕಟ್ಟಿದ ಪಥಗಳು (Tow paths) ಇವೆಲ್ಲ ಸಾಯಂಕಾಲದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ರಮಣೀಯವಾಗಿ ಕಂಡವು. ಅವುಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಕೋನಗಳಲ್ಲಿ ಅಮಿತಾ ಸೆರೆಹಿಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಎತ್ತರದಿಂದ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ, ಬಗ್ಗಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾಮರಾ ತಾಗಿಸಿ ಪಿಪೀಲಿಕಾ ನೋಟ (Ant's eye view) ಎಲ್ಲಾ ಮೂಡಿಸಿದರು! ಅಲ್ಲಿ ವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಹೊರಟ ದೋಣಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ನಾನಗೋ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ  ”ಥ್ರೀ ಮೆನ್ ಇನ್ ಯ ಬೋಟ್’ ಓದಿ ನನ್ನ ಅಣ್ಣಂದಿರೊಂದಿಗೆ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬ ನಕ್ಕ ದಿನಗಳ ನೆನಪಾಯಿತು!
Capturing Ant’s eye view of Foxton Locks, Leicestershire
ಥೇಮ್ಸ್ ನದಿ ವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಹೊರಟ ಮೂರು ಗೆಳೆಯರು ಯಾರು?

ಜೆರೋಮ್ ಕೆ ಜೆರೋಮ್ (ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಆತನ ಹೆಸರು ’ಜೆ’) ಬರೆದ ೧೮೮೯ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಕಟವಾದ Three Men in a Boat (To say nothing of the Dog)ಎನ್ನುವ ಈ ಕಿರುಪುಸ್ತಕ ಎರಡೂವರೆ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನೊಳಗೊಂಡು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬಲ್ಲ ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಅವರ ವಿಶಿಷ್ಠ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಹೊಸತರದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಹಾಸ್ಯ ಪಿ ಜಿ ವುಡ್ ಹೌಸ್ ಪೂರ್ವದ್ದು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ವಾಲ್ಸಾಲ್ ದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಆತನ ಕಾಲ: (2 May 1959 – 14 June 1927). ಈ ಪುಸ್ತಕ ಮೊದಲು ಸರಣಿರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದಾಗ ಕೆಲವು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ( ‘that the British Empire was in danger,’ ಆತನನ್ನು ಕೆಳ ದರ್ಜೆಯವನು ಅಂತ ಕರೆದು ‘ಹ’ಕಾರ ತೊರೆದು ‘Arry K. ‘Arry ಅಂತ ಹೀಯಾಳಿಸಿದರು! ಹಕಾರ- ಅಕಾರ ಅದಲುಬದಲು ಆಂಗ್ಲರಲ್ಲೂ ಪ್ರಚಲಿತ ದುಃಶ್ಚಟ!)  ಸಾಮಾನ್ಯ ಓದುಗರು ಮಾತ್ರ ಬಹಳ ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಒಂದು ಸಾವಿರ ಪ್ರತಿಗಳು ಖರ್ಚಾಗಳು ಸಮಯ ಹಿಡಿಯಲಿಲ್ಲ. ಅದರಿಂದಾಗಿ ಅಮೇರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಅನಧಿಕೃತ ಕಾಪಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿ ಆತನಿಗೆ ಸಿಗಬೇಕಾದ ಸಂಭಾವನೆ ಸಿಗದಿದ್ದು ದುರ್ದೈವ ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಕಾಪಿರೈಟ್ ನಿಯಮಗಳು ಜಾರಿ ಬರುವ ಪೂರ್ವ ಕಾಲದ್ದು ಮತ್ತು ಆತನೇನೂ ಆಗ ಅಷ್ಟು ಅನುಕೂಲಸ್ಥನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೊದಲು ಅದೊಂದು ಪ್ರವಾಸಕಥನ ಎಂದು ಬರೆಯಲು ಶುರುಮಾಡಿದ್ದ, ಆಮೇಲೆ ವಿಡಂಬನೆಯುಕ್ತ ಅಡ್ಡಕತೆಗಳು ಸೇರಿ ಕಥೆಯನ್ನು ಸಮೃದ್ಧಗೊಳಿಸಿತು.

ಜೆರೋಮನ ಸಂಗಡಿಗರು ಜಾರ್ಜ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿಸ್. ಜೊತೆಗೆ ಅವರ್ ನಾಯಿ - ಮಾನ್ಟ್ ಮೊರೆನ್ಸಿ ಅವರು ಆತನ ನಿಜ ಜೀವನದ ಗೆಳೆಯರೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆಯಾದರೂ ಎಲ್ಲ ಕಥೆಗಳು ನಿಜವಾಗಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳನ್ನಾಧರಿಸಿವೆಯಾದರೂ ಕಾಲಕ್ರಮವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲಲಿಇ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ ಇಣುಕಿರಬಹುದು. ಅತಿಯಾದ ಕೆಲಸದಿಂದ ಬಳಲಿದ್ದೇವೆಂದು ಅಂದುಕೊಂಡು (ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಲೈಬ್ರರಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿ ರೋಗಿಷ್ಟನಾದದ್ದು ಖಾತ್ರಿಯಾಗಿ) ವಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಲಂಡನ್ ಹತ್ತಿರದ ಕಿಂಗ್ಸ್ಟನ್ನಿನಿಂದ ಹೊರಟು ಥೇಮ್ಸ್ ನದಿಯ ಪ್ರವಾಹದ ವಿರುದ್ಧ ಆಕ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ವರೆಗೆ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ತೊಗೊಂಡ ನ್ಯಾರೋ ಬೋಟ್ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸ್ಕಿಫ್ (skiff) ಎನ್ನುವ ಹುಟ್ಟು ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಾರ ಕಳೆದ ಕಥೆಯಿದು. ಕಾಲಕ್ಷೇಪದಂತೆ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವಾಸದ ವಿವರಣೆಗಿಂತ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಉಪಕಥೆಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು. ದಿನದ, ಶುಷ್ಕ ಜೀವನದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ನೋಡುವ ದೃಷ್ಟಿ, ನಿತ್ಯ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲಿದ ರೀತಿ ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಯ ಇವನ್ನು ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ಜಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಓದಿ ಮೆಚ್ಚಿದ ಆಗಿನ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ”ಜೆರೋಮ್ ಕೆ ಜೆರೋಮ್ ನ ಬರವಣಿಗೆ ನನ್ನ ಮಟ್ಟಿಗೆ ವಿನೋದದ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆ!” ಎಂದು ಉದ್ಗರಿಸಿದ್ದು ಈಗಲೂ ನೆನಪಿದೆ. ತಾನು ಬರೆದ ೧೫೦ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ’ದಾರಿ’ಯಲ್ಲಿ ಕಂಡ, ತಂಗಿದ ಸ್ಥಳಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಮತ್ತು ಬರೀ ಈ ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಬೇರೆ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ತೆರೆದಿಡುತ್ತಾನೆ ಲೇಖಕ. ಅದು ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ ನೂರು ಬೆಸ್ಟ್ ನಾವೆಲ್ಸ್ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ, ಒಂದು ವರ್ಷ.
’ಥ್ರೀ ಮೆನ್’ ಹಿಂದಿನ ನಿಜವಾದ ಮೂವರು: ಕಾರ್ಲ್ ಹೆನ್ಚೆಲ್ (ಹ್ಯಾರಿಸ್), ಜಾರ್ಜ್ ವಿನ್ಗ್ರೇವ್ (ಜಾರ್ಜ್) ಮತ್ತು ಕಾರ್ಲ್ ಹೆನ್ಚೆಲ್ (ಹ್ಯಾರಿಸ್)Picture Courtesy: Jerome K Jerome Society

ಜಲಪ್ರಯಾಣ ಸಿದ್ಧತೆಗೆಂದು ಪ್ಯಾಕ್ಕಿಂಗ್ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭ.
ಆತನ ಇಬ್ಬರು ಸಹಪ್ರಯಾಣಿಕರೆಂದರೆ ಜಾರ್ಜ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿಸ್. (ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಲು ಬೇಕಲ್ಲ, ಕೂಲಿಗಳು!)”ಜೆ’ ಜಂಬದಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ”ನನಗೆ ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಎಂದರೆ ಗರ್ವ.ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿದ್ದಷ್ಟು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಇಂಥ ಅನೇಕ ಕಲೆಗಳುಂಟು ಅಂತ ನನಗೇ ಅಚ್ಚರಿ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನನಗೇ ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡಿ ಅಂತ ಅವರಿಬ್ಬರಿಗೆ ಹೇಳಿದ ಕ್ಷಣ ಗ್ಜಾರ್ಜ್ ಪೈಪ್ ಹೊತ್ತಿಸಿ ಈಸಿ ಚೇರ್ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿಬಿಟ್ಟ; ಹ್ಯಾರಿಸ್ ಟೇಬಲ್ ಮೇಲೆ ಕಾಲು ಇಳಿಬಿಟ್ಟು ಸಿಗಾರ್ ಸೇದಲಾರಂಭಿಸಿದ. ನಾನಂದುಕೊಂಡಿದ್ದರ ವಿರುದ್ಧವಾಯಿತು ಇದು. ನಾನು ಬಾಸ್ ಅವರು ನನ್ನ ಆರ್ಡರ್ ಪ್ರಕಾರ ಓಡಾಡಬೇಕೆಂದು ನಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದೆ. ನನಗೆ ಇದು ಬೇಸರ ತಂದಿತು. ನಾನು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಉಳಿದವರು ಕುಳಿತು ನೋಡುವದಕ್ಕಿಂತ ಹೀನ ಕೆಲಸ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿಲ್ಲ ...!” ಇದು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಸತ್ಯವಲ್ಲವೆ? ಆದರೂ ಆತ ಹೇಳೋದು: ”ನನಗೆ ಪರಿಶ್ರಮ ಇಷ್ಟ. ಅದು ನನ್ನನ್ನು ಬಹಳ ಅಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.(it fascinates me.) ನಾನದನ್ನು ಇಡೀ ದಿನ ಕುಳಿತು ನೋಡ ಬಲ್ಲೆ!”
ಹ್ಯಾಂಪ್ಟನ್ ಕೋಟ್ ಪ್ಯಾಲೆಸ್, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಮತ್ತು ಎಡಗಡೆ Maze : photo by author
ನಿರರ್ಗಳವಾಗಿ ಹರಿವ ಇತಿಹಾಸ
ಲಂಡನ್ ಗೊತ್ತಿದ್ದವರಿಗೆ ಕಿನ್ಗ್ ಸ್ಟನ್ (Kingston upon Thames) ಅಂದಕೂಡಲೇ ನೆನಪಾಗುವುದು ಆರು ರಾಣಿಯರನ್ನು ಮದುವೆಯ ಖ್ಯಾತಿಯ ಎಂಟನೆಯ ಹೆನ್ರಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಭವ್ಯ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ ಮತ್ತು ಹನ್ನೆರಡು ಮೀಟರ್ ಸುತ್ತಳತೆಯ ಹಳೆಯ ’ವೈನ್’’ ದ್ರಾಕ್ಷೆ ಬಳ್ಳಿ ಇದ್ದ ಹ್ಯಾಂಪ್ಟನ್ ಕೋರ್ಟ್. ಅದು ಥೇಮ್ಸ್ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆಯೇ ಇದೆ. ಆಗಿನಂತೆ ಈಗಲೂ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಮುಗಿ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ. ಆತನ ಆಳಿಕೆಯ ನಂತರ ಕೊನೆಯ ಟ್ಯೂಡರ್ ರಾಣಿ ಒಂದನೆಯ ಎಲಿಝಬೆತ್ ಸಹ ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಕಾಲ ಸೆರೆಯಾಳಾಗಿದ್ದಳು. ಮಾರ್ಲೋ ಊರು, ಕಿಂಗ್ ಜಾನ್ ಮತ್ತು ಆತ ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ಮ್ಯಾಗ್ನಾ ಕಾರ್ಟಾ ಐಲಂಡ್ ಇವುಗಳ ವರ್ಣನೆ ಸಹ ಬರುತ್ತದೆ. ಅದೆಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಊಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ನಾವು ಮೂವರು ಅಣ್ಣತಮ್ಮಂದಿರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದ್ದು ಆ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹ್ಯಾಂಪ್ಟನ್ ಕೋರ್ಟ್ ಮೇಝ್ (Maze of hedges) -ಹೂದೋಟದಲ್ಲಿ ಪೊದೆಗಳಿಂದ ರಚಿಸಿದ ಸಿಕ್ಕು ದಾರಿ. ಅದನ್ನು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಭೂಲ್ ಭುಲಯ್ಯ ಎನ್ನುವರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಹೊಕ್ಕರೆ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊರಬರುವದೇ ಕಷ್ಟ. ಒಂದು ರೀತಿಯ ಪದ್ಮವ್ಯೂಹ ಎನ್ನ ಬಹುದು. ನಾನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹ್ಯಾಂಪ್ಟನ್ ಕೋರ್ಟ್ ಗೆ ಭೆಟ್ಟಿ ಕೊಟ್ಟಾಗ ಆ ಮೇಝಿಗೂ ಹೋಗಿ ಬಂದೆ. ಮೊದಲ ಸಲ ಹ್ಯಾರಿಸ್ ಹೇಳಿದ ಕಥೆಯನ್ನು ಮೆಲಕು ಹಾಕಿದೆ. ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಅದನ್ನು ಓದಿದೆ. ಅದರ ಝಲಕ್ ಇಲ್ಲಿದೆ:
ಉಪಕಥೆಗಳಲ್ಲದೆ ನೇರವಾಗಿ ನೀರಿನ ಪ್ರವಾಸದ ಬಗೆಗಿನ ತಮಾಷೆಯ ವಿಷಯಗಳೂ ಅನೇಕ.  ನೀರಿನ ಪಾತಳು ಸಮ ಪಡಿಸಲು ಒಮ್ಮೆ ಲಾಕ್ ಒಳಗೆ ಹೊಕ್ಕ ಅವರ ಬೋಟಿನ ಕಿರಿಮೂಲೆಯ ಮುಂಬದಿ (nose of the boat) ದ್ವಾರದ ಸಂದಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂದು ದೋಣಿಯ ತುದಿ ಏರುತ್ತಿರುವಾಗ ಅದರ ಪರಿವೆಯಿಲ್ಲದೆ ಫೋಟೊಗ್ರಾಫರನ ಮೇಲೆ ಪೂರ್ತಿ ಲಕ್ಷ್ಯವಿಟ್ಟು ''Nose! Nose!'' ಅಂತ ಜನ ಎಚ್ಚರಿಸಿದಾಗಲೂ ಮೂಗು ಮುಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಎಲ್ಲ ಸರಿಯಾಗಿದೆ ಅಂತ ಗಂಡಾಂತರದಿಂಅ ಸ್ವಲ್ಪದರಲ್ಲೇ ಪಾರಾದದ್ದು, ಮತ್ತು ಟಿನ್ ಓಪನರ್ ಇಲ್ಲದೆ ಅನಾನಸ್ ಹಣ್ಣಿನ ಟಿನ್ನನ್ನು ಭೇದಿಸಲು ಪಟ್ಟ ಕಷ್ಟ, ಜಜ್ಜಿ ಪಚ್ಚೆ ಮಾಡಿದ ಕಥೆ ...ಅದರ ತುಂಬ ಹರಿಯುವದು ಥೇಮ್ಸ್ ಅಲ್ಲ, ಹಾಸ್ಯ.
ಅಂದರೆ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಋಣಾತ್ಮಕ ಗುಣಗಳೇ ಇಲ್ಲವೆ? ನೆನ್ನೆಗೆ (ಮೇ ೨) ಜೆರೋಮ್ ಹುಟ್ಟಿ ೧೬೫ ವರ್ಷಗಳು ತುಂಬುತ್ತವೆಯೆಂದ ಮೇಲೆ, ಆಗಿನ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಕಥನ ಶೈಲಿ ಸುಲಲಿತ ಎಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಒಪ್ಪುವದಿಲ್ಲ. ಆ ಕಾರನಕ್ಕೇ ಈ ಮೊದಲೇ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದಂತೆ ’ಅಪ್ಪಿಟಿ’ ವಿಮರ್ಶಕರು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ಆ ತರದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಕಥೆಯ ಓಘಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ತಡೆಯಿದೆ. ಮತ್ತು ಭಾಷೆ ಪೆಡಸು (clunky ಎನ್ನಬಹುದು). ಆಶ್ಚರ್ಯವೆಂದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿತವಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು, ಪಬ್ ಮತ್ತು ಇನ್ ಗಳು (ಒಂದೆರಡನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ) ಇನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಇವೆ. ಅವುಗಳ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಈ ಪುಸ್ತಕದ್ದೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಭಾವವಿರಲು ಸಾಕು. ಅದಲ್ಲದೆ. ಅನೇಕ ಜನರು ತಾವು ಸಹ ಆ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, ಟೆಲಿವಿಜನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಸಹ ಅದರ ಒಂದು ಸರಣಿಯನ್ನು ನೋಡಿದ ನೆನಪು.
ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಅಂಕಲ್ ಪಾಡ್ಜರನು ಹೊಸದಾಗಿ ಕಟ್ಟು ಹಾಲಿಸಿದ ಚಿತ್ರವೊದನ್ನುನೇತು ಹಾಕುವ ಕಥೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸದೆ ಯಾವ ’ಥ್ರೀ ಮೆನ್ ’ ಕಥೆಯೂ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗೋದಿಲ್ಲಂತ ಅದರ ವರ್ಣನೆಯ ಕೆಲವು ಸಾಲುಗಳೊಂದಿಗೆ ಲೇಖನ ಮುಗಿಸುವೆ. ಅದು ಎಷ್ಟೋ ಶಾಲೆಗಳ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಸಹ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿತ್ತಂತೆ. ನಿಮ್ಮಲ್ಲನೇಕರು ತಮ್ಮ ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಒಬ್ಬ ’ದೊಡ್ಡ’ ಅರ್ಭಟ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಡಿರಲಿಕ್ಕೆ ಸಾಕು!

ಅಂಕಲ್ ಪಾಡ್ಜರ್ ನೇತು ಹಾಕಿದ ಚಿತ್ರ

ಒಂದು ಸಾಯಂಕಾಲದ ಮಬ್ಬುಗತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಂಟಿ ಪಾಡ್ಜರ್ ಫ್ರೇಮ್ ಹಾಕಿಸಿ ತಂದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನೇತು ಹಾಕೋರು ಯಾರು ಅಂತ ಕೇಳಿದಳು. ”ನನಗೆ ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡಿರಿ, ಚಿಂತೆ ಬೇಡ. ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ,” ಅನ್ನುತ್ತ ತನ್ನ ಕೋಟು ಬಿಚ್ಚುತ್ತ ಆರಂಭ ಮಾಡಿದ ಅಂಕಲ್ ಪಾಡ್ಜರ್. ಹಿರಿಯ ಮಗಳನ್ನು ಮೊಳೆಗಳನ್ನು ತರಲು ಕಳಿಸಿದ.ಆಕೆಯೇ ಹಿಂದೆಯೆ ಒಬ್ಬ ಹುಡುಗನ ರವಾನಿ - ಉದ್ದಳತೆ ತಿಳಿಸಲು. ಅವು ಬರೀ ಪ್ರಾರಂಭದ ಆರ್ಡರ್ಗಳು, ಇಡೀ ಮನೆ ತುಂಬ ಕೋಲಾಹಲ. ”ನನ್ನ ಸುತ್ತಿಗೆ ತೊಗೊಂಡು ಬಾ, ವಿಲಿಯಮ್,” ಅಂತ ಕೂಗಿದ. ”ನನ್ನ ರೂಲರ್ ಎಲ್ಲಿ, ಟಾಮ್, ಮತ್ತು ನನ್ನ ಏಣಿಯನ್ನು ತರಲು ಮರೆಯ ಬೇಡ. ಕುರ್ಚಿ ಸಹ ಇರಲಿ, ಬೇಕಾದೀತು. ಹ್ಞಾ, ಜಿಮ್, ಸ್ವಲ್ಪ ನಯವಾಗಿ ಮಾತಾಡಿಸಿ, ಅವರ ಕಾಲೂತದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಿಸಿ ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯವರಿಂದ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಲೆವಲ್ ಕಡ ತಾರಪ್ಪ! ... ಮರಿಯಾ, ನೀನು ತೊಲಗ ಬೇಡ, ನನಗೆ ದೀಪ ತೋರಿಸ ಬೇಕು.” ಹಿರಿಯ ಮಗಳು ಬಂದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಓಡಿ ಹೋಗ ಬೇಕು. ಹಗ್ಗ ತರಲು. ಟಾಮ್, ಓ ಟಾಮ್, ಎಲ್ಲಿ ಅವನು? ಟಾಮ್, ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ನಿಲ್ಲು, ನನಗೆ ಆ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಕೊಡ ಬೇಕು, ಸ್ವಲ್ಪ ವಜ್ಜ ಐತಿ. ಆನಂತರ ಅಂಕಲ್ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಆತನ ಕೈಯಿಂದ ಜಾರಿ ಬಿತ್ತು. ಫ್ರೇಮು ಸಹ ಬಿಚ್ಚಿದ್ದರಿಂದ ಗಾಜನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಹೋಗಿ ಅದು ಕೈ ಕತ್ತರಿಸಿತು. ಕುಣಿಯುತ್ತ, ತತ್ತಿರಿಸುತ್ತ ಕೋಣೆ ತುಂಬ ಪರ್ಯಟನ, ತನ್ನ ಕರವಸ್ತ್ರ ಹುಡುಕುತ್ತ. ಅದು ಸಿಗಲಿಲ್ಲ ಯಾಕಂದರೆ ಅದು ಕೋಟಿನ ಕಿಸೆಯಲ್ಲಿದೆ, ಕೋಟು ಎಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದ್ದ ಅಂತ ನೆನಪಿಲ್ಲ. ಮನೆಯವರೆಲ್ಲ ಆತನ ಉಪಕರಣಗಳ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾದರು. ಕೆಲವರು ಆತನ ಕೋಟನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತ ಹೊರಟಾಗ ಆತನೋ ಅತ್ತಿತ್ತ ಕುಣಿಯುತ್ತ ಎಲ್ಲರ ಕಾಲಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತ ತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದ .
”ಇಷ್ಟು ಜನರಲ್ಲಿ, ಯಾರಿಗೂ ನನ್ನ ಕೋಟೆಲ್ಲಿದೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ವಾ? ಇಂಥ ನಾಲಾಯಕರನ್ನು ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಕಂಡಿಲ್ಲ. ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನೀವು ಆರು ಜನರಿಗೂ ಐದು ನಿಮಿಷದ ಹಿಂದೆ ಇಟ್ಟ ಕೋಟನ್ನು ಹುಡುಕಲಾಗಲಿಲ್ಲವಲ್ಲ ...” ಅನ್ನುತ್ತ ಕುರ್ಚಿಯಿಂದ ಎದ್ದಾಗ ಅದರ ಮೇಲೆಯೇ ತಾನು ಇಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಕೂತಿದ್ದು ಗೊತ್ತಾಗಿ, ”ಈಗ ಬಿಡ್ರೆಪ್ಪ, ಅಂತೂ ಇದೀಗ ನಾನೇ ಹುಡುಕಿದೆ, ನಮ್ಮ ಸಾಕು ಬೆಕ್ಕು ನಿಮಗಿಂತ ಬೇಗ ಹುಡುಕುತ್ತಿತ್ತೇನೋ.”
ಅರ್ಧ ಗಂಟೆಯೇ ಬೇಕಾಯಿತು, ಆತನ ಬೊಟ್ಟಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಡೇಜ್ ಮಾಡಿ, ಹೊಸ ಗಾಜನ್ನು ತರಿಸಿ, ಸಾಧನಗಳು, ಏಣಿ, ಕುರ್ಚಿ, ಮೋಂಬತ್ತಿ, ಎಲ್ಲ ತಂದ ಮೇಲೆ ಮನೆಯವರು, ಕೆಲಸದಾಕೆ, ಆಕೆಯ ಮಗಳು ಇವರೆಲ್ಲ ಕೈಕೊಡಲು ಅರ್ಧ ವರ್ತುಲಾಕಾರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರಲು ಆತನ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಯತ್ನ ಶುರು... ಇಬ್ಬರು ಕುರ್ಚಿಯನ್ನು ಭದ್ರವಾಗಿ ಹಿಡಿಯಲು,ಮೂರನೆಯವ ಅಂಕಲನ್ನು ಮೇಲೆ ಹತ್ತಿಸಿ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದಿರಲು, ನಾಲ್ಕನೆಯವರು ಮೊಳೆಯನ್ನು ಆತನ ಕೈಗಿಡಲು, ಐದನೆಯವನು ಸುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಆತನಿಗೆ ಕೊಡಲು ತುದಿಗಾಲ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುವ. ಸರಿ, ಅಂಕಲ್ಲೋ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮೊಳೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದ ಮರುಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಿಸಿ ಬಿಟ್ಟ.
”ಅಯ್ಯೊ, ಈಗ ಮೊಳೆ ಬಿತ್ತಲ್ಲ” ಅಂತ ಗಾಯ ಪಟ್ಟವನ ಆರ್ತನಾದ. ಈಗ ಎಲ್ಲರೂ ಮೊಣಕಾಲ ಮೇಲೆ ಸರಿದು ಅದರ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ ಮಗ್ನರಾಗಿರುವಾಗ ಆತ ಕುರ್ಚಿಯ ಮೇಲೆ ಗೊಣಗುತ್ತ ನಿಂತು, ’ನನ್ನನ್ನು ಇಡೀ ರಾತ್ರಿ ಹಿಂಗ ಕಳೀ ಬೇಕಂತ ಮಾಡೀರೇನು?’ ಅಂತ ಹಂಗಿಸುತ್ತ ಕೂಡುವ. ಕೊನೆಗೆ ಮೊಳೆ ಸಿಕ್ಕಿತು ಆದರೆ ಆತ ಸುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೋ ಕಳಕೊಂಡಿದ್ದ. “ಎಲ್ಲಿ ಆ ಸುತ್ತಿಗೆ, ಏಳು ಮಂದಿ ಮೂರ್ಖರು ಬಾಯಿ ಕಳಕೊಂಡು ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ರಿ?”
ನಾವು ಸುತ್ತಿಗೆ ಹುಡುಕಿದೆವೇನೋ ಸರಿ, ಆತ ಮೊಳೆ ಹೊಡೆಯಲು ಮಾಡಿದ ಗುರುತು ಸಿಗವಲ್ತು. ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ನಾವೆಲ್ಲ ಕುರ್ಚಿ ಹತ್ತಿ ಹುಡುಕುತ್ತ ಹೋದಂತೆ ಒಬ್ಬರು ಕಂಡು ಹಿಡಿದ ಜಾಗ ಇನ್ನೊಬ್ಬರೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದದೆ ಎಲ್ಲರೂ ಮತ್ತೆ ಮೂರ್ಖರಾದೆವು. ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸ್ವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಿ ತಾನೆ ಅಳೆದು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿ, ದೂರ ಗೋಡೆಯ ತುದಿಯಿಂದ ಮೂವತ್ತೊಂದು ಮತ್ತು ಮೂರೆಂಟಾಂಶ ಇಂಚು, ಅಂತ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೆ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುತ್ತ ತಲೆ ಬಿಸಿಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ. ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ತಲೆಯಲ್ಲೇ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟರು. ಒಂದೇ ಉಪಾಯ ಅಂದರೆ ಮತ್ತೆ ಅಳೆಯ ಬೇಕೆಂದು ಈ ಸಲ ದಾರ ಹಿಡಿದು ಅಳೆಯಲು ಹೋದಾಗ ಮೂರಿಂಚು ಕೂಡಿಸಿ ಹಿಡಿದ ಗುರುತನ್ನು ಬರೆಯಲು ಇನ್ನಷ್ಟು ಮೈ ಚಾಚಬೇಕಾಗಿ ನಲವತ್ತೈದು ಡಿಗ್ರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಾಲಿದ್ದರಿಂದ ದಾರ ಕೈಯಿಂದ ಜಾರಿ ಬಿತ್ತು, ಜೊತೆಗೆ ತಾನೂ ಸಹ ಕೆಳಗಿದ್ದ ಪಿಯಾನೋ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದರಿಂದ, ಅಚಾನಕ್ಕಾಗಿ ಆತನ ತಲೆ ಮತ್ತು ಶರೀರ ಕೂಡಿಯೇ ಏಕ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಪಿಯಾನೋದ ಅಷ್ಟೂ ಕೀಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಒಂದು ತರದ ಸುಂದರ ಸ್ವರಸಂಗಮ ಉತ್ಪನ್ನವಾಯಿತು.
ಎದ್ದು, ಅಂತೂ ಕೊನೆಗೆ ಗುರುತು ಮಾಡಿದಲ್ಲಿ ಮೊಳೆಯ ಮೊನೆಯನ್ನು ಎಡಗೈಯಿಂದ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲಿರಿಸಿ ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿಗೆ ಹಿಡಿದ. ಮೊದಲ ಪೆಟ್ಟುಬಿದ್ದಿದ್ದು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೆಬ್ಬೊಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ. ಆತ ಚೀರುತ್ತ ಕೆಡವಿದ ಸುತ್ತಿಗೆ ಬಿದ್ದದ್ದು ಯಾರದೋ ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳ ಮೇಲೆ. ಆಂಟಿ ಮರಿಯಾ ಆಗ ಮೆಲುದನಿಯಲ್ಲಿ ಪಣ ತೊಟ್ಟಿದ್ದು ಮುಂದಿನ ಸಲ ಆತನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮೊಳೆ-ಸುತ್ತಿಗೆ ಏರುದ ಸಮಯ ಯಾರಾದರೂ ಅವಳಿಗೆ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಕೊಟ್ಟರೆ ತಾನು ಒಂದು ವಾರ ತವರಿಗೆ ಹೋಗಿ ಇರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು.
ಕೊನೆಗೆ, ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಆ ಚಿತ್ರ ಗೋಡೆಯಮೇಲೆ ನೇತು ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು - ಸ್ವಲ್ಪ ಸೊಟ್ಟಗೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೂ ಕೆಳಗೆ ಸರಿಯುವದೇನೋ ಅನ್ನುವ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ, ಸುತ್ತಲಿನ ಗೋಡೆ ಮಾತ್ರ ಸುತ್ತಿಗೆ ಪೆಟ್ಟಿನಿಂದ ನುಗ್ಗು ಮುಗ್ಗಾಗಿತ್ತು. ಆ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸುಸ್ತು-ಅಂಕಲ್ ಒಬ್ಬರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು!

ಶ್ರೀವತ್ಸ ದೇಸಾಯಿ
Uncle Podger hangs a picture.
(Now out of copyright, Three Men in a Boat is available from many sources including Punguin, Wordworth classics etc.)

ಡೂಮ್ಸಡೆ ಪುಸ್ತಕ (Domesday Book) -ರಾಮಮೂರ್ತಿಯವರ ಲೇಖನ

ಭಯಪಡುವ ಕಾರಣವಿಲ್ಲ. ಪ್ರಳಯಾಂತ ನಿಕಟವಾಗಿಲ್ಲ!  ಯಾವ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಿಗೂ ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಇಂಥ doom and gloom ಆವರಿಸಿರಿವ ದಿನವಿರುತ್ತದೆಯಂತೆ! ಆದರೆ ಈ ವಾರದ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಬರುವ ”ಡೂಮ್’ಗೂ ಬೈಬಲ್ ನಲ್ಲಿ ಬರುವ ದೂಮ್ಸ್ ಡೆ ಗಾಗಲಿ, ಕ್ರೈಸ್ತರು ನಂಬುವ ಅಂತಿಮ ಯುದ್ಧವಾದ ಆರ್ಮಗೆಡ್ಡಾನ್ (Armageddon) ಗಾಗಲಿ ಏನೂ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿಟ್ಟ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುಸ್ತಕದ್ವಯಗಳಿಗೇ ಈ ಹೆಸರು. ನಮ್ಮ ಇತಿಹಾಸ ಲೇಖಕರಾದ ಬೇಸಿಂಗ್ ಸ್ಟೋಕ್ ರಾಮಮೂರ್ತಿಯವರು ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ನಮಗೆ ಸವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಅನಿವಾಸಿಯೂ ಓದಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವಂಥ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಲೇಖನ ಇದು. (ತತ್ಕಾಲ್ ಸಂ)
ವಿಲಿಯಮ್ ಕಾಂಕರರ್ (William the Conquerer)
ವಿಲಿಯಂ (William  the conqueror), ಕ್ರಿ ಶ ೧೦೬೬ ನಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ  ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ದೊರೆಯಾಗಿದ್ದ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ನನ್ನು  ಸೋಲಿಸಿ  ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೫ ರಂದು ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದ . 
 ೨೦ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಹಣ ಕಾಸಿನ ಅಭಾವದಿಂದ ಹೊಸ ತೆರಿಗೆ ಹಾಕುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇತ್ತು.  ಆದರೆ ಇದರ ಮುನ್ನ, ತಾನು ಆಳುತ್ತಿರುವ ದೇಶದ ಸಂಪತ್ತು ಎಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ದೇಶದ ನಾನಾ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಹಳ್ಳಿಗಳ, ಜನರ, ಹೊಲ, ಗದ್ದೆ ಮತ್ತು ಸಾಕು ಪ್ರಾಣಿಗಳ  ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ಬರುವ ಆದಾಯ, ಇತ್ಯಾದಿ  ವಿವರವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ದಾಖಲೆ ಮಾಡುವ ಆಜ್ಞೆ ಯನ್ನು೧/೦೧/೧೦೮೬ ದಿನ ಹೊರಡಿಸಿದ. ದೇಶವನ್ನು ಏಳು ಭಾಗ ಮಾಡಿ, (Seven Circuits ) ತನ್ನ ಪ್ರತಿನಿಧಿನಿಗಳನ್ನು ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು(Survey ) ಮಾಡಲು ನಿಯಮಿಸಿದ. ಲಾಟಿನ್  ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಎರಡು ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಗಳ ಸಂಗ್ರಹವೇ ಡೂಮ್ಸ್ ಡೆ ಪುಸ್ತಕ. ಚಿಕ್ಕ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಪುಸ್ತಕಗಳು  (Little and Great Domesday Books).  ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಪೂರ್ಣವಾದಾಗ, ಇದರ ಹೆಸರು ಡೋಮ್ಸ್ ಡೆ ಪುಸ್ತಕ ಅಂತಿರಿಲಿಲ್ಲ. ೧೧೭೬ ನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಖಜಾನೆ (Royal Exchequer) ಬಗ್ಗೆ  ಬರೆದ ದಾಖಲೆಯಿಂದ  ಈ ಹೆಸರ ಬದಲಾವಣೆ ಆದ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಇದೆ. ಒಂದು ಕಾರಣ , ಬೈಬಲ್ ನಲ್ಲಿ ಇರುವ Last Judgement ವಿರುದ್ಧ ಏನೂ ಮನವಿ (ಅಪೀಲ್) ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೋ, ಹಾಗೇ ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮೇಲೂ ಸಹ.   
ಒಟ್ಟು, ಈ ದೇಶದ ೧೩,೪೧೮ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ  ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಯಿತು.  ಸುಮಾರು ೧೨ ತಿಂಗಳ ಶ್ರಮ, ಇಂದಿಗೂ ಇದರ ಮೂಲ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು National Archives ನಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. ನಿಮ್ಮ ಊರಿನ ವಿವರ ತಿಳಿಯಲು ಕುತೂಹಲ ಇದ್ದರೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯವನ್ನು (Local  Library ) ಸಂಪರ್ಕಸಿ.  
ಇದರ ಹಿನ್ನಲೆ 
ಕ್ರಿ ಶ ೧೦೬೬ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಯಿಂದ ಈ ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು ಎಂದರೆ ತಪ್ಪಲಾಗಾರದು. ನಾರ್ಮಂಡಿಯ (ಈಗಿನ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶದ ಭಾಗ)  Duke of Normandy, ವಿಲಿಯಂ, ತನ್ನ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೮ರಂದು, ದಕ್ಷಿಣದ ಸಮುದ್ರ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ, (English  Channel) ಈಗಿನ East Sussex ನ, ಪೆವೆನ್ಸಿ (Pevensey)  ಅನ್ನುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇಳಿದು  ಕೆಲವೇ  ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಊರನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡು ಹತ್ತಿರದ  ಹೇಸ್ಟಿಂಗ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಬೀಡು ಹಾಕಿ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸಿದ್ದ ಮಾಡಿ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಕಾದಿದ್ದ .  
ಹೆರಾಲ್ಡ್, ಅದೇ ವರ್ಷ ಜನವರಿ ೬ ರಂದು ವೆಸ್ಟ್ ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಕಿರೀಟವನ್ನು ಧರಿಸಿ ದೊರೆಯಾಗಿದ್ದನಷ್ಟೇ. ಆದರೆ ನಾರ್ಮಂಡಿಯ ವಿಲಿಯಂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ದೊರೆತನ  ತನಗೆ ಬರಬೇಕು ಅನ್ನುವ ಅಸೆ ಇತ್ತು ಮತ್ತು ಕೆಲವರಿಂದ  ಈ ಭರವಸೆ  ಸಹ ದೊರಕಿತ್ತು  (ಇದರ ಹಿನ್ನಲೆ ಇಲ್ಲಿ ಬೇಡ ).  ಹೆರಾಲ್ಡ್ ದೊರೆ ಆದ ಅಂತ ಕೇಳಿ ವಿಲಿಯಂ ತನ್ನ  ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದು ಇದೇ  ಕಾರಣದಿಂದ.

ಹೆರಾಲ್ಡ್ ನ  ಸಹೋದರ,  ಟೋಸ್ಟಿಗ್,  ಇವನ ಜೊತೆ ಜಗಳ ಮಾಡಿ ನಾರ್ವೆ ದೇಶದ ದೊರೆಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಅವರ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಉತ್ತರ ಭಾಗವನ್ನು (ಈಗಿನ Northumberland ) ವಶ ಪಡಿಸುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ. ಆದರೆ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಇವರನ್ನು ಸ್ಟ್ಯಾಮ್ ಫರ್ಡ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್ (Stamford Bridge ) ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದ.( ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೫ , ೧೦೬೬).  ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ  ವಿಲಿಯಂ ಬಂದಿರುವ ವಿಚಾರ ತಿಳಿದು ತನ್ನ ಸೈನ್ಯ ದೊಂದಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಧಾವಿಸಿದ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೪ರಂದು, ಇವರಿಬ್ಬರ ಯುದ್ಧ ( Battle of Hastings ) ನಡೆದಿದ್ದು ಬ್ಯಾಟಲ್ ಅನ್ನುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ. ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಈ ಯುದ್ಧ ಮುಗಿದು ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಾಣದ ಏಟಿನಿಂದ (ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲ) ಸಾವು ಉಂಟಾಯಿತು. ಆಗ ತಾನೇ ಯುದ್ಧ ಮುಗಿಸಿ  ಬಂದಿದ್ದ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಪುನಃ ಹೊರಾಡುವ ಶಕ್ತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ದೊರೆಯ ಸಾವಿನಿಂದ ಇವರಿಗೆ ನಾಯಕತ್ವ ಸಹ ಇಲ್ಲವಾಯಿತು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ   ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್  ಸೈನ್ಯ ಚಲ್ಲಾ ಪಿಲ್ಲಿಯಾಗಿ ಶರಣಾಗತರಾದರು.  ವಿಲಿಯಂ ನಂತರ  William the conqueror ಅನ್ನುವ ಬಿರುದು ಪಡೆದು ೨೫/೧೨/೧೦೬೬ ವೆಸ್ಟ್ ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಅಬ್ಬೆ ನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ದೊರೆಯಾದ. 

ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಓದಿ

ವಿಲಿಯಂ, ಮುಂದೆ ಎದಿರಿಸಿದ ಕಷ್ಟಗಳು ಅನೇಕವಾಗಿದ್ದವು. ಹೆರಾಲ್ಡ್ ನ ಹಿತೈಷಿಗಳು, ಅವನ ಕೆಲವು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ನ ರಾಜರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ನಾನಾ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಯತ್ನಗಳೂ ನಡೆಯಿತು. ಹೀಗೆ ಈ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಿಂದ ತಾನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಶಂಕೆಯೂ ಬಲವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಯುದ್ಧಗಳಿಗೆ ಹಣ ಸಹಾಯ ಬೇಕಿತ್ತು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ವಿಲಿಯಂ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಸಂಪತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯುವ ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ತೆರಿಗೆಯ ವರಮಾನ ಏನು ಬರಬಹುದು ಅನ್ನುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆ (survey ) ಮಾಡಲು ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದ. ಆದರೆ ಲಂಡನ್, ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್, ಡರಂ (Durham ), ಮುಂತಾದ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ, ಕಾರಣ ಇವು ದೊಡ್ಡ ಊರುಗಳು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಜಮೀನುಗಳು ಸ್ವಂತ ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದರಿಂದ ತೆರಿಗೆ ಹಾಕುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಅನ್ನುವುದು ಕೆಲವರ ಊಹೆ. ಈ ಕಳೆದ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ದೇಶದ ಸಂಪತ್ತಿನ ಒಡೆತನ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರಿಂದ ಅಂದರೆ Anglo Saxon, ವಿಲಿಯಂ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದ Norman ಜನರಿಗೆ ಸೇರಿತ್ತು. ಈ ತನಿಖೆ ಜನರ ಜನಗಣತಿ (census) ಅಲ್ಲ, ಆದರೆ ಆ ಊರಿನ ಜಮೀನ್ದಾರರು ಯಾರು, ಇವರ ಬಳಿ ಇರುವ ಜಮೀನು ಎಷ್ಟು, ಊರಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವಿವರ ಇತ್ಯಾದಿ, ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದರು. ಊರಿನ ಹೆಸರು, ( name of the Manor to be precise ) ಜಮೀನ್ದಾರರ ಹೆಸರು, ೧೦೬೬ ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಈಗ ಯಾರು ಜಮೀನಿನ ಅಳತೆ ಏನು ಎಷ್ಟು ನೇಗಿಲುಗಳು ಎಷ್ಟು ಮಂದಿ ಕೆಲಸಗಾರರು (Free and slaves ) ಅಂದಾಜು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ (valuation ) ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ನಮ್ಮ ಊರು ಬೇಸಿಂಗ್ ಸ್ಟೋಕ್ ನ ವಿವರ ಹೀಗಿದೆ ಒಡೆಯರು, ೧೦೬೬ ದೊರೆ ಎಡ್ವರ್ಡ್, ೧೦೮೬ ದೊರೆ ವಿಲಿಯಂ ವಾಸವಾಗಿರುವ ಮನೆಗಳು ೫೭, ಸಣ್ಣ ಜಮೀನು ಹೊಂದಿರುವರು ೮, ಗುಲಾಮರು ೬, ಇತರೆ ಜನಗಳು ೧೬, ಒಟ್ಟು ೨೦೦ ಜನ ಸಂಖ್ಯೆ ದೊಡ್ಡ ಜಮೀನ್ದಾರ (Lord of the Manor ) ೨೦ ಉಳುವ ಹೊಲ /ಗದ್ದೆ , ೧೬ ಮಂದಿ ನೇಗಿಲ ಕೆಲಸದವರು ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ಕಾಡು ಪ್ರದೇಶ ೨೦ ಎಕರೆ, ಹುಲ್ಲು ಗಾವಲು ೨೦ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ £೧ ಮತ್ತು ೧೦ ಶಿಲ್ಲಿಂಗ್

Basingstoke in Domesday Book
ವಿಲಿಯಂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ದೊರೆ ಆಗಿದ್ದರೂ ಬಹು ಕಾಲ ಅವನ ಊರಾದ ನಾರ್ಮಂಡಿ ಯಲ್ಲೇ ಕಳೆದ. ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಅನೇಕ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನೂ ನಡೆಸಿ, ಕೊನೆಗೆ ಕ್ರಿ ಶ ೧೦೮೭ ರಲ್ಲಿ ಈಗಿನ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಗೆ ೫೦ ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ  ಹುಷಾರು ತಪ್ಪಿ ೯/೦೯/೧೦೮೭ ದಿನ ಸಾವನ್ನು ಅಪ್ಪಿದ. ಅವನ ಆಜ್ಞೆಯ ಮೇರೆಗೆ ತಯಾರಿಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಸಮಯ ಅಥವಾ ಸಂಧರ್ಭ ಬರವಲಿಲ್ಲವೇನೋ. ಆದರೆ ಈ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ಈ ದೇಶದ ಸಾವಿರ ವರ್ಷದ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಅರಿಯಬಹುದು
Bayeux Tapestry
ಬೇಯೋ ಟಾಪೆಸ್ಟ್ರಿ (Bayeux Tapestry)
೧೦೬೬ ನಲ್ಲಿ  ನಡೆದ ನಾರ್ಮನ್ ವಿಜಯದ (Norman  Conquest) ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ೭೦ ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ೫೦ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್  ಅಗಲದ  ಕಸೂತಿ (Embroidery)ಯಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಿದೆ. ಈ ಕೆಲಸ  ಬಹುಶಃ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ೧೦೭೦ ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದಿರಬಹುದು. ಈ ಅದ್ಭುತವಾದ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು ಈ ದೇಶ ಮತ್ತು  ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಇದೆ. ಈಗ ಇದು  ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ Bayeux Museum ಇದೆ. 

Little and Great Domesday Books
ಲೇಖನ: ರಾಮಮೂರ್ತಿ 
       ಬೇಸಿಂಗ್ ಸ್ಟೊಕ್