ಎಚೆಸ್ವಿ ಅವರ ಷೆಫೀಲ್ಡ್ ಕವಿತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಷೆಫೀಲ್ಡ್ ನಿವಾಸಿ ಡಾ. ಜಿ.ಎಸ್.ಶಿವಪ್ರಸಾದ್ ಅವರ ಅನಿಸಿಕೆಗಳು

‘ಮಾಮರವೆಲ್ಲೋ ಕೋಗಿಲೆಯೆಲ್ಲೋ ಏನೀ ಸ್ನೇಹ ಸಂಬಂಧ’ ಎನ್ನುವ ಚಿ.ಉದಯಶಂಕರ್ ಅವರ ಸಾಲುಗಳು ನೆನಪಿಗೆ ಬಂದವು.
ಕರುನಾಡ ಕವಿ ಕೋಗಿಲೆಯೊಂದು ಇಂಗ್ಲಂಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸಿ, ವಿಹಂಗಮ ನೋಟಗಳನ್ನು, ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಚಿಗುರನ್ನು ಸವಿದು ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ನಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ಮೆಲುಕು ಹಾಕಿ ಈ ವರೆಗೆ ಸವಿದ ಚಿಗುರಿನಿಂದ ಪಂಚಮದ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದಂತೆ ಭಾಸವಾಯಿತು ಷೆಫಿಲ್ಡ್ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಓದಿ.
ಅಷ್ಟೇ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾದ ವಿಮರ್ಶೆ ಡಾ.ಶಿವಪ್ರಸಾದ್ ಅವರದ್ದು, ಸಾಲದಕ್ಕೆ ಇದು ನಮ್ಮ ತೋಟದ ಚಿರ ಪರಿಚಿತ ಕೋಗಿಲೆ ಎನ್ನುವ ಭಾವವೂ ಇದೆ.ನೀವೂ ಓದಿ ಆಸ್ವಾದಿಸಿ. (ಸಂ)

sheffield-kavithegalu.jpg

ಎಚೆಸ್ವಿ ಅವರು ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ಯು.ಕೆ ಕನ್ನಡ ಬಳಗದ ದೀಪಾವಳಿ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿತರಾಗಿ ಸುಗಮಸಂಗೀತದ ಕಲಾವಿದರೊಡನೆ ಆಗಮಿಸಿ ಷೆಫೀಲ್ಡ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮೊಡನಿದ್ದು ನಾವೆಲ್ಲಾ ಕೆಲವು ಸ್ಮರಣೀಯ ದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆದವು. ಪ್ರವಾಸ ಮುಗಿಸಿದನಂತರ ಅವರಿಂದ ಒಂದು ಪ್ರವಾಸ ಕಥನವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದ  ನಮಗೆ ಒಂದು ವಿಸ್ಮಯ ಕಾದಿತ್ತು. ಅವರ  ಪ್ರವಾಸದ  ಅನುಭವಗಳು ಒಂದು ೧೨ ಸಾಲಿನ ( ದ್ವಾದಶಪದಿ ) ನೀಳ್ಗವನ, ‘ಷೆಫೀಲ್ಡ್  ಕವಿತೆಗಳು’  ಎಂಬ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತಳೆಯಿತು!   ಈ ಕವನ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಷೆಫೀಲ್ಡ್ ಕವಿತೆಯಲ್ಲದೆ ಚತುರ್ದಶಿ ಎಂಬ ೧೪ ಸಾಲಿನ ಇನ್ನೊಂದು ನೀಳ್ಗವಿತೆ ಸೇರಿ ಇತರ ಬಿಡಿ ಕವನಗಳೂ ಇವೆ. ನಾನು ಷೇಫೀಲ್ಡ್ ಕವಿತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನನ್ನ ಕೆಲವು ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿ ಈ ಸಂಕಲನದ ಉಳಿದ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ಎಚೆಸ್ವಿ ಅವರೊಡನೆ ಹಲವಾರು ದಶಕಗಳ ಪರಿಚಯ, ಆತ್ಮೀಯತೆ, ಹಾಗೂ ನನ್ನ ೨೦ ವರ್ಷಗಳ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ವಾಸ ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಷೆಫೀಲ್ಡ್ ಕವಿತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡಲು ನಾನು ಅನುಕೂಲಕರ  ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇರುವೆನೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದೇನೆ.  ಪ್ರವಾಸದ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಒಂದು ಕವಿತೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವುದು ಸುಲಭದ ಕೆಲಸವಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಅದನ್ನು ೧೨ ಸಾಲಿನ ೩೭ ಪಂಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಿರುವುದು ಇನ್ನೂ ವಿಶೇಷ. ಇದು ಒಂದು ನೂತನ ಪ್ರಯೋಗ. ‘ನಿಬಂಧನೆ ಕವಿಗೆ ಮಾತ್ರ, ಕವಿತೆಗಿಲ್ಲ, ಗಿಡದ ಹಂಗಿರದೆ ಅರಳುವ ಹೊವಲ್ಲವಾ ಅದು’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ದ್ವಾದಶಪದಿ, ಚತುರ್ದಶಿ ನೀಳ್ಗವನ ಹೀಗೆ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಚೆಸ್ವಿ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ  ೧೪ ಸಾಲಿನ ಚತುರ್ದಶಿ ಕವನಗಳನ್ನು  ಸಾನೆಟ್ಟ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದರೂ ದ್ವಾದಶಪದಿ ಕವನಗಳಿಗೆ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಹೆಸರಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಶೈಲಿ ಎಚೆಸ್ವಿ ಅವರ ಸ್ವಂತಿಕೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಈ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಕಾರಣಾಂತರದಿಂದ ಆ ದ್ವಾದಶಪದಿ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲವೆಂಬುದನ್ನು ಓದುಗರು ಗಮನಿಸಬಹುದು.

ಪ್ರವಾಸಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಅಪರೂಪದ  ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವುದುರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂತಸ ಸಂಭ್ರಮ, ಕೆಲವರಿಗದು ನನಸಾದ ಕನಸು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಪ್ರವಾಸ ಎಚೆಸ್ವಿ ಅವರಪಾಲಿಗೆ ಬರಿ ಕನಸಲ್ಲ ಅದು ಕನ್ನಡದ ಕನಸು!  ಎಚೆಸ್ವಿ ಅವರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಇತರರಂತೆ ಬರಿ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬಂದವರಲ್ಲ, ಅವರು ಬಂದದ್ದು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ  ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ  ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯೊಳಗೆ ಮಿಡಿಯುವ  ಅಂತಃಕರಣಕ್ಕಾಗಿ. ಇದನ್ನು ಕವಿತೆಯ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು

‘ಈ ಕನಸು ನನಗಿಂತ ಮೊದಲೇ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿತ್ತೆ?, ಇಲ್ಲೇ ಇತ್ತೆ ನನ್ನನೇ ಕಾಯುತ್ತಾ ?

ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಕಂಡ ಅತ್ಯಾಪ್ತ ಕನಸೇ ಇದು ? ಭಾಷೆಯೊಳಗೇ ಮಿಡಿಯುತ್ತಿತ್ತೇ ಅಂತಃಕರಣ?

ಅಂಥ ಅಂತಃಕರಣಕ್ಕೊಂದು ಪುಷ್ಪ ಪಾತ್ರೆಯೇ ಈ ನನ್ನ ಕವನ?’

ಹೊರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡುವಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ನಗರ, ಊರು, ಬೆಟ್ಟ,ನದಿ, ಕಣಿವೆ, ಇವೆಲ್ಲವೂ ಚಿರಪರಿಚಿತವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ನಮ್ಮ ತಾಯ್ನಾಡ  ನೆಲ ಜಲ ಇವುಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಗೆ ತಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ-ಇಲ್ಲಿಗಳ ಹೋಲಿಕೆ ಮೊದಲುಗೊಳ್ಳುವುದು ಸಹಜ. ಈ ಎರಡೂ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಮೈಲಿ ಅಂತರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ   ಭಾಷೆ, ವರ್ಣ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇವುಗಳ ಗಡಿಯಿಂದಾಚೆ ಎಲ್ಲವು ಒಂದೇ! ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ರೇಖೆ ಬೇಲಿಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ವಿಭಜಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಹೊರತು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಕಲ್ಪನೆಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲೆ, ಮಿತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಎಚೆಸ್ವಿ ಹೇಳುವಂತೆ

‘ಗಡಿ ಗುರುತು ದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ, ಹರಿಯುವ ನದಿಗಲ್ಲ, ಬೀಸುವ ಗಾಳಿಗಲ್ಲ

ಇದ್ದೂ ಇರದ ಆಕಾಶಕ್ಕಲ್ಲ, ಅಲ್ಲಿ ಹಾಯುವ ಕಿರಣಕ್ಕಲ್ಲ

ಷೆಫೀಲ್ಡ್ ನ್ನು ಕಲ್ಮರಡಿ ಎಂದರೆ ಏನಾಗತ್ತೆ? ಷೆಫ್ ನದಿಯನ್ನು ಷಿಂಷಾ ಎಂದರೆ?

ಚೆಸ್ಟರ್ಫೀಲ್ಡ್  ಹಿಲ್ಲನ್ನು ರಾಮಗಿರಿ ಎಂದರೆ?’

ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಉತ್ತರವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಫಾಲ್ ಅಥವಾ ಆಟಮ್  ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದಾದ ಶರತ್ಕಾಲದ ಋತು. ಚೈತ್ರದ ಚಿಗುರು ವಿಜೃಂಭಿಸಿ, ವಸಂತ ಕಳೆದು ಎಲೆಗಳು ಹಣ್ಣಾಗಿ ಕೆಂಪು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ಒಂದೊಂದೇ  ತರಗೆಲೆಗಳು ಉದುರುವ ಸಮಯ. ಈ ಶರತ್ಕಾಲದ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು  ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಿಂತನೆಗಳು ಸೊಗಸಾಗಿವೆ.  ಹಾಗೆ ನಿಸರ್ಗದ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸೊಬಗು ಮನುಷ್ಯನ ದೇಹದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಏಕಿಲ್ಲ ? ಅಥವಾ ಮುಪ್ಪಿನಲ್ಲೂ ಚೆಲುವು ಅಡಗಿರಬಹುದೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮೂಡುತ್ತವೆ.

autumn-colorful-colourful-33109.jpg

‘ ಕಳಚಿ ಬೀಳುವ ಎಲೆಗೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ಸೊಬಗೆ?

ಯಾವುದೇ ಮರ ನೋಡಿ, ಹಸಿರು ಹಳದಿ ಕೆಂಪಿನ ಲಕ ಲಕ

ಅದರಲ್ಲೂ ಆ ಕೆಂಪೆಲೆಯ ಸೊಬಗೇ ಸೊಬಗು ,

ಇಡೀ ಮರಕ್ಕೆ ಮರವೇ ಬೋಳಾಗುವ ವಿರಕ್ತಿಗೆ ಮುನ್ನ ಅದೆಂಥಾ ಪರಮಾಕರ್ಷಕ ರಕ್ತಿ

ಮುಳುಗುವ ಮುನ್ನ ಬಣ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಸೂರ್ಯ, ಹುಟ್ಟಿನಷ್ಟೇ ಚೆಲುವು ಈ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಕೊನರು’

 

ಎಚೆಸ್ವಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ನಾನು ಒಂದು ದಿನ ಷೆಫೀಲ್ಡ್ ನಗರ ಮಧ್ಯ ಪ್ರಮುಖ ಚೌಕವೊಂದಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿದ್ದ ನೆನಪು ನನಗಿದೆ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧರನ್ನು ಕಾಡುವುದು ಒಂಟಿತನ. ಅದನ್ನು ಕಳೆಯಲು ವೃದ್ಧರು ಇಲ್ಲಿಯ ಹಸಿರಿನ ಮೇಲೆ ಬೌಲಿಂಗ್ ಎಂಬ ಆಟವಾಡುವುದು, ಕ್ಲಬ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಎಂಬ ಇಸ್ಪೀಟ್ ಆಡುವುದು ಅಥವಾ ನಗರದ ಚೌಕಗಳ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ಗಳ ಒಳಗೆ – ಹೊರಗೆ ಕುಳಿತು ಪೇಪರ್ ಓದುತ್ತ ಅಥವಾ ಕಾಫಿ ಹೀರುತ್ತಾ ‘ಜಂಗಮ ಜಗತ್ತನ್ನು’ ವೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಇಂತಹ ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಎಚೆಸ್ವಿ ಅವರು ಬಹಳ ಕೂಲಂಕುಷವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಹಾಗೆ ಹಿರಿಯರಲ್ಲಿ ‘ಜೀವ ವೃಕ್ಷದಿಂದ ಕಳಚಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ಲಿಪ್ತತೆಯನ್ನು’ ಅವರು ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎಚೆಸ್ವಿ ಅವರು ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಶರತ್ಕಾಲದ ‘ಚಿಗುರುಗೆಂಪಿನ ಸಂಧ್ಯಾರಾಗ’ವನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯ ಹಿರಿಯ ನಾಗರೀಕರಲ್ಲಿ ಕಂಡಿದ್ದು ವಿಶೇಷ. ಅದು ಹೀಗಿದೆ;

‘ಷೆಫೀಲ್ಡ್ ಸ್ಕ್ವೇರಲ್ಲಿ ಹೊಳೆ ಹೊಳೆವ ಬೆಳಕಲ್ಲಿ

ಹಣ್ಣು ಹಣ್ಣು ಮುದುಕರ ನಿಶಬ್ದ ಧ್ಯಾನದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ

ಕಾಫಿ ಹೀರುವ ಪೇಪರೋದುವ ತಗ್ಗಿದ ವಿರಳಗೂದಲ ಶಿರ

ಯಾರು ಯಾರೊಂದಿಗೂ ಮಾತನಾಡದೆ ಜಂಗಮ ಜಗತ್ತಿನತ್ತ

ಸುಮ್ಮನೆ ಕಣ್ಣಾಡಿಸುತ್ತಾ ಜೀವ ವೃಕ್ಷದಿಂದ ಕಳಚಿಕೊಳ್ಳುವ

ನಿರ್ಲಿಪ್ತ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಕಾಯುತ್ತಿರುವಂತಿರುವ ಮಂದಿಯ

ಥಳ ಗುಡುವ ಚಿಗುರುಗೆಂಪಿನ ಸಂಧ್ಯಾರಾಗ’

 

ಷೆಫೀಲ್ಡ್ ನಗರಮಧ್ಯ ಚೌಕದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಇಲ್ಲದ ದಿನ ಅಡ್ಡಾಡುವುದೇ ಒಂದು ಉಲ್ಲಾಸಕರ ಅನುಭವ.  ಅಲ್ಲಿ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ನಿಂತಿರುವ ಪುರಸಭಾ ಭವನ, ಅದರಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಕಾರಂಜಿಗಳು, ಹಸುರಿನ ಹಾಸು, ಕಾಳು ಹೆಕ್ಕುವ ಪಾರಿವಾಳಗಳು ಕಟ್ಟುಮಸ್ತಾದ ಹುಡುಗಿಯರು, ಜೊಲ್ಮೊಲೆಯ ಗುಜ್ಜುಮೈ ಹೆಂಗಸು, ಅವಳು ಧರಿಸಿದ ಅಸಮಂಜಸ ಉಡುಪು, ಮೊಮ್ಮಗಳ ಉಡುಪನ್ನು ಕಣ್ತಪ್ಪಿ ಧರಿಸಿದ ಇನ್ನೊಬ್ಬಳು, ತುಟಿಗೆ ರಬಡ್ದಾಗಿ ಬಡಿದ ರಂಗು ಇವುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಎಚೆಸ್ವಿ ‘ಅವ್ವಾ’ ಎಂದು ಆಶರ್ಯ ಪಟ್ಟಿರುವುದು ಈ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಿಳಿ ಹಾಸ್ಯದ ಎಳೆಯನ್ನು ತಂದಿಟ್ಟಿದೆ. ಕೆಲವು ಹಿರಿಯ ಸುಂದರಿಯರನ್ನು ಗಮನಿಸಿ  ‘ಹಳೆಯೇಜ ಮುಚ್ಚಿಡುವ ಇವತ್ತಿನ ಹೊಸ ಪ್ಯಾಕೇಜ್’  ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಎಚೆಸ್ವಿ ಅವರು ಏಜಿಂಗ್ ಎಂಬ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿವಾರ್ಯ ಒತ್ತಡದ ಜೊತೆ ಸೆಣೆಸುತ್ತಾ ಬದುಕುವವರ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಥೆ ಹಾಗು ಕನಿಕರದ ಭಾವನೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಅಸ್ತಿಪಂಜರಗಳಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿರುವ ‘ಎಳೆಗಾಲದ ಹಕ್ಕಿಮರಿ ಚೇತನವನ್ನು’ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದ್ದಾರೆ.

‘ಅಲ್ಲಲ್ಲ್ಲಿ ಕಾಳು ಹೆಕ್ಕುವ ಪಾರಿವಾಳ ಅವುಗಳ ಫಡ ಫಡ ಸದ್ದು

ಹದಿಹರೆಯದ ಕಟ್ಟುಮಸ್ತು ನೀಲಾಂಜನೇಯ ಕಾಲ್ಕುಣಿಸುವ ಗಿಟಾರಿನ ಪರಮಪದ!

ಬಿಗಿಯಾದ ಒತ್ತುಡುಪು, ಒಂದು ಭುಜದಿಂದ ನಿರುದ್ದಿಶ್ಯ ಜಾರಿದ ಜಾಕೆಟ್ಟು

ಗುಜ್ಜುಮೈ ಒಬ್ಬಾಕೆಗೆ, ಆದರೆ ಉಡುಪು ಮಾತ್ರ  ಅವ್ವಾ! ನವೋನ್ನವ.

ಮೊಮ್ಮಗಳ ಉಡುಪ ಕಣ್ತಪ್ಪಿ ಧರಿಸಿದಂಥ ಇನ್ನೊಬ್ಬಾಕೆಯನ್ನು ನೋಡುವಾಗ ಚುರುಕ್ಕೆನ್ನುವ ಕರುಳು.

ನಿತ್ತಿಯ ವಿರಳಗೂದಲಿಗೆ  ಹಚ್ಚಿದ ತಳಿರ ಬಣ್ಣ, ಜೊಲ್ಮೊಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹಾಲ್ಮಣಿ ಸರ

ಹಳೆಯೇಜ ಮುಚ್ಚಿಡುವ ಇವತ್ತಿನ ಹೊಸ ಪ್ಯಾಕೇಜ್

ಈಕೆ ಹೊಚ್ಚ ಹೊಸ ಫ್ರೆಮಿನ ನಡುವೆ ಮಾಸಿದ ಶೈಶವ’

ಲಂಡನ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಇರುಳಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ತಳುಕು ರಂಗಿನ ಸೊಬಗಿದೆ. ಎಚೆಸ್ವಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗೆಳೆಯರೊಡನೆ ತಾವು ಇರುಳು ಕಂಡ ಲಂಡನ್ ಬಗ್ಗೆ ವಿಸ್ಮಯಗೊಂಡು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಕದ್ದುತಂದ ಸಂಪತ್ತಿನ ಬಹಿರಂಗ ಪ್ರದರ್ಶನವೆಂದು ಟೀಕಿಸುತ್ತಾರೆ. ಲಂಡನ್ನಿನ ಟ್ಯೂಬ್ ( ಮೆಟ್ರೋ) ಎಂಬ ಪಾತಾಳದಿಂದ ( London Underground) ಉದ್ದನೆಯ ಕೋಟ್ ಧರಿಸಿ ಮೇಲೇರಿ ಬರುವ ಮುಕ್ತ ಪ್ರೇಮಿಗಳನ್ನು ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಲಂಡನ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್  ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಲಂಡನ್ ಕಣ್ಣಿಂದ (London Eye)  ‘ಕನಸುಗಳು ಮೇಕಪ್ ಸಮೇತ ಬೀದಿಗಿಳಿದಂತೆ’ ಅವರಿಗೆ ಭಾಸವಾಗಿ ಹಾಗೆ ಷೇಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ನಾಟಕದ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ. ಇರುಳು ಕಳೆದ ಬಳಿಕ ಇದೇ ಮಂದಿ ‘ಮೇಕಪ್ ರಹಿತ ಕಾಲಾವಿದರು  ನಾಳೆ ಮತ್ತಿದೇ ರಾಣಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ  ನೆಲಕ್ಕೆ ಕಾಲು ಹಚ್ಚಿ ನಡೆದಾಡುವುದನಿವಾರ್ಯ’ ಎಂಬ ಕಟು ಸತ್ಯವನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತಾರೆ.

‘ಇರುಳು ಲಂಡನ್ನಿಗೆಂಥ ಮರುಳೋ!

ಕದ್ದು ತಂದು ಅಡಗಿಸಿದ್ದ ಸಂಪತ್ತೆಲ್ಲ ಕಾಲಗರ್ಭದಿಂದ ಒಮ್ಮೆಗೆ ಹೊರಕ್ಕೆ ಬಂದಂತೆ

ಲಂಡನ್ ಬ್ರಿಜ್ಜಿನ ಕಣ್ಣಿಂದ ಕನಸುಗಳು ಮೇಕಪ್ ಸಮೇತ ಅಡ್ಡಾಡಲಿಕ್ಕೆಂದು ಬೀದಿಗಿಳಿದಂತೆ

ಪಾತಾಳ ತಳದಿಂದ ದುಮು ದುಮು ಮೇಲೆದ್ದು ಬರುತ್ತಲೇ ಇವೆ,

ಲಾಂಗ್ ಕೋಟಿನ   ರೆಕ್ಕೆಯಾಡಿಸುವ  ಪ್ರಣಯ ಮಿಥುನ

ಮೇಕಪ್ ರಹಿತ ಕಲಾವಿದರು ನಾಳೆ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಮತ್ತಿದೇ ರಾಣಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ

ನೆಲಕ್ಕೆ ಕಾಲು ಹಚ್ಚಿ ನಡೆದಾಡುವುದನಿವಾರ್ಯ’

 

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮುಂಜಾನೆಗೂ ಷೆಫೀಲ್ಡ್ ಮುಂಜಾನೆಗೂ ಅಜಗಜಾಂತರ ವ್ಯತ್ಯಾಸ. ಅಲ್ಲಿ ಪೇಪರ್, ತರಕಾರಿ ಮತ್ತು ಹಾಲಿನ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಒದಗಿಸುವರ ಹಾವಳಿ ಗಜಿ ಬಿಜಿ. ಇಲ್ಲಿ  ಶ್ಮಶಾನ ಮೌನ. ಅಲ್ಲಿ ಕಸಗುಡಿಸುವವರ ಕರ ಕರ ಶಬ್ದ, ಇಲ್ಲಿ ನಿಶಬ್ದ. ಅಲ್ಲಿ ಚೇತನ, ಇಲ್ಲಿ ಜಡತೆ. ವಾರಾಂತ್ಯವಾದರೆ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಬೆಚ್ಚಗೆ ಮಲಗುವ ಜನ. ಹೊರಗೆ ಸಣ್ಣಗೆ ಜಿನುಗವ ಮಳೆ, ಛಳಿ. ಕರ್ನಾಟಕದಿಂದ ಬಂದವರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಮುಂಜಾನೆಯ ಮೌನದಲ್ಲಿ  ಏನನ್ನೋ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಅನುಭವ. ಕೆಲವರಿಗೆ ಈ ಪ್ರಶಾಂತತೆ ಧ್ಯಾನಮಗ್ನರಾಗುವಂತೆ ಪ್ರಚೋದಿಸಬಹುದು. ಈ ಒಂದು ಷೆಫೀಲ್ಡ್ ಮುಂಜಾನೆ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

‘ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಯಾರ ಮನೆಗೂ ಪೇಪರ್ ಬರುವುದಿಲ್ಲ,

ಗೇಟಿನಮೇಲೆ ಹಾಲಿನ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಇಡುವವರಿಲ್ಲ.

ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲ ತಳ್ಳುಗಾಡಿಯ ತರಕಾರಿಯವನ ತರಾವರಿ ಕೂಗು,

ಇರು ಇರು ಎನ್ನುವ ಸಾಂತ್ವನದಭಯ

ಕೆದರು ತಲೆ ಪೊರಕೆಯ ಕರ ಕರವಿಲ್ಲ.

ಫಾಲಿನ ಎಲೆ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮಲ್ಲೇ ಕಲಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ

ಬೆಕ್ಕಿನ ಮರಿಗಳಂತೆ ಚಿನ್ನಾಟವಾಡುವುದಷ್ಟೆ ಕಾಣುತ್ತೆ’

 

ಪ್ರವಾಸ ಮುಗಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಾಗ ನಮ್ಮ ಗೆಳೆಯರು, ಮನೆಯವರು ನಮ್ಮ ಅನುಭವಗಳ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಹಜ. ನಿಮಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಚಂದವೋ ಇಲ್ಲಿ ಚಂದವೋ ಎಂಬ ಅನಿವಾರ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಎಚೆಸ್ವಿಯವರಿಗೆ ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತರು ಕೇಳಿರಬಹುದು. ಅವರ ಉತ್ತರ ಹೀಗೆದೆ;

 

‘ನಮ್ಮೂರು ಚಂದವೋ ನಿಮ್ಮೂರು ಚಂದವೋ

ಎಂದು ಈವತ್ತು ಯಾರು ಯಾರನ್ನು ಕೇಳುವಂತಿಲ್ಲ

ವ್ಯತ್ಯಯ ಬಹಿರಂಗವಷ್ಟೇ

ಯಾವ ಬಾಟ್ಲಿಗೆ ಯಾವ ಬಿರಡೆಯೂ ಆದೀತು!

ಯಾವ ನೆರಳಿಗೆ ಯಾವ ಬಿಸಿಲೂ , ಯಾವ ಮೈಚಳಿಗೆ ಯಾವ ಬೆಂಕಿಯೂ

ಯಾವ ಸಂವೇದನೆಗೆ ಯಾವ ಕವಿತೆಯೂ, ಯಾವ ಕಿವಿಗೆ ಯಾವ ಗೀತೆಯೂ

ದೀಪಕ್ಕೆ ದೀಪ ಜೋಡಿಸಿ ನೋಡಿ’

ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಈ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸಮರ್ಪಕವಾದ ಉತ್ತರಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಲವು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ  ಕವಿ ಕೆ.ಎಸ. ಏನ್.   ಇದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ‘ನನ್ನರಸ ಸುಮ್ಮನಿರಿ’ ಎಂಬ ಉತ್ತರವನ್ನು ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಂಡತಿಯಿಂದ ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಬಹಿರಂಗವಷ್ಟೇ ಎನ್ನುವುದು ಎಷ್ಟು ಸತ್ಯ! ನಾನು ಎರಡು ದಶಕಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ನನ್ನ ಹೃದಯ ತುಡಿಯುವುದು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ. ನನ್ನ ಮಗಳ ಪಾಲಿಗೆ ಷೆಫೀಲ್ಡ್ ಬಲು ಚೆನ್ನ!

ಒಬ್ಬ ಕನ್ನಡದ ಕವಿ ಶೇಕ್ಸ ಪಿಯರ್ ಸಮಾಧಿಯ ಬಳಿ ನಿಂತು ಅವನ ‘ಅಂಗೈಚಲಕ್ಕೆ ತಲೆಬಾಗಿ’ ‘ತಾಯ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮೈಮರೆತು ಮಲಗಿರುವ ಮಹಾಕವಿಗೆ ನಿಶಬ್ದ ಲಾಲಿಯನ್ನು ಹಾಡಿ’ ತಮ್ಮ ಶ್ರದ್ಧಾಂಜಲಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿರುವುದು ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿಯಾಗಿದೆ.  ಪ್ರವಾಸಕಥನದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ಕವಿತೆ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತಟ್ಟನೆ ಒಂದು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ತಿರುವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದ  ಕವಿ ಕನ್ನಡದ  ಮಹೋಕ್ತಿಗಳನ್ನು  ಆವಾಹನೆ ಮಾಡಿದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಪದಗಳು ಕವಿಯ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲಿಗೆಯ ಹಂಗಿರದ ದಿವ್ಯಸಖರಾಗುತ್ತವೆ,  ಪ್ರಾಚೀನ ಮರಗಳಿಂದ ಮೂಡುವ ಹೊಚ್ಚ ಹೊಸ ಹೂಗಳಾಗುತ್ತವೆ, ಕಾಲಾತೀತ ಕುಕಿಲಗಳಾಗುತ್ತವೆ.  ಹೂಂಕಾರದಿಂದ  ಅರೆಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ  ಪರ್ವತಾರಣ್ಯಗಳ  ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ ಈ ಮಂತ್ರಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಕವಿ ತಮ್ಮ ಎದೆಗೂಡಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುವಂತೆ ಆವಾಹನೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಪದಗಳ ತರಂಗ ಪಂಕ್ತಿಗಳು ಭಾಷಾಂತರಗೊಂಡು ಕಾವ್ಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ ಎಂದು ಆಶಿಸುವ ಈ ಕವನದ ತುಣುಕು  ಬಹಳ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಉಪಮೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಈ ನೀಳ್ಗವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ನನ್ನ ಮೆಚ್ಚಿನ ಪಂಕ್ತಿ.

ಎಚೆಸ್ವಿ ಅವರಿಗೆ ಷೆಫೀಲ್ಡ್ ಗೆ ಆಹ್ವಾನವಿತ್ತು, ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿದ ತೃಪ್ತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಅವರ ಷೆಫೀಲ್ಡ್ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಓದಿ ಅದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ಅವಕಾಶವೂ ಒದಗಿಬಂದದ್ದು ನನ್ನ ಪಾಲಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಅನುಭವ. ೩೭ ಪಂಕ್ತಿಗಳ, ದ್ವಾದಶಪದಿಯುಳ್ಳ ಈ ನೀಳ್ಗವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಪ್ರವಾಸದ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಗದ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರವಾಸಕಥನಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸುವುದು ಉಚಿತವಲ್ಲವಾದರೂ, ಈ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಎಚೆಸ್ವಿಯವರ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಪ್ರವಾಸದನುಭವ ಓದುಗರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಸುಂದರ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳು, ಚರಿತ್ರೆ, ಜೀವನ ಶೈಲಿ, ಅಣಕ, ತಿಳಿಹಾಸ್ಯಗಳಲ್ಲದೆ ಗಂಭೀರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳು ಪ್ರಸ್ತಾಪಗೊಂಡಿವೆ. ನನಗೆ ತಿಳಿದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರವಾಸದ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಳ್ಗವನದ ರೂಪದಲ್ಲಿ  ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಲೇಖಕರಲ್ಲಿ ಎಚೆಸ್ವಿ ಅವರು ಮೊದಲನೆಯವರು. ಅವರ ಈ ಅಪ್ರತಿಮ ಪ್ರಯೋಗ ಬಹಳ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

ಷೆಫೀಲ್ಡ್ ನೀಳ್ಗವನ ಯು.ಕೆ. ಗೆ ಗುಡ್ ಬೈ ಹೇಳುವುದರ ಮೂಲಕ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆ ಗುಡ್ ಬೈ ಕೂಡ ಬಹಳ ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲೊಂದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮದ ಎಳೆ  ಇದೆ.

‘ಗುಡ್ ಬೈ ಯು. ಕೆ.

ಬರಿಗೈಲಿ ಬಂದವ ಹಿಂದಿರುಗುವೆ ಬರಿಗೈಲಿ

ಉಂಟು ಎದೆತುಂಬ ನೆನಹು ಕಹಿಯಿಲ್ಲ

ನೀವು ನಾವೇ, ಒಬ್ಬರಿಗಾಗಿನೊಬ್ಬರು ನೋಯುವಾಗ, ಕಾಯುವಾಗ,

ಕತ್ತಲಲ್ಲೇಕಾಂಗಿ ಬೇಯುವಾಗ, ಸಾಯುವಾಗ’

                                                                         ಡಾ. ಜಿ.ಎಸ್.ಶಿವಪ್ರಸಾದ್, ಷೆಫೀಲ್ಡ್, ಯು.ಕೆ.

 

***

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Advertisements

ಎಚ್. ಎಸ್. ವೆಂಕಟೇಶಮೂರ್ತಿಯವರೊಡನೆ ಒಂದು ಆತ್ಮೀಯ ಸಂವಾದ- ಡಾ,ಪ್ರೇಮಲತ ಬಿ.

(ಯು. ಕೆ. ಕನ್ನಡ ಬಳಗದ ದೀಪಾವಳಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎಚ್. ಎಸ್. ವೆಂಕಟೇಶಮೂರ್ತಿ (HSV) ಅವರೊಡನೆ ಆತ್ಮೀಯ ಸಂವಾದವನ್ನು ಪ್ರೇಮಲತಾ ಅವರು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟು ಸುಮಾರು  2 ವರ್ಷ ಕಳೆದಿವೆ. ಸಂವಾದ ಹಳೆಯದಾದರೂ ಅದು ತನ್ನ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯನ್ನು ಇನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇನ್ನು ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಓದಿದರೂ ಕೇಳಿದರೂ ಈ ಸಂವಾದ ಎಲ್ಲರ ಆಸಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ಕೆರಳಿಸಬಹುದು. ಪ್ರೇಮಲತಾ ಅವರು ಕೇಳಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿವೆ.

HSV ಅವರು ನಮಗೆ ತಿಳಿದಂತೆ ಒಬ್ಬಉತ್ತಮ ವಾಗ್ಮಿ. ಅವರು ಯಾವುದೇ ವಿಚಾರವನ್ನು ಹೇಳಬೇಕಾದರೆ ಅದನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ, ಸರಳವಾಗಿ ಶುಧ್ಧ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನಿಲುಕುವಂತೆ ಉಚಿತವಾದ ಉದಾಹರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿವರಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಕೊಡದೆ, ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಇತರರ ಮೇಲೆ ಹೇರದೆ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು (Context) ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಅದಕ್ಕೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ನೀಡಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದವರೇ ಉತ್ತರವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಅವರ ಸಂವಾದದ ವಿಶೇಷ ಶೈಲಿ.

ಈ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಅವು ಹೀಗಿವೆ;

ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಯಾವ  ಭಾಷೆ ಇರುತ್ತೋ ಅದೇ ನಮ್ಮ ಭಾಷೆಯೂ ಆಗುತ್ತೆ.

 ಬಳಸಿದಷ್ಟೂ ವೃದ್ಧಿಯಾಗೋದು ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ದೀಪ’.

ಮನೆಯ ಹಲವು ಕಿಟಕಿ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದಾಗ ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳಕು ಬರುತ್ತೊ ಹಾಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಯೋದು.

ಈ ಮೇಲಿನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಈ ವಿಚಾರಗಳು ಹೊಸತೇನು ಅಲ್ಲ ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಹೇಳುವ ರೀತಿ ಬಹಳ ಸೊಗಸಾಗಿದೆ, ಎಷ್ಟು ನಿಜ! Very convincing! – ಸಂ )

***

ಎಚ್. ಎಸ್. ವೆಂಕಟೇಶಮೂರ್ತಿಯವರೊಡನೆ ಒಂದು ಆತ್ಮೀಯ ಸಂವಾದ- ಡಾ. ಪ್ರೇಮಲತ ಬಿ.

ಕನ್ನಡ ಬಳಗದ   ದೀಪಾವಳಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು 18-19/10/2014 ರಂದು ಚೆಸ್ಟರ್ ಫೀಲ್ದ ನ ವೈಂಡಿಂಗ್ ವ್ಹೀಲ್ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ವಿಶೇಷ ಅತಿಥಿಗಳಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದ ಪ್ರಸಿಧ್ಧ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಹಿತಿಗಳಾದ ಹೆಚ್.ಎಸ್.ವಿ.ಯವರೊಡನೆ ಒಂದು ಕಿರು ಸಂದರ್ಶನ ನಡೆಯಿತು.

ನಮ್ಮ ಈ ಅನಿವಾಸಿಯ ಪ್ರಥಮ ಸಭೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಲ್ಲಿ  ಹೆಮ್ಮೆ ತಂದ ಕವಿ ಇವರು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಇವರ ರಾಮಾಯಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಹಾಕೃತಿ ಕೂಡ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ. ’ತೆರೆದಷ್ಟೂ ಬಾಗಿಲು…..’ ಎನ್ನುವ  ಅಂಕಣವನ್ನು  ಅವಧಿ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇವರು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಯಾವುದು ಕಾವ್ಯ, ಅದರ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಕುರಿತು ಘನತರವಾದ ಪ್ರಬುದ್ಧ ಬರವಣಿಗೆಯ ಸರಣಿ ಬರಹದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ. ಸರಳತೆ, ಪ್ರಬುದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ನೈಜತೆಯನ್ನು ತುಂಬಿದ ಕವಿ ಮತ್ತು ಹೃದಯವಂತ ಕನ್ನಡಿಗರಿವರು. ’ಅನಿವಾಸಿ’ಗೆಂದೇ ಈ ಸಂದರ್ಶನವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದು.

ಈ ಸಂದರ್ಶನದ ಒಂದು ತುಣುಕನ್ನು ಯು ಟ್ಯೂಬಿ ನಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. https://www.youtube.com/watch?v=zTJtHv599-Q

ಈ ಸಂದರ್ಶನವನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿ, ಪರಿಷ್ಕೃತಗೊಳಿಸಿ, ಯು ಟ್ಯೂಬಿಗೇರಿಸಿದವರು ಡಾ. ಶ್ರೀವತ್ಸ ದೇಸಾಯಿಯವರು.

ಪ್ರೇಮಲತ –  ನಮಸ್ಕಾರ ಎಚ್, ಎಸ್.ವಿ ಯವರಿಗೆ. ನೀವು ಕಥೆ-ಪ್ರಬಂಧಗಳಿಂದ ಶುರುಮಾಡಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ನಾನಾ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದೀರಿ. ಆದ್ರೆ ನೀವು ಕಥನ-ಕವನಗಳನ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಮಾಧ್ಯಮ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳೋದಕ್ಕೆ ಏನಾದ್ರೂ ಕಾರಣಗಳಿವೆಯೇ? ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕಿದ್ದ ಕೊರತೆ?

ಹೆಚ್.ಎಸ್.ವಿ.- ೧೯೫೦ ರಲ್ಲಿ ಅಡಿಗರಿಂದ ನವ್ಯಸಾಹಿತ್ಯದ ಉದಯವಾದ ಮೇಲೆ ಹಳೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದವು. ಸಾನೆಟ್ ಗಳ ರಚನೆ, ಭಾವಗೀತೆಗಳ ರಚನೆ, ಕಥನ-ಕವನಗಳು ಇವನ್ನು ಬರೆಯುವವರು ವಿರಳವಾದ್ರು. ೧೯೭೦ ರ ವೇಳೆಗೆ ಈ ಕಳೀತಾ ಇದ್ದ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಪುನರುತ್ಥಾನದ ಸಂಕಲ್ಪ ತೊಟ್ಟೆ.

ಮಾಸ್ತಿ, ಎಕ್ಕುಂಡಿ, ಗೋವಿಂದ ಪೈ, ಕಡೆಂಗೋಡ್ಲು ಶಂಕರಭಟ್ಟರು ಕಥನ-ಕವನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದರು. ರಾಜರತ್ನಂ ಇನ್ನಿತರರ ನಂತರ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೂ ಕೊರತೆ ಇತ್ತು. ೧೯೭೭ ರಲ್ಲಿ  ನನ್ನ ಸಿಂದಾಬಾದನ ಆತ್ಮಕತೆ-೩ ನೀಳ್ಗತೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಕಥನ-ಕವನ ಹೊರಬಂತು.

ಪ್ರೇಮಲತ– ಹೋದಿಗೆರೆ, ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಇರೋ ನಿಮ್ಮ ಕೆಲವು  ಬರಹದಲ್ಲಿ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪ್ರಭಾವ ಇದೆ. ಆದ್ರೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಆಡುನುಡಿಯನ್ನು ಕೂಡ ನೀವು ಇನ್ನಿಲ್ಲ ಅನ್ನುವಂತೆ ಉಪಯೊಗಿಸಿದ್ದೀರಿ. ಇದು ಅಳವಡಿಕೆ ತಂತ್ರನೇ ಅಥವಾ ಪರಿಸರದ ಪ್ರಭಾವವೇ?

ಹೆಚ್.ಎಸ್.ವಿ.- ವಸ್ತು ಯಾವ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತೆ ಅನ್ನೋದರ ಮೇಲೆ ನನ್ನ ಬರವಣಿಗೆ ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತೆ. ಅನೇಕ ಭಾಷಾವಲಯಗಳು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ’ಏಕಂ ಸತ್” ಅನ್ನೋದ್ರಲ್ಲಿ ನನಗೆ ನಂಬಿಕೆಯಿಲ್ಲ, ’ಆನೇಕಂ ಸತ್” ಅನ್ನೋದೆ ನಿಜ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ತರದ ಕನ್ನಡಗಳಿವೆ. ಧಾರವಾಡ ಕನ್ನಡ, ದಾವಣಗೆರೆ ಕನ್ನಡ, ಮೈಸೂರು ಕನ್ನಡ ಹೀಗೇ ಹಲವು ತರದ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೀಬಹುದು. ನವೋದಯಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು, ಕುವೆಂಪು ಅವರು ’ಕನ್ನಡವೊಂದೇ ಸತ್ಯ’ ಅಂತ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಕನ್ನಡ ಮಾಡ್ಬೇಕು ಅಂತ ಬೇಂದ್ರೆ ಕೂಡ ಕರೆ ಕೊಟ್ಟರು. ಆದ್ರೆ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಧಾರವಾಡ ಕನ್ನಡ ಮಿಶ್ರಿತ ಕವನಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾದಂತೆ ಸಂಸ್ಕೃತ  ಕವನಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.

hsv-interview
ಛಾಯಾ ಚಿತ್ರ-ಡಾ.ಶ್ರೀವತ್ಸ ದೇಸಾಯಿ

 

ಪ್ರೇಮಲತ– ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು  ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿರೋ ಜನ, ಪ್ರಪಂಚದ ಯಾವುದೇ ಮೂಲೆನಲ್ಲಿದ್ರೂ, ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಉಳಿಸೋಕೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡೋದು ನಿಮ್ಮ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಿರಬಹುದು. ನೀವು ಬಹಳಷ್ಟು ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬರೆದಿದ್ಡೀರಿ. ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯನ ಉಳಿಸೋಕೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಬೇಕು ಅನ್ನೋ ಜನದ ನಿಲುವು ನಿಮಗೆ ಸರಿ ಅನ್ನಿಸುತ್ತಾ?

ಹೆಚ್.ಎಸ್.ವಿ. -ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಾವು ಯಾವುದನ್ನು ಅನುಕರಣೆಯಿಂದ ಕಲೀತೀವೋ ಅದೇ ನಮ್ಮ ಭಾಷೆಯಾಗುತ್ತೆ. ಅಂತರಂಗದ ದ್ರವ್ಯವಾಗುತ್ತೆ. ದಂಡಿ ಹೇಳ್ತಾನೆ, ಭಾಷೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ರೆ ಇಡೀ ಜಗತ್ತು ಅಂಧಕಾರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತೆ ಅಂತ.

ಭಾಷೆ ಸಹಜವಲ್ಲ. ಅಂದ್ರೆ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಬಂದದ್ದಲ್ಲ. ಅಳು-ನಗುವಿನಂತಲ್ಲ. ಅನುಕರಣೆಯಿಂದ ಬರುವಂತದ್ದು. ಇದು ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಬರುವಂತದ್ದಲ್ಲ. ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಯಾವ  ಭಾಷೆ ಇರುತ್ತೋ ಅದೇ ನಮ್ಮ ಭಾಷೆಯೂ ಆಗುತ್ತೆ. ಆ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೆ ನಾವು ಚಿಂತಿಸೋದು, ಕನಸು ಕಾಣುವುದು.

ಪ್ರೇಮಲತ– ಕಾಲ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಸಾಮೂಹಿಕ  ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ  ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್  ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಬಳಕೆ ಸಲೀಸಾದರೆ, ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಕನ್ನಡ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಾಲ ಉಳಿಯುತ್ತೆ ಅನಿಸುತ್ತಾ?

ಹೆಚ್.ಎಸ್.ವಿ.- ಬಳಸಿದಷ್ಟೂ ವೃದ್ಧಿಯಾಗೋದು ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ದೀಪ. ಅದಕ್ಕೆಂದೇ ’ಹಚ್ಚೇವು ಕನ್ನಡದ ದೀಪ’ ಅಂತ ಹೇಳೋದು. ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದಷ್ಟೂ ಕನ್ನಡದ ವೃದ್ಧಿ ಯಾಗುತ್ತೆ.

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೇ ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಲಿವ ಶಕ್ತಿಯಿದೆ. ಕಲಿವಾಗ ತಪ್ಪು ಮಾಡುವ ಚಿಂತೆ ಮಕ್ಕಳಿಗಿಲ್ಲ. ಹಿರಿಯರಲ್ಲಿ ಅವಮಾನದ ಅಂಜಿಕೆ ಇರೋದರಿಂದ  ಭಾಷೆ ಕುಂಠಿತವಾಗುತ್ತೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಮಕ್ಕಳ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕಲೀಲಿ ಅದರ ಜೊತೆ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಕೂಡ ಹೇಳಿಕೊಡಿ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಭಾಷೆ ಭಾರ ಆಗೋದಿಲ್ಲ. ಮನೆಯ ಹಲವು ಕಿಟಕಿ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದಾಗ ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳಕು ಬರುತ್ತೊ ಹಾಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಯೋದು.

ಮಾತೃ ಭಾಷೆ ಅಂದ್ರೆ ಅಮ್ಮ ಮಾತಾಡೋ ಭಾಷೆ ಅಲ್ಲ. ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಇದು ಪರಿಸರದ ಭಾಷೆಯಾಗಿಬಿಡತ್ತೆ

ಮಾಸ್ತಿಯವರ ಮನೆ ಮಾತು ತಮಿಳು ಆದ್ರೆ ಬೀದಿ ಮಾತು ಕನ್ನಡ. ಬೇಂದ್ರೆ ಯವರ ಮನೆ ಮಾತು ಮರಾಠಿ. ಪುತಿನ ಅವರ ಮನೆ ಮಾತು ತಮಿಳು. ನಾ. ಕಸ್ತೂರಿಯವರು ಮಲೆಯಾಳಂ ನಲ್ಲಿ ಬರೀಲಿಲ್ಲ. ಸಿದ್ಧಯ್ಯ ಪುರಾಣಿಕರು ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿದ್ರು ಬರೆದದ್ದು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ. ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಎರಡು ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಭಾಗಗಳು. ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರು ಇದನ್ನೆ ಹೇಳ್ತಾರೆ. ನಿಮ್ಮ ಈ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ನೀವು ಹಾಲುಡಿಸಿದಂತೆ ಕನ್ನಡ ಕಲಿಸೋದು. ನೀವು ಕೊಟ್ಟಷ್ಟು ಅವರಿಗೆ ದಕ್ಕುತ್ತೆ.

ಪ್ರೇಮಲತ– ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ಕೊಡುಗೆ ಅದ್ಭುತವಾದ್ದು. ನಿಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ರಚನೆ-ಬರವಣಿಗೆ ಏನು ಅಂತ ಕೇಳಬಹುದಾ?

ಹೆಚ್.ಎಸ್.ವಿ.- ತಿಳಿಗನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪಂಪನ ’ಆದಿಪುರಾಣ” ಬರೀಬೇಕು ಅಂತಿದೆ. ’ಬುದ್ಧಸ್ಮಿತ’ ಅನ್ನೋ ಬುದ್ಧನ ಬಗೆಗಿನ ಮಹಾಕಾವ್ಯವೊಂದನ್ನು ರಚಿಸೋ ಕನಸಿದೆ.ಆದ್ರೆ ಏನು ಬರೀತೀನೆ ಅನ್ನೋದು ನಿಜಕ್ಕು ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಮತ್ತು ನಿಗೂಢ!

ಪ್ರೇಮಲತ– ಹೊರದೇಶದ ಕನ್ನಡಿಗರಾದ ನಾವು, ಕನ್ನಡ ಉಳಿಸೋಕೆ ಮಾಡೋ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮ್ಮ ಸಲಹೆ ಏನು?

ಹೆಚ್.ಎಸ್.ವಿ.- ನಿಮಗಿರೋ ಕನ್ನಡದ ಅಭಿಮಾನ ಬೆಂಗಳೂರಿನವರಿಗಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಸಲಹೆ ಇಷ್ಟೆ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡಿ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿ. ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮಾಡ್ತಿರೋದನ್ನು ನೋಡಿ ನನಗೆ ತುಂಬ ಆಶ್ಚರ್ಯ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡ್ತಾ ಹೋಗಿ, ಕನ್ನಡ ಖಂಡಿತಾ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.

*              *               *                *            *

ಸಂದರ್ಶನದ ಒಂದು ತುಣುಕನ್ನು ಯು ಟ್ಯೂಬಿ ನಲ್ಲಿ ನೋಡಿ: