ಡಾ. ಪ್ರೇಮಲತ ಅವರ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಅನಿವಾಸಿಗಳ ಜೊತೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದ ವಸುಧೇಂದ್ರ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಕಳೆದ ವಾರ ನೀವೆಲ್ಲ ಓದಿದ್ದೀರಿ. ಓದಿಲ್ಲವೆಂದರೆ ಈ ಕೊಂಡಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿ. ನಿರರ್ಗಳವಾಗಿ ಹತ್ತಾರು ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಾಕಾರು ಗಂಟೆ ಮಾತನಾಡಿದ ವಸುಧೇಂದ್ರರ ಗುಂಗಿನಿಂದ ಇನ್ನೂ ಹೊರಬಂದಿಲ್ಲ. ನನಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಹೋಗಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ದೇಸಾಯಿಯವರ ವೀಡಿಯೋದಿಂದ ನೋಡಿ, ವಸುಧೇಂದ್ರ ಅವರು ಐಟಿ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿ ಪ್ರಬಂಧ ಮತ್ತು ಕತೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿ ಕಾದಂಬರಿ ಬರೆಯುವ ಹಂತದವರೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಅವರ ಮಾತುಗಳಲ್ಲೇ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ ಶ್ರೀವತ್ಸ ದೇಸಾಯಿಯವರಿಗೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು. – ಸಂ

ಕತೆ

ನಾನು ಹತ್ತನೇ ಕ್ಲಾಸ್ ತನಕ ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಓದಿದೆ. ನಮ್ಮೂರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮೀಡಿಯಂ ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ಇತ್ತು, ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಎಂಟು ರೂಪಾಯಿ ಫೀಸ್ ಇತ್ತು, ಅಷ್ಟು ಕೊಡಕ್ಕೆ ಆಗಲ್ಲ ಸರಕಾರಿ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗು ಅಂತ ಕಳಿಸಿಬಿಟ್ರು. ಮಗು ಮುಂದೆ ಏನಾಗಬೇಕು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಆ ಯೋಚನೆಗಳೇ ಇಲ್ಲ, ಸುಮ್ಮನೇ ಓದಬೇಕು, ಅಷ್ಟೇ.

ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಓದುವಂತಹ ವಾತಾವರಣ, ನಮ್ಮ ತಾಯಿ ತುಂಬಾ ಓದೋರು, ಅವರು ಓದ್ತಾ ಇದ್ರೆ ನನಗೆ ಓದೋಕ್ಕೆ ಬಂತು. ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಕೂಡ ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ, ಒಂಥರ ಬಡತನ. ಗ್ರಂಥಾಲಯದಿಂದ ತಂದು ಓದೋದು ಅಷ್ಟೇ.

ನಾನು ಲೇಖಕನಾಗುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಅಂದುಕೊಂಡಿರಲೇ ಇಲ್ಲ, ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಮೂರು ವರ್ಷ ಆಗಿತ್ತು, ಏನು ಮಾಡ್ತಿಲ್ಲ, ಬರೀ ರೊಟೀನ್ ಮಾಡ್ತಾ ಇದ್ದೇನೆ ಅಂತ ಕಾಡೋಕೆ ಶುರುವಾಯಿತು. ಇದೇನು, ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಹೋಗೋದು, ರಾತ್ರಿ ಬರೋದು, ಹಿಂಗೆ ಆಗ್ತಿದೆಯಲ್ಲ, ನಂದೊಂದು ಐಡೆಂಟಿಟಿ ಬೇಕಲ್ಲ ಅಂತ ಹುಡುಕಾಟ ಶುರುವಾಯಿತು. ಐಡೆಂಟಿಟಿ ಕ್ರೈಸಿಸ್ ಅದು. ನನಗೆ ಏನ್ ಮಾಡಬಹುದು ನಾನು ಅಂದುಕೊಂಡಾಗ, ಬರೆಯಲು ಶುರು ಮಾಡಬೇಕು ಅನಿಸಿತು,

ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿ ಎಂಟೋ ಒಂಬತ್ತನೇ ಕ್ಲಾಸಲ್ಲಿ ಅಸೈನ್ಮೆಂಟ್-ಗೆ ಒಂದು ಕಥೆ ಬರೆದಿದ್ದೆ. ತುಂಬ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ ಎಂದು ಗುರುಗಳು ಹೇಳಿದ್ರು. ಅವಾಗ ಅದು ತರಂಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು. ಅದು ನನಗೆ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತು. ಕಥೆ ಬರೆಯೋಕೆ ಬರುತ್ತೆ, ಟ್ರೈ ಮಾಡೋಣ ಅಂತ ಮತ್ತೆ ಬರೆಯಲು ಶುರುಮಾಡಿದೆ.

ನನಗೆ ಯಾವ ಸಾಹಿತಿಗಳೂ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ತರಂಗದಲ್ಲಿ ಅವಾಗ ಲೇಖಕರ ಅಡ್ರೆಸ್ ಹಾಕ್ತಾ ಇದ್ರು. ನನಗೆ ಯಾರು ಇಷ್ಟ ಆಗ್ತಾರೋ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಲೆಟರ್ ಹಾಕಿ ನಾನು ಹಿಂಗೆ ಕಥೆ ಬರೆದಿದ್ದೀನಿ, ನೀವು ಓದ್ತೀರಾ, ಅಂದ್ರೆ, ಕಳಿಸಿಕೊಡಿ ಅಂದ್ರು, ಕಳಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಮೇಲೆ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬರೀತೀಯಾ, ಮುಂದುವರೆಸು ಅಂದರು. ಆ ಒಂದು ಭರವಸೆ ಸಿಕ್ಕ ತಕ್ಷಣ ನಾನು ಸಿಕ್ಕಾಪಟ್ಟೆ ಬರೆಯುತ್ತ ಹೋದೆ.

ಐಟಿನಲ್ಲಿ ೧೨ರಿಂದ ೧೪ ಗಂಟೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಬರೆಯುವುದು ಕಷ್ಟ ಇತ್ತು. ನನಗೆ ಬರೆಯುವ ಸಮಯ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದಾಗ. ಇಂಗ್ಲಂಡಿನಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಐದುವರೆಗೆ ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸಿಬಿಡ್ತಾರೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಒಂಬತ್ತರಿಂದ ಸಂಜೆ ಐದು ಗಂಟೆ ಆದ್ರೆ ಮುಗಿದು ಹೋಗ್ಬಿಡ್ತು. ನನಗೆ ಎಷ್ಟು ಫ್ರೀ ಟೈಮ್ ಇರ್ತಿತ್ತು ಅಂತಂದ್ರೆ ನನ್ನ ಪ್ಯಾಶನ್ ಕಾಡೋಕೆ ಶುರುವಾಯಿತು. ಅವಾಗ ಅದೇ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬಂದಿತ್ತು ಇಲ್ಲಿಂದ ನಾನು ಬರೆದು ಕಳಿಸಿಕೊಡ್ತಾ ಇದ್ದೆ, ಆ ತರ ಶುರುವಾಯಿತು. ದೆನ್ ಐ ಬಿಕೇಮ್ ವೆರಿ ಸೀರಿಯಸ್. ನಾನು ಇಂಗ್ಲಂಡಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಮೂರು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ತುಂಬಾ ಬರೆದುಬಿಟ್ಟೆ. ಸುಮಾರು ಒಂದು ಮೂರು ಪುಸ್ತಕ ಬರೆದುಬಿಟ್ಟೆ. ಭಾಷಾಂತರ ಮಾಡಿದೆ. ಕಾನ್ಫಿಡೆನ್ಸ್ ಬಂತು.

ಪ್ರಕಟ ಮಾಡಕ್ಕೆ ಯಾರು ಮುಂದೆ ಬರಲಿಲ್ವಲ್ಲ! ಇಂಗ್ಲಂಡಿಂದ ಹೋಗಿದ್ದೀನಿ, ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಹಣ ಗಳಿಸಿದ್ದೆ, ಹಣಕ್ಕೆ ಸಮಸ್ಯೆನೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ನಾನೇ ಪ್ರಕಟಣೆ ಶುರು ಮಾಡ್ಕೊಂಡೆ. ಪ್ರಕಾಶನ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಕಾಶನ ಶುರು ಮಾಡ್ಕೊಂಡೆ. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹೋದ ಮೇಲೆ ತುಂಬಾ ಓದುಗರು ಇದ್ದಾರೆ ನನಗೆ ಅಂತ ಗೊತ್ತಾಯ್ತು. ನಾನು ಪ್ರಕಟ ಮಾಡಿದ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಆರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮುಗಿದು ಹೋಗಿಬಿಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅದು ತುಂಬಾ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿತು. ಆಮೇಲೆ ಬೇರೆಯವರದೆಲ್ಲ ಪ್ರಕಾಶನ ಮಾಡೋಕೆ ಶುರು ಮಾಡಿದೆ. ಪ್ರಕಾಶನದಿಂದ ಬದುಕಬಲ್ಲೆ ಅಂತ ಗೊತ್ತಾಯ್ತು. ಬುಕ್ ಅರ್ನಿಂಗ್ಸ್ ನನಗೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಆಗುತ್ತೆ.

ಈ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಮೈಂಡ್ ಸೆಟ್ ಮತ್ತು ಈ ಕಥೆ ಬರೆಯುವ ಮೈಂಡ್ ಸೆಟ್ ಎರಡು ಬೇರೆ ವಿರುದ್ಧಗಳು. ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್-ನಲ್ಲಿ ಹಣನೇ ಮುಖ್ಯ. ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಣಕ್ಕೆ ಅಷ್ಟು ಬೆಲೆನೇ ಇರಲ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೈತಿಕತೆಯೇ ಬೇರೆ. ಎರಡೂ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಕ್ಲಾಶ್ ಆಗ್ತಾ ಇದೆ ತುಂಬಾ ಅನಿಸ್ತು. ಕಳೆದ ೧೦ ವರ್ಷ ಪೂರ್ತಿ ಬರವಣಿಗೆ, ಓದು ಮತ್ತು ತಿರುಗಾಟ. ಬೇಕಾದಷ್ಟು ತಿರುಗುತ್ತೀನಿ.

ಕಾದಂಬರಿ

ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಹರಿಚಿತ್ತ ಸತ್ಯ ಅಂತ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದೆ. ಅದು ಒಂದು ೧೬೦ ಪುಟದಷ್ಟು ಚಿಕ್ಕ ಕಾದಂಬರಿ. ವಿವೇಕ್ ಶಾನುಭಾಗ ಆಗ ದೇಶಕಾಲ ಅಂತ ಮ್ಯಾಗಸಿನ್ ತರ್ತಿದ್ದರು. ಒಂದು ಸ್ಪೆಷಲ್ ಎಡಿಷನ್-ಗೆ ನೀನು ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿ ಬರ್ಕೊಡು ಅಂದರು. ನಾನು ಅಲ್ಲಿಯತನಕ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಬರೆದಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ನಾನು ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಡಿಪ್ರೆಶನ್-ನಲ್ಲಿದ್ದೆ. ಆ ಡಿಪ್ರೆಶನ್-ನಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬರೋದಕ್ಕೆ ನೀವು ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿ ಬರಿ, ಡಿಪ್ರೆಶನ್-ನಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು ಅಂತ ಒಂಥರ ಬಲವಂತ ಮಾಡಿದರು. ಡಿಪ್ರೆಶನ್-ನಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡೋಕೂ ಇಷ್ಟ ಆಗಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಅಕ್ಕ ಬಿಜಾಪುರದಲ್ಲಿ (ಈಗ ವಿಜಯಪುರ) ಇದ್ರು. ಬಿಜಾಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಕೂತ್ಕೊಂಡು ಬರೆದೆ. ಜನಕ್ಕೆ ಇಷ್ಟ ಆಯಿತು.

ಅದು ನಮ್ಮ ತಂದೆ ತಾಯಿಯ ಕಥೆ. ಅವರದು ವಿಚಿತ್ರ ಕಥೆ.

ನನ್ನ ತಾಯಿ ಬಳ್ಳಾರಿಯಲ್ಲಿ ೧೦ನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ ಓದಿದ್ರು. ನಮ್ಮಪ್ಪ ಇದ್ದಿದ್ದು ಸೊಂಡೂರಲ್ಲಿ. ಸೊಂಡೂರು ಅಂದ್ರೆ ಹಳ್ಳಿ, ಬಳ್ಳಾರಿ ಪಟ್ಟಣ. ನನ್ನ ತಾಯಿಗೆ ಸೊಂಡೂರಿನಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಮಾಡಲು ಇಷ್ಟ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ತಂದೆಗೆ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದ ತಲೆ ತುಂಬಾ ಬಿಳಿ ಕೂದಲು. ನಮ್ಮಮ್ಮ ನಮ್ಮಪ್ಪನನ್ನು ರಿಜೆಕ್ಟ್ ಮಾಡ್ಬಿಟ್ರು.

ನನ್ನ ಅಪ್ಪ ಬೇರೆ ಮದುವೆ ಮಾಡ್ಕೊಂಡ್ರು. ಅವರಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಮಕ್ಕಳಾದವು. ಒಂದ್ಸಲ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕುಟುಂಬಗಳ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಹಂಪಿಗೆ ಹೋಗ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ತೆಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಕೂತು ಹೋಗಬೇಕು. ಆಗ ಗಂಡಸರು ಏನು ಮಾಡಿದ್ರು ಅಂದ್ರೆ, ಹೆಂಗಸರು ಮಕ್ಕಳು ಮೊದಲು ಹೋಗ್ಬಿಡ್ಲಿ, ಆಮೇಲೆ ಗಂಡಸರು ಹೋಗೋಣ, ಅಂತ ಎಲ್ಲಾ ಹೆಂಗಸರು ಮಕ್ಕಳನ್ನ ಕಳಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ತೆಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಹೋಗಬೇಕಾದರೆ, ತೆಪ್ಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ಹೆಂಗಸರೂ ಮಕ್ಕಳೂ ಮುಳುಗಿ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿ ಇದ್ದರು. ಮುಳುಗಿದವರೆಲ್ಲರೂ ಹೋಗಿಬಿಟ್ರು. ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಅಷ್ಟೂ ಕುಟುಂಬಗಳು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮಾರು ೨೫-೩೦ ಜನ ಹೋಗ್ಬಿಟ್ರು. ಇದು ನಡೆದದ್ದು ೧೯೬೫ರಲ್ಲಿ.

ಅಪ್ಪನ ಜೊತೆ ಇದ್ದ ಒಬ್ಬಳು ಮಗಳು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದು. ಅದೇನೋ, ಆ ತನಕ ನಮ್ಮ ತಾಯಿ ಹಂಗೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ರು, ಏನೋ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮದುವೆನೇ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲದಿದ್ರೆ ನಾನು ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಎರಡನೇ ಮದುವೆ ಆದ್ಮೇಲೆ ಆಮೇಲೆ ನಾವೆಲ್ಲ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು. ಇಬ್ಬರು ೨೫ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತುಂಬಾ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಂಸಾರ ಮಾಡಿದ್ರು.

ನನಗೆ ಅದು ಒಂತರ ವಿಚಿತ್ರ ಕಥೆ ಅನ್ಸೋದು. ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಸೇರಿಸಿ ಒಂದಿಷ್ಟು ಫಿಕ್ಷನೈಸ್ ಮಾಡಿ ಆ ಕಾಲಘಟ್ಟ ತಗೊಂಡು ಬಂದು ಬರೆದೆ. ನಾನು ಆ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಬರೆದಾಗ ನಮ್ಮ ತಂದೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಅಕ್ಕಂದರಿಗೆಲ್ಲ ಗೊತ್ತು. ನಮ್ಮ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಗೊತ್ತು. ಆ ತೆಪ್ಪದ ಅಫಘಾಥದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅಷ್ಟೊಂದು ಕುಟುಂಬಗಳೂ ಇದ್ದವು. ಆ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಓದಿ ಆ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದವರು, ಅದರೊಳಗೆ ನಮ್ಮಮ್ಮನೂ ತೀರ್ಕೊಂಡ್ರು, ಅಂತೆಲ್ಲ ಅವರ ಕತೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು. ಎಷ್ಟೊಂದು ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ನಾನು ಆ ಕಾದಂಬರಿಯಿಂದಾಗಿ ಹತ್ತಿರನಾದೆ. ಅದು ಒಂದು ಅನುಭವ!

ಬೇಸಿಂಗ್-ಸ್ಟೋಕ್ ರಾಮಮೂರ್ತಿಯವರು ಅನಿವಾಸಿಯ ಹಿರ್ಯ ಬರಹಗಾರರು. ಭಾರತ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಇತಿಹಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಹುದಿಗಿ ಹೋಗಿರುವ ಪುಟಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಅನಿವಾಸಿಗೆ ಉಣಬಡಿಸುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತೆ ಅಂಥದೇ ಒಂದು ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸುತ್ತ ಶತಮಾನಗಳ ಪಯಣವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ನಿಧಾನವಾಗಿ ಓದಿ, ಚಿಯರ್ಸ್! – ಸಂ

ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಪಬ್-ಗಳು ಪ್ರಪoಚದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ದ. ಪಬ್-ಗಳು ಕೇವಲ ಬಿಯರ್ ಅಥವಾ ವೈನ್ ಕುಡಿಯುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲ, ಇವು ಸಮುದಾಯವು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಭೇಟಿಯಾಗುವ ಸ್ಥಳಗಳು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅನೇಕ ಧರ್ಮಾರ್ಥಿಕ (Charity ) ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವದಾಗಲಿ, Quiz Team ಆಗಲಿ ಪಬ್-ಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪಬ್-ಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನೋಡೋಣ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಪಬ್-ಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಆಕರ್ಷಕ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾದ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ.

ಇದರ ಮೂಲ ರೋಮನ್ ಕಾಲದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದು. ರೋಮನ್ನರು ಬಂದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ದೇಶವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಅವರು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವೈನ್ (wine ), ಅವರ ಜನಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸೈನ್ಯದವರಿಗೆ  ಮಾರಾಟಕ್ಕಿತ್ತು. ಇಂದಿನ ಪಬ್ (Public  House), ಆಗ ಅವರ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಟೆಬರ್ನೆ (Tebernae), ಇದು ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾವರ್ನ್ಸ್ (Taverns) ಆಯಿತು. ಇವು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು.  ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರಿಗೆ  ವೈನ್  ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ ಅಥವಾ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಬೆಳೆಯುವ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಏಲ್ (Ale), ಬಾರ್ಲಿ ಇಂದ ಭಟ್ಟಿ ಇಳಿಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಮಾದಕದ ಅರಿವಿತ್ತು. ಇವುಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದವರು ಮಹಿಳೆಯರು, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಭಟ್ಟಿ ಇಳಿಸಿ ಮದ್ಯದ  ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತಿದ್ದರು. ಇವು ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದ್ದರಿಂದ  ಜನಗಳ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕ್ರಮೇಣ ಈ ಟೆಬರ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ ವೈನ್ ಮಾರಾಟ ಕಡಿಮೆ ಆಗಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಏಲ್ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಾರಾಟವಾಗುತಿತ್ತು. ಈ ಮದ್ಯದ ಅಂಗಡಿಗಳೂ ಮಿತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದ, ಹತ್ತನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಳಿದ ಎಡ್ಗರ್ ದೊರೆ ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸಿದ. ಇವನ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಪೆಗ್ (Peg) ಅನ್ನುವ ಪದ ಮದ್ಯದ ಅಳತೆಗೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದು. ಮದ್ಯದ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಸಹ ಅನುಮತಿಬೇಕಾಗಿತ್ತು.  ಆದ್ದರಿಂದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಮದ್ಯದ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ಸಿಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. 
 
ಟ್ಯಾವರ್ನ್-ಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮುಖ್ಯರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಪಾನೀಯ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ ಊರಿಂದ ಊರಿಗೆ ಕುದರೆಗಾಡಿಗಳ ಸಂಚಾರ ಶುರುವಾದಾಗ, ರಾತ್ರಿ ತಂಗುವುದಕ್ಕೆ ಇನ್ (Inn), ಅಂದರೆ ತಂಗುವ ಜಾಗ ಸಹ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿ ಕುದರೆಗಳ ವಿಶ್ರಾಂತಿಗೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ವ್ಯೆವಸ್ಥೆಗಳಿದ್ದವು. 

ಲಂಡನ್-ನಿಂದ ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್-ಗೆ (Winchester) ಹೋಗುವ ಎ೩೦ ಎನ್ನುವ ರಸ್ತೆ ಸುಮಾರು ೬೦ ಮೈಲಿ ಉದ್ದ. ಇಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಈ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪುರಾತನ ಪಬ್ ಅಥವಾ ಇನ್-ಗಳನ್ನೂ ನೋಡಬಹುದು. ಹಳೆಯ ಪಬ್-ಗಳಲ್ಲಿ ಸಲೂನ್ ಬಾರ್ (Saloon Bar) ಮತ್ತು ಪಬ್ಲಿಕ್ ಬಾರ್ (Public Bar) ಎನ್ನುವ ಫಲಕಗಳು (sign board) ಇರುತ್ತವೆ. ಇದರ ಹಿನ್ನಲೆ, ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದ ವರ್ಗವ್ಯತ್ಯಾಸ (Class distinction). ಕುದುರೆಗಾಡಿ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಎರಡು ತರ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು, ಗಾಡಿ ಒಳಗೆ ಕೂರುವರು ಮತ್ತು ಗಾಡಿ ಹೊರಗೆ (ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ದರ ಕೊಟ್ಟು) ಕೂರುವರು. ಒಳಗಿದ್ದವರು ಶ್ರೀಮಂತರು, ಇವರಿಗೆ ಮರ್ಯಾದೆಯಿಂದ ಸಲೂನ್ ಬಾರ್-ನಲ್ಲಿ ಉಪಚಾರ. ಹೊರಗೆ ಕೂತವರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಹತ್ತಿರ ಜಾಗ, ಇಲ್ಲಿಇವರು ಪಬ್ಲಿಕ್ ಬಾರ್-ನಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಊಟ ಮಾಡುವುದು. 

ಸುಮಾರು ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಟ್ಯಾವರ್ನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇನ್-ಗಳು ಒಂದಾಗಿ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಹೌಸ್ (Public House) ಅಥವಾ ಪಬ್ (Pub) ಗಳಾದವು. ೧೫೫೨ರಲ್ಲಿ  ಬಂದ ಕಾಯಿದೆಯಿಂದ ಇದನ್ನು ನಡೆಸುವುದಕ್ಕೆ ಲೈಸನ್ಸ್ (License) ಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ೧೬೦೦ ನಂತರ ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೊರದೇಶದಿಂದ ತರಿಸಿದ ಕಾಫಿ ಮತ್ತು ಟೀ ಕುಡಿಯುವುದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಪಬ್-ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇದು ಮಾರಾಟಕ್ಕಿತ್ತು; ಕಾರಣ, ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆ. 

ಹದಿನೆಂಟನೇ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶದಿಂದ ಬ್ರಾಂಡಿ (Brandy) ಮತ್ತು ಹಾಲೆಂಡ್-ನಿಂದ ಜಿನ್ (Gin) ಮಾದಕಗಳು ಬಂದು ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಉಂಟಾದವು. ಇದನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಗಾರ ಹೊಗಾರ್ತ್ (Hogarth) ಜಿನ್ ಲೇನ್ (Gin lane) ಅನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ.  ಅನೇಕ ಬಡ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತರ ಜೀವನ ಈ ಕುಡಿತದಲ್ಲಿ ಹಾಳಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಬಂದ ಜಿನ್ ಆಕ್ಟ್ (Gin Act) ಕಾಯಿದೆಯಿಂದ  (೧೭೩೬ ಮತ್ತು ೧೭೫೧ ) ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹತೋಟಿಗೆ ಬಂದಿತು. 

ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಇನ್-ಗಳು ಸುಮಾರು ೧೮೪೦-೫೦ರವರೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೇ  ಸಂಪರ್ಕ ಉಂಟಾದ ಮೇಲೆ ಕುದುರೆಗಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವುದು ಕ್ರಮೇಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಇವುಗಳ ವ್ಯಾಪಾರ ಕುಗ್ಗಿತು. 

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಬ್-ಗೆ ಒಂದು ಹೆಸರು ಇರತ್ತದೆ. ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ಶತಮಾದಲ್ಲಿ ಆಳಿದ ಎರಡೆನೆಯ ರಿಚರ್ಡ್ ಹೊರಡಿಸಿದ  ಆಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಇನ್-ಗೂ ಹೆಸರು ಇಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಈ ಹೆಸರು ಕಾಣಿಸುವಂತಲೂ ಇರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಬಹುಷಃ, ರೆಡ್ ಲಯನ್ (Red Lion) ಹೆಸರಿನ ಪಬ್ ತುಂಬಾ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಆದರೆ ವಿಚಿತ್ರ ಹೆಸರಿನ ಪಬ್-ಗಳನ್ನೂ ನೋಡಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ದ ಬಕೆಟ್ ಆಫ್ ಬ್ಲಡ್ (The Bucket of Blood) ಅಥವಾ ದ ಕ್ಯಾಮಲ್ ಆಂಡ್ ದ ಆರ್ಟಿಚೋಕ್ ( The camel and The Artichoke). ಇವು ಅರ್ಥಹೀನವಾದ ಹೆಸರುಗಳು ಅನ್ನಿಸಿದರೂ, ನೂರಾರು ವರ್ಷದಗಳಿಂದ ಈ ಹೆಸರುಗಳು ಉಳಿದಿವೆ. 

ಪುರಾತನ ಪಬ್-ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎರಡು ಮಾತು, ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿದೆ. ಗಿನ್ನಿಸ್ ಬುಕ್ ಆಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ (Guinness Book of Records) ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ಕ್ರಿ.ಶ ೯೪೭ ನ ಸ್ಟವ್-ಆನ್-ವೋಲ್ಡ್ (Stow -on -Wold)ನ ದ ಪಾರ್ಚ್ ಹೌಸ್ (The Porch House). ಎರಡನೆಯದು ಕ್ರಿ.ಶ ೧೧೮೯ರ ನಾಟಿಂಗ್-ಹ್ಯಾಮ್-ನಲ್ಲಿರುವ ಯೆ ಓಲ್ಡ್ ಟ್ರಿಪ್ ಟು ಜೆರುಸಲೆಮ್ (Ye Olde Trip To Jerusalem). ಪವಿತ್ರಸ್ಥಳವಾದ ಜೆರೂಸಲಂಗೆ ಹೋಗುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ರಾತ್ರಿ ತಂಗುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ.  ಇದೆ ರೀತಿ  ನೂರಾರು ವರ್ಷದಿಂದ  ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದ  ಪಬ್-ಗಳು  ಅನೇಕ.

ಲಂಡನ್-ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪುರಾತನ ಪಬ್-ಗಳಿವೆ.  ಈಗ ಮೇ-ಫೇರ್ (Mayfair) ಲಂಡನ್ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ದುಬಾರಿ ಪ್ರದೇಶ. ಆದರೆ ೧೪೨೩ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದವರು ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದವರು ಮಾತ್ರ. ಇವರು ಸೇರುತ್ತಿದ್ದು ದ ಗಿನಿ (The Guinea) ಅನ್ನುವ ಏಲ್ ಹೌಸ್-ನಲ್ಲಿ. 

ಕ್ರಿ.ಶ ೧೫೮೫ರ ದ ಸ್ಪೀನಿಯಾರ್ಡ್ಸ್ ಇನ್ (The Spaniards Inn) ಕತೆ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕದದ್ದು. ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಒಮ್ಮೆ ಇದರ ಮಾಲೀಕ 
ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದರೋಡೆಕಾರ ಡಿಕ್ ಟರ್ಪಿನ್ (Dick Turpin) ನ ತಂದೆ.  ಕವಿ ಜಾನ್ ಕೀಟ್ಸ್ ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಬರೆದನಂತೆ. ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಿಕ್ಕಿನ್ಸ್ (Charles Dickens) ಬರೆದ ದ ಪಿಕ್-ವಿಕ್ ಪೇಪರ್ಸ್ (The  Pickwick Papers) ನಲ್ಲಿ ಈ ಪಬ್-ನ ವಿಚಾರವಿದೆ. 
   
೧೬೬೬ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್-ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಬೆಂಕಿ ಅನಾಹುತವಾಯಿತು,  ಪುಡ್ಡಿಂಗ್ ಲೇನ್ (Pudding Lane) ನಲ್ಲಿದ್ದ ಬೇಕರಿಯಲ್ಲಿ ಶುರುವಾಗಿದ್ದ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ  ಸಾವಿರಾರು ಮನೆಗಳು ನಾಶವಾಗಿದ್ದವು. ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಪುನನಿರ್ಮಾಣ  ಪ್ರಾರಂಭ ವಾಯಿತು, ಈಗಿನ ಫ್ಲೀಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ (Fleet Street) ನಲ್ಲಿರುವ ದ ಓಲ್ಡ್ ಬೆಲ್ (The Old  Bell) ೧೬೭೦ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಟ್  ಸರ್ ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ರೆನ್ (Christopher Wren) ರಚಿಸಿದ್ದ ಕಟ್ಟಡ. ಇದು ನಿರ್ಮಾಣದ ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದ ಏಲ್ ಹೌಸ್. ಕೆಲವು ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆ ಫ್ಲೀಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್-ನಲ್ಲಿ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಮುದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈಗ ಇದು ಹಣಕಾಸಿನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. 

ಮೇಲೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಸಂಗತಿಗಳಿಗೆ ಆಧಾರಗಳಿವೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವು ಪಬ್-ನ ಕಥೆಗಳು ಬಿಯರ್ ಮಾರುವುದಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಲಿ ಎಂದು ಮಾಡಿದ ಸಂಶಯ ಬರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ಕೊಡಬಲ್ಲೆ. ನನಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಎ೩೪ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ದ ಬ್ಲೀಡಿಂಗ್ ವೂಲ್ಫ್ (The Bleeding Wolf) ಎನ್ನುವ ಪಬ್ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಈ ಪಬ್-ನ ಚರಿತ್ರೆ(?)ಯನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಅದು ಹೀಗಿದೆ: ಬಹಳ ಹಿಂದೆ, ಕಿಂಗ್ ಜಾನ್, ಬೇಟೆಗಾಗಿ ತನ್ನ ಜೊತೆಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ದಾರಿ ತಪ್ಪಿ ಒಬ್ಬನೇ ದಟ್ಟ ಕಾಡಿಗೆ ಬಂದ, ಒಂದು ತೋಳ ಇವನ ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಹಾರಿದಾಗ ಇವನು ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದ. ಆದರೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಇದ್ದ ಒಬ್ಬ ಬೇಟೆಗಾರ ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ತನ್ನ ಚಾಕುವನ್ನು ತೋಳದ ಕಡೆ ಎಸದಾಗ ತೋಳಕ್ಕೆ ಗಾಯವಾಗಿ ಓಡಿ ಹೋಯಿತು. ಬೇಟೆಗಾರ ಹತ್ತಿರ ಬಂದು ನೋಡಿದಾಗ ಇನ್ನಾರು ಅಲ್ಲ,ಸಾಕ್ಷಾತ್  ಕಿಂಗ್ ಜಾನ್. ಅಯ್ಯಾ, ನನ್ನ ಪ್ರಾಣ ಉಳಿಸಿದ್ದಿಯ, ನಿನಗೆ ಏನು ಬೇಕು ಕೇಳು, ಅಂದ ಕಿಂಗ್. ಇದೇ  ಸಮಯ ಅಂತ ಬೇಟೆಗಾರ, ನನಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು  ಜಾಮೀನು ದಯಪಾಲಿಸಿ, ಅಂತ ಬೇಡಿದ. ಕಿಂಗ್ ಜಾನ್, ಸರಿ ಆಗಲಿ, ನಿನಗೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಜಾಮೀನು ಇನಾಮು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ, ಅಂದ.  ಈ  ಪಬ್ ಇರುವ ಜಾಗದಲ್ಲೇ ಈ ಘಟನೆ ನಡೆದದ್ದು!  ಇದನ್ನು ನಂಬುತ್ತಿರೋ ಇಲ್ಲವೋ ನಿಮಗೆ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದು. ಕಿಂಗ್ ಜಾನ್ ಇಷ್ಟು ದೂರ ಬೇಟೆಗೆ ಏಕೆ ಬಂದ ಅಂತ ಕೇಳಬೇಡಿ.  ಈ ರೀತಿಯ ಕಥೆಗಳು ಅನೇಕ, ಕೆಲವು ನಿಜವಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ.

ಇಲ್ಲಿಯ ಪಬ್-ಗಳ ಅನನ್ಯತೆ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೆಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ.  ಪುರಾತನ ಪಬ್-ಗಳು ಈಗಲೂ ಆ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ನನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಇಷ್ಟವಾದ ಪಬ್, ಬೆಸಿಂಗ್-ಸ್ಟೋಕ್-ನ ಹತ್ತಿರ ಇರುವ ಡಮ್ಮರ್ (Dummer) ಅನ್ನುವ ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕ್ವೀನ್ ಇನ್ (Queen inn),
೪೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಳೆಯ ಪಬ್.  ಶತಮಾನಗಳಿಂದ  ಏನು ಬದಲಾಯಿಸಿಲ್ಲವೇನೋ ಅನ್ನುವ ಭಾವನೆ ಬರುತ್ತದೆ.  

ಆದರೆ ಈಗಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಪಬ್-ಗಳ ಭವಿಷ್ಯ ಶೋಚಿನೀಯವಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪಬ್-ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಾಲು ಭಾಗ ಕಡಿಮೆ ಆಗಿದೆ . ಅನೇಕ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಡಬಹುದು. ಪ್ರತಿವರ್ಷ, ಬಜೆಟ್-ನಲ್ಲಿ ಮದ್ಯಗಳಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು, ಸೂಪರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಅಗ್ಗವಾದ ಪಾನೀಯಗಳು, ಆದರೆ ಒಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ ಕಾರಣ, ತರುಣ ಜನಾಂಗದವರು, ಅಂದರೆ ೧೮-೩೦ ವರ್ಷದವರು, ಮದ್ಯ ಕುಡಿಯುವುದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿರುವುದು ಅಥವಾ ತ್ಯಜಿಸಿರುವ ಸಂಖ್ಯೆ  ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆ ಇದೆ. ಕಳೆದ ಕೋವಿಡ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ನಂತರ ಜನರು ಅತ್ಯಂತ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ. 

ಪತ್ರಿಕೆಯ ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮದ್ಯಪಾನದಿಂದ ಸತ್ತವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಮದ್ಯಗಳಿಂದಲೂ ಈ ಸಾವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಸಾಲದ್ದಕ್ಕೆ ಕುಡಿದು ಓಡಿಸು (Drink Drive) ವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾವು ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವಲ್ಲ.