ಬಾಲ್ಯದ ನೆನಪುಗಳು – ಜಿ ಎಸ್ ಶಿವಪ್ರಸಾದ್

ಪ್ರಿಯರೇ, ಬಾಲ್ಯದ ನೆನಪುಗಳ ಸರಣಿಯ ಪರಿಣಾಮ ಹೇಗಿದೆಯೆಂದರೆ, ಅನಿವಾಸಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ-ಸದಸ್ಯರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾದ ಜಿ ಎಸ್ ಶಿವಪ್ರಸಾದ್ ತಮ್ಮ ನೆನಪಿನ ಅಟ್ಟ ಹತ್ತಿ, ಒಂದಷ್ಟು ಕಡತಗಳನ್ನು ಝಾಡಿಸಿ ಕೆಳಗಿಳಿಸಿ, ಕೆಲವು ಮರೆಯದಂಥ ಸ್ವಾರಸ್ಯಗಳನ್ನು ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅದರೊಡನೆ ಆಯ್ದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಹೆಣೆದಿದ್ದಾರೆ. ಓದಿ, ನಕ್ಕು ಮಜಾ ತೊಗೊಳ್ಳೋಣ ಬನ್ನಿ. – ಎಲ್ಲೆನ್ ಗುಡೂರ್ (ಸಂ.)

೧. ಅಣ್ಣ ಜಯದೇವನೊಂದಿಗೆ. ೨. ಸ್ಕೂಟರ್ ಸವಾರಿ

1963ರ ವೇಳೆಗೆ ಮೈಸೂರು ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ತಂದೆಯವರಿಗೆ ಹೈದರಾಬಾದಿನ ಉಸ್ಮಾನಿಯಾ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಬೋಧಕರಾಗುವ ಕರೆ ಬಂದಿತ್ತು.  ಅವರು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ತೆರಳಿ  ಯುನಿವೆರ್ಸಿಟಿ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮನೆಮಾಡಿ ನಮ್ಮನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.  ನನಗೆ ಆಗ ಏಳು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು.  ದೂರದ ಹೈದರಾಬಾದಿಗೆ ಆಗಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ದೀರ್ಘ ಪ್ರಯಾಣ ಎನ್ನಬಹುದು.  ಹೊಸ ಜಾಗ, ಹೊಸ ಭಾಷೆ ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಬಹಳ ಪುಳಕಿತನಾಗಿದ್ದೆ.

ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರು ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಹೈದರಾಬಾದಿಗೆ ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣ ಕೈಗೊಂಡೆವು.   ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದ ನನಗೆ ರೈಲು  ಮತ್ತು ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣ ಬಹಳ ವಿಸ್ಮಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದವು.  ಇದಕ್ಕೆ  ಕೆಲವು  ಕಾರಣಗಳಿದ್ದವು.  ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆ ರಜವನ್ನು ತರೀಕೆರೆಯಲ್ಲಿದ್ದ  ನನ್ನ ಅಜ್ಜನ  (ತಾಯಿಯ ಕಡೆ) ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದೆವು.  ಅಜ್ಜನ ಮನೆ ಹತ್ತಿರವೇ ರೈಲ್ವೆ ಹಳಿ  ಇದ್ದು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಶಿವಮೊಗ್ಗಕ್ಕೆ ಸಾಗುವ ರೈಲು ಹಾದುಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು.  ರೈಲಿನ ‘ಕೂ’ ಎಂಬ ಶಬ್ದ ಕೇಳಿದ ಕೂಡಲೇ ನಾನು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಕಸಿನ್ (ಚಿಕ್ಕಮ್ಮನ ಮಗಳು) ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ರೈಲ್ವೆ ಹಳಿ ಬಳಿ ಓಡಿಹೋಗಿ ನಿಂತು ‘ಡಬ ಡಬ’ ಎಂದು ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ರೈಲನ್ನು ಬೆರಗಿನಿಂದ ನೋಡಿ ಎಂಜಿನ್ ಡ್ರೈವರುಗಳಿಗೆ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಕೈ ಬೀಸಿ ಟಾಟಾ ಮಾಡಿ ರೈಲು ದೂರ ಸಾಗುವವರೆಗೆ ದೃಷ್ಟಿಸಿ, ಅದು ಮರೆಯಾದಾಗ ಖುಷಿಯಿಂದ ಧನ್ಯತೆಯಿಂದ ಮನೆಗೆ ವಾಪಸ್ಸಾಗುತ್ತಿದೆವು.  ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ರೈಲು ಬರುವ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಬಿಡಿ ಪೈಸೆಗಳನ್ನು ಹಳಿಯ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು  ರೈಲು ಹೋದಮೇಲೆ ಅದು ಚಪ್ಪಟ್ಟೆಯಾಗುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ರೈಲಿನ ಅಗಾಧವಾದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡು ಬೆರಗಾಗುತ್ತಿದ್ದೇವು.  ಈ ವಿಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಅಪ್ಪ,  ಅಮ್ಮ ಅಥವಾ ಅಜ್ಜನಿಗೆ ಸುಳಿವು ಕೊಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

ಹೈದರಾಬಾದಿಗೆ ಸುಮಾರು 24 ಗಂಟೆಗಳ ಪಯಣ. ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಅನಂತಪುರ, ಗುಂತಕಲ್, ಕರ್ನೂಲ್  ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ಊರುಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಸಾಗುವ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ರೈಲ್ವೆ ಸ್ಟೇಷನ್ನು,  ಅಲ್ಲಿಯ  ತರಾವರಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು, ತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ಮಾರುವವರು, ವಾಸನೆ  ಮತ್ತು  ನೋಟ  ನನ್ನ ಪಂಚೇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಚುರುಕುಗೊಳಿಸಿದ್ದವು.  ರೈಲಿನ ಬೋಗಿಯಲ್ಲಿ  ಮೂರು ಮಜಲಿದ್ದ ಸ್ಲೀಪರ್ ನಮ್ಮ ಸಂಸಾರಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಕಿಟಕಿ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಕೂರಲು ನಾನು, ಅಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕನ ಜೊತೆ ಜಗಳವಾಡಿ ಜಾಗ ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೆ.  ಊಟದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ರೈಲ್ವೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು 8-10  ಸ್ಟೀಲ್ ಊಟದ ತಟ್ಟೆಗಳನ್ನು  ಸರ್ಕಸ್ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹೊತ್ತು ತರುತ್ತಿದ್ದರು.  ಕೆಲವು ಸಮಯದ ನಂತರ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಬಂದು ತಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ .  ಸಂಜೆ ವೇಳೆಗೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸಿಬ್ಬಂದಿ 6 ಕಾಫಿ ಮತ್ತು ಟೀ ಲೋಟಗಳನ್ನು ವರ್ತುಲಾಕಾರದ  ಲೋಹದ ಹಿಡಿಯೊಳಗೆ ಹಿಡಿದು ತರುತ್ತಿದ್ದ.  ಧೀರ್ಘ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುವವರು ರೈಲನ್ನು ಇಳಿಯುವ ಪ್ರಮೇಯವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕೂತಲ್ಲೇ ಎಲ್ಲ ಸರಬರಾಜಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇನ್ನೊಂದು ವಿಚಾರ ನಾನು ಗಮನಿಸಿದ್ದು;  ಮೈಸೂರು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತು ಕಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅಂಧ ಭಿಕ್ಷುಕರು, ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ ಹಿಡಿದು ಸಿನಿಮಾ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ದಾಸರ ಪದಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತ ಬರುತ್ತಿದ್ದ  ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅವನೊಡನೆ ಚಿಲ್ಲರೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಒಂದು ಲೋಹದ  ಮಗ್ಗನ್ನು (Mug)   ಹಿಡಿದು ಚಿಲ್ಲರೆ ಕಾಸುಗಳನ್ನು   ‘ಝಲ್  ಝಲ್’  ಎಂದು ಕುಲುಕುತ್ತಾ ದೈನ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಬೀರುತ್ತಾ ಬರುವ ಪುಟ್ಟ ಬಾಲಕಿ ಈ  ಬೆಂಗಳೂರು-ಹೈದರಾಬಾದ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್  ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ  ಕಾಣುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವು ಒಂದು ರೀತಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಕರಿಯ ಬ್ಲೇಜರ್ ಧರಿಸಿ ಶಿಫ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಟಿಕೆಟ್ ಕಲೆಕ್ಟರುಗಳು ಎರಡು ಮೂರು ಬಾರಿ ಟಿಕೆಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.  ಆಗಿನ  ಕಾಲಕ್ಕೆ  ಒಂದು ಇಂಚಿನ  ದಪ್ಪ ಕಾಗದದ ರೈಲು ಟಿಕೆಟ್ಗಳು ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು. ಟಿ.ಸಿ.ಗಳು ಅದನ್ನು ತೂತುಮಾಡಿ ಹಿಂತಿರುಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.  ಪ್ರತಿ ಸ್ಟೇಷನ್ನುಗಳಲ್ಲಿ ರೈಲು ಹೊರಡುವ ಮುಂಚೆ ಗಾರ್ಡ್ ಶಿಳ್ಳೆ ಊದಿ, ಹಸಿರು ಬಾವುಟ ಅಲುಗಿಸಿ, ರೈಲು ‘ಕೂ’ ಎಂದು ಒಮ್ಮೆ ಶಬ್ದ ಮಾಡಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಚಕ್ರಗಳು ಉರುಳುವ ಈ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಬಹಳ ಆಕರ್ಷಿಸಿದ್ದವು.   ಹಿಂದೆ ಸ್ಟೀಮ್ ರೈಲುಗಳಿಗಿದ್ದ ವೈಭವ, ಆರ್ಭಟ, ವಿನ್ಯಾಸ, ಡೈನಮಿಸಂ ಈಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸದ್ದಿಲ್ಲದೇ ಹಾವಿನಂತೆ ಹರಿಯುವ ಡೀಸಲ್ ಅಥವಾ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ರೈಲುಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲವೆನ್ನಬಹುದು. 

ಕೃಪೆ: ಗೂಗಲ್ ಇಮೇಜ್ ಸರ್ಚ್

ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ರೈಲಿನ  ಕಿಟಕಿಯ ಮೂಲಕ ಆಚೆ ತಲೆ ಹಾಯಿಸಿ ರೈಲಿನ ಉದ್ದಗಲವನ್ನು ನೋಡುವ ತವಕ ನನಗೆ. ಹಾಗೆ ಬೀಸುವ ಹಿತವಾದ ಗಾಳಿಗೆ ತಲೆಯೊಡ್ಡುವುದು ಅದೊಂದು ಖುಷಿ.  ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮ ಬೇಡವೆಂದರೂ ನಾನು, ಅಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕಿಟಕಿಯ ಹೊರಗೆ ತಲೆಹಾಕಿದ್ದುಂಟು.  ಆಗಿನಕಾಲಕ್ಕೆ ಬರಿಯ ಸ್ಟೀಮ್ ಎಂಜಿನ್ ಗಳಿದ್ದು  ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಕಲ್ಲಿದ್ದಿನ ಚೂರುಗಳು ಎಂಜಿನ್ ಕಡೆಯಿಂದ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲಿ ಬಂದು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುತಿತ್ತು.  ನಾವು ‘ಹಾ’ ಎನ್ನುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮ ನಮ್ಮ ರೆಪ್ಪೆಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಉಫ್ ಎಂದು ಊದಿ, ಅದು ವಿಫಲವಾದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸೀರೆ ಸೆರೆಗಿನ ತುದಿಯನ್ನು ಬತ್ತಿಯಂತೆ ಹೊಸೆದು, ಚೀಪಿ  ‘ಕಣ್ಣು ಬಿಡು, ಕಣ್ಣು ಉಜ್ಜಬೇಡ , ತಲೆ ಎತ್ತು’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಕಲ್ಲಿದ್ದಿನ ತುಣುಕನ್ನು ಸರಿಸಿ ತೆಗೆದುಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನಮ್ಮ ಈ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮ ನಮ್ಮ ನೇತ್ರತಜ್ಞರಾಗಿಬಿಟ್ಟರು!

ಹೈದರಾಬಾದಿಗೆ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಗುಂತಕಲ್ ಜಂಕ್ಷನಿನಲ್ಲಿ  ರೈಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದವರೆಗೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತಿತ್ತು.  ಅಲ್ಲಿ ರೈಲಿಗೆ ನೀರು ತುಂಬುತ್ತಿದ್ದರು.  ಆ ಒಂದು ಅರ್ಧ ತಾಸು ಜನರು ಇಳಿದು ಕೈಕಾಲಾಡಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು.  ನಾನು ಅಪ್ಪನನ್ನು ಕಾಡಿ ಅವರ ಉಸ್ತುವಾರಿಯಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ ಎಂಜಿನ್ ಬಳಿ ಅಡ್ಡಾಡಿ ಎಂಜಿನ್ನಿನ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಚಕ್ರಗಳ ಬೆಸುಗೆ, ಪಿಸ್ಟನಿನ್ನಿಂದ ಆಗಾಗ್ಗೆ ‘ಚುಸ್’ ಎಂದು ಹೊರಬರುತ್ತಿದ್ದ ಬಿಳಿ ಸ್ಟೀಮನ್ನು, ಮತ್ತು ಎಂಜಿನ್ ಒಳಗೆ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲನ್ನು ಸ್ಪೇಡಿನಿಂದ  ಎತ್ತಿ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಬೆಂಕಿಯೊಲೆಗೆ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದ ಡ್ರೈವರುಗಳನ್ನು ಬಹಳ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ.   ಶಿರಡಿ ಬಾಬಾ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ತಲೆಗೆ ಕರ್ಚಿಫ್ ಕಟ್ಟಿದ್ದು, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲ ಮಸಿಯಿಂದ ಅವರ ಕರಿಬಡಿದ ಮುಖ ಅದರೊಳಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಬಿಳಿ ಕರಿ ಪಿಳಿ ಪಿಳಿ ಕಣ್ಣು ನನ್ನ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿದಿದೆ.  ಅಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾದ ರೈಲನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರೈಲ್ವೆ ಡ್ರೈವರುಗಳು ನನ್ನ ಪಾಲಿಗೆ ಹೀರೋಗಳಾಗಿದ್ದರು.  ಹೀಗಾಗಿ ನಾನು ನನ್ನ ಎಳೆವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪ, ಅಮ್ಮ ಮತ್ತು ಪರಿವಾರದ ಮಿತ್ರರ ಬಳಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡವನಾದ ಮೇಲೆ ರೈಲ್ವೆ ಎಂಜಿನ್ ಡ್ರೈವರ್ ಆಗುವೆನೆಂದು ಕೊಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೆ.   ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮ ಮುಸಿ ಮುಸಿ ನಕ್ಕಿದ್ದು ಮಬ್ಬಾಗಿ ನೆನಪಿದೆ.  Rest is history!

***

ಹೈದರಾಬಾದಿನಲ್ಲಿ ದೊರಕುವ ದಪ್ಪ ಹಸಿರು ದ್ರಾಕ್ಷಿಗೆ ಅಂಗೂರ್ ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯರು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.  ಅದು ಮೈಸೂರು ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಕರಿದ್ರಾಕ್ಷಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಿಹಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನದು ಎನ್ನಬಹುದು. ಅಮ್ಮ ನನಗೆ, ಅಕ್ಕ ಮತ್ತು ಅಣ್ಣನಿಗೆ ಬಟ್ಟಲಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಿಡಿಯಷ್ಟು ದ್ರಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ತಿನ್ನಲು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ನನ್ನ ಅಣ್ಣ ಜಯದೇವ ಬಹಳ ಚೇಷ್ಟೆ ಹುಡುಗ (Trouble Maker), ಅವನಿಂದ ನಾನು ನಾನಾ ಚೇಷ್ಟೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅಮ್ಮ ಕೊಟ್ಟ ಈ ಅಂಗೂರ್ ಗಳನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎಸೆದು ಅದನ್ನು ಕೈ ಉಪಯೋಗಿಸದೆ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯುವ ಆಟ ಅಣ್ಣ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟ. ನಾವು ಆ ಆಟವನ್ನು ಆಡುತ್ತಿದ್ದೆವು.  ನಾನು ಒಂದೆರಡು ದ್ರಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಬಾಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದು ನನ್ನ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು, ಆಟ ಮುಂದುವರೆಯಿತು.  ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅನಾಹುತ ಸಂಭವಿಸಿತು. ನಾನು ತಲೆಯೆತ್ತಿದ್ದಾಗ ತೆರೆದ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ಒಂದು ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಬಾಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲದೆ ಸೀದಾ ಗಂಟಲಿಗೆ ಇಳಿದು ನನ್ನ ಉಸಿರಾಟದ ಕೊಳೆವೆಯ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟಿತು. ನಾನು ಎಷ್ಟು ಕೆಮ್ಮಿದರೂ  ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ! ಕೊನೆಗೆ ಕೆಮ್ಮಿನ ಜೊತೆ ಉಸಿರಾಟದ ಕಷ್ಟ ಶುರುವಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಅಕ್ಕ ಅಮ್ಮನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ ಅಮ್ಮ ಬಂದು ನೋಡಿ ಕೂಗಿಕೊಂಡರು. ಅಪ್ಪ ಮತ್ತು  ಅವರ ಒಬ್ಬ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಮುಂದಿನ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾಲೋಚನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದು ಅಮ್ಮನ ಕೂಗು ಕೇಳಿ ಗಾಬರಿಯಿಂದ ಓಡಿಬಂದರು. ಅಪ್ಪನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಕೂಡಲೇ ನನ್ನ ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಬಗ್ಗಿಸಿ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಗುದ್ದಿದರು. ಆ ಗುದ್ದಿನ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಗಂಟಲಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಮೇಲೆ ಬಾಯಿಗೆ ಬಂದು ಕೂಡಲೇ ಅದನ್ನು ಹೊರಕ್ಕೆ ಉಗಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.  ಹಾಗೆಯೇ ಕೆಮ್ಮಿ ಕೆಮ್ಮಿ ಸುಸ್ತಾಗಿದ್ದ ನನಗೆ ಸರಾಗವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.  ನನ್ನ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಅಪಾಯವಿದ್ದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪನ  ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ನನ್ನನ್ನು ಉಳಿಸಿದರು.  ಆ ಮಹನೀಯರಿಗೆ ನಾನು ಎಂದೆಂದೂ ಚಿರಋಣಿ.  ವೈದ್ಯರಾದವರಿಗೆ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು (Foreign Body Aspirations) ನಿಭಾಯಿಸಲು ಲೈಫ್ ಸಪೋರ್ಟ್ ಕೋರ್ಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯ ತರಬೇತು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಅದನ್ನು ಹೀಮ್ಲಿಕ್ಸ್ ಮೆನುವರ್ (Heimlich Manoeuvre) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರು ಗುರುತಿಸಬಹುದು.  ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ  ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಪಾಯದ ಅಂಚಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬಂದಿರುವ ಹಲವಾರು ಘಟನೆಗಳಿರಬಹುದು, ಅದರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಈ ಘಟನೆಯೂ ಒಂದು ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.  ಅಂದಹಾಗೆ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಹಣ್ಣು ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಹಣ್ಣು , ಅದನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಸವಿಯುತ್ತೇನೆ;  ಸ್ವಲ್ಪ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ!

*** 

ಕೃಪೆ: ಗೂಗಲ್ ಇಮೇಜ್ ಸರ್ಚ್

ಉಸ್ಮಾನಿಯಾ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಹೈದರಾಬಾದಿನ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿತ್ತು.  ಬಹಳ ಸುಂದರವಾದ ಕಟ್ಟಡ.  ರೀಡರ್ಸ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಾವು ವಾಸವಾಗಿದ್ದು, ನಗರದ ನೃಪತುಂಗ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಕಲಿಯುವ ಅವಕಾಶವಿತ್ತು. ನಗರದ ಒಳಗೆ ಇದ್ದ ಶಾಲೆಗೆ ಮಕ್ಕಳಾದ ನಾವು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದೆವು.  ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಸುತ್ತ  ಸಾಕಷ್ಟು ಬಯಲು.  ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿದ್ದು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಕೊಳಗಳು  ಮೂಡುತ್ತಿದ್ದವು.  ಒಟ್ಟಾರೆ ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನಂತೆ (Savannah) ಇತ್ತು.  ಪಕ್ಕದ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ಸಾಕಿದ ಹಂದಿಗಳು ಬಂದು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನ  ನಡುವೆ ಓಡಾಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಿದ್ದವು.  ಒಂದು ದಿನ ಅಪ್ಪ ನಮ್ಮನ್ನು ‘ಹಟಾರಿ’ ಎಂಬ ಹಾಲಿವುಡ್ ಸಿನಿಮಾಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು.  ಆ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಘೇ೦ಡಾಮೃಗವನ್ನು ಸೆರೆ ಹಿಡಿಯುವ ದೃಶ್ಯ ಅತ್ಯಂತ ರೋಮಾಂಚಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆಫ್ರಿಕಾ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನಲ್ಲಿ ಜೀಪಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ಆಗಿನ ಕಾಲದ ಸೂಪರ್ ಹೀರೋ ಜಾನ್ ವೈನ್ ಒಂದು ಉದ್ದವಾದ ಗಳುವಿಗೆ  ಬಲವಾದ  ಹಗ್ಗದ ಕುಣಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ ಘೇ೦ಡಾಮೃಗಗಳನ್ನು ಅಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಅದನ್ನು ಹಿಡಿದು ಮೃಗಾಲಯಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸುವ ಕಥೆ ನಮಗೆ ಬಹಳ ವಿಸ್ಮಯವೆನಿಸಿತ್ತು.  ಬಹಳ ರೋಚಕವಾದ ಸಿನಿಮಾ, ಆಫ್ರಿಕಾದ ಬಲಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾದ ಘೇ೦ಡಾಮೃಗ ಮನುಷ್ಯರ ಮೇಲೆ ಧಾಳಿ ಮಾಡುವುದು, ಜೀಪುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಉರುಳಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಕುತೂಹಲನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿದ್ದವು.  ಸಿನಿಮಾ ನೋಡಿ ಬಂದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಅದೇ ಗುಂಗಿನಲ್ಲಿದ್ದ ನಮಗೆ ಮನೆ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ಅಡ್ಡಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಹಂದಿಗಳು ಮಿನಿ ಘೇ೦ಡಾಮೃಗಗಳಂತೆ ಕಾಣಿಸತೊಡಗಿದವು.  ಹಾಗೆ ಕೆಲವು ಸಾಹಸ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡತೊಡಗಿದವು.  ಸರಿ, ಅಣ್ಣ  ಜಯದೇವ ಅಪ್ಪನನ್ನು ಕಾಡಿ ಬೇಡಿ ಒಂದು ಬಾಡಿಗೆ ಸೈಕಲನ್ನು ತಂದುಬಿಟ್ಟ.  ಯಾಕೆ? ಏನು? ಎಂಬ ವಿಚಾರ ಅವರಿಂದ ಗುಟ್ಟಾಗಿಯೇ ಇಟ್ಟಿದ್ದೆವು.  ಉದ್ದವಾದ ಗಳುವನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಒಂದು ಬಿಳಿ ಹಗ್ಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ಕುಣಿಕೆಯಾಗಿಮಾಡಿ ಹಾಟಾರಿ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಘೇ೦ಡಾಮೃಗ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನಾವು ನಿಜ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಆಡಿಬಿಡೋಣ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆವು.  ಸರಿ, ಅಣ್ಣ ನನ್ನ ಕೈಗೆ ರೆಡಿಯಿದ್ದ ಗಳು ಮತ್ತು ಹಗ್ಗವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಹಿಂದಿನ ಕ್ಯಾರಿಯರ್ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಹಂದಿಗಳು ಹತ್ತಿರವಾದಾಗ ಗಳುವನ್ನು ಚಾಚಿ ಅದರ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಕುಣಿ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಾಗ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಎಳೆಯಬೇಕೆಂದು ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದ.  ಪುಳಕಿತಗೊಂಡಿದ್ದ ನಾನು ಸಂತಸದಿಂದ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡೆ.  ಅಣ್ಣ ಸೈಕಲ್ ಸಾರಥ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಹಂದಿಯನ್ನು ಅಟ್ಟಸಿಕೊಂಡು ಹೊರಟು ಸೈಕಲ್ ತುಳಿಯುತ್ತಿದ್ದ.   ನಾನು ಸರಿಯಾದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಕಾದು ಹಗ್ಗವನ್ನು ಹಂದಿಯ  ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಹಿಡಿಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಿದೆ.  ಹಂದಿಗಳು ಒಂದೇ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಓಡದೆ ಅಡ್ಡಾ ದಿಡ್ಡಿ ಓಡತೊಡಗಿದವು.  ಇನ್ನೇನು ಸಿಕ್ಕಿಬಿಟ್ಟಿತು ಎನ್ನವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಹಂದಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಬಿಡುತ್ತಿತ್ತು.  ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಆ ಜವುಗು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೈಕಲ್ ಒಮ್ಮೆ ಕೊಚ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕು ಅಣ್ಣ ತನ್ನ ಆಯ ತಪ್ಪಿ ಇಬ್ಬರು ಕೊಚ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದೆವು.  ಬಟ್ಟೆ, ಕೈ, ಮೈ ಎಲ್ಲವು ಕೊಚ್ಚೆ!  ಅಂಗಿಗಳೆಲ್ಲಾ ವದ್ದೆ,  ಜೊಂಡು ನೀರಿನ ದುರ್ವಾಸನೆ.  ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಹಂದಿಗಳೆಲ್ಲಾ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾಗಿ ಓಡಿಹೋದವು . ನಮ್ಮ ದುಸ್ಸಾಹಸ ಹೀಗೆ ಕೊನೆಗೊಂಡು, ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮನಿಗೆ ಯಾವ ಸಬೂಬು ಹೇಳುವುದೆಂದು ಚಿಂತಾಕ್ರಾಂತರಾಗಿ ಕೊನೆಗೆ ನಾನು ಸೈಕಲ್ ಕಲಿಯಲು ಹೋಗಿ ಹೀಗಾಯಿತೆಂದು ಹೇಳಿ ಬೈಸಿಕೊಂಡು ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಇಳಿದೆವು. ಹಂದಿ ಹಿಡಿಯುವ ‘ಹಟಾರಿ’ ಪ್ರಸಂಗ ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಬಹಳ ವರ್ಷ ಗುಟ್ಟಾಗಿತ್ತು.

ನಾವು ಹೈದರಾಬಾದಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎನ್ ಟಿ ರಾಮರಾವ್ ತಮ್ಮ ಸಿನಿಮಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿದ್ದು ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವಾಗಿದ್ದರು.  ಅವರು ನಟಿಸಿದ ಲವ-ಕುಶ, ನರ್ತನ ಶಾಲಾ ಚಿತ್ರಗಳು ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದವು.  ಈ ಪೌರಾಣಿಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮನ ಜೊತೆ ನೋಡಿದ ನಮಗೆ ಅಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿಗೆ ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಬರುತ್ತಿತ್ತು.  ಅಮ್ಮ ಮನೆಗೆಲಸಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದವರಿಂದ ಮತ್ತು  ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದವರೊಡನೆ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತಾ ತೆಲುಗು ಕಲಿತುಬಿಟ್ಟರು.  ನಾವು  ಮಕ್ಕಳು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಾತನಾಡಲು ಕಲಿತು ಬಿಟ್ಟೆವು.  ಅಪ್ಪ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೊಡನೆ ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದು ಅವರಿಗೆ ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಯಿತೇ ಹೊರತು ಮಾತನಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.  ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹಲವಾರು ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಸುಲಭ.  ಈ ಪೌರಾಣಿಕ ಚಿತ್ರ ಗಳ ಕ್ಲೈಮಾಕ್ಸ್ ಯುದ್ಧ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಬಿಲ್ಲು ಬಾಣ, ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸ್ತ್ರ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಪುಳಕಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದವು.  ನಾನು ಅಣ್ಣ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ಲು ಬಾಣಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಒಬ್ಬರ ಮೇಲೆ ಒಬ್ಬರು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದೆವು.  ಸದ್ಯ ಯಾವ ಅನಾಹುತ ಜರುಗಲಿಲ್ಲ.  ಬಾಣಗಳಿಗಾಗಿ ಅಂಚಿಕಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಅಮ್ಮನ ಅಂಚಿಕಡ್ಡಿ ಪೊರಕೆ ಸೊರಗಿಹೋಗಿತ್ತು, ಅವರು ನಮ್ಮನ್ನು ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ ನಾನು ಅಣ್ಣ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಲೆ ಅಲ್ಲಾಡಿಸಿಬಿಟ್ಟೆವು!  ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಸಿನಿಮಾ ಎಷ್ಟು  ಗಾಢವಾದ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಈ ಘಟನೆಗಳು ಒಳ್ಳೆಯ ಉದಾಹರಣೆ ಎನ್ನಬಹುದು.

***

ಕೃಪೆ: ನಾಸಾ ಜೆಟ್ ಪ್ರೊಪಲ್ಶನ್ ಲ್ಯಾಬ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಚಿತ್ರಸಂಗ್ರಹ

ನಾವು ಹೈದರಾಬಾದಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ 1965ರ ಚಳಿಗಾಲದ ಸಮಯ. ಅಪ್ಪ ನಮ್ಮನ್ನೆಲ್ಲಾ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ 4 ಗಂಟೆಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸಿ ಮಕ್ಕಳಾದ ನಮ್ಮನ್ನು ಮತ್ತು ಅಮ್ಮನನ್ನು ಮನೆಯಿಂದ ಆಚೆ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಹೆಜ್ಜೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ನಿಸರ್ಗದ ಒಂದು ಅದ್ಭುತವನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು. ಅದು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿಯ ಒಂದು ಉಜ್ವಲವಾದ ಧೂಮಕೇತು!  ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ತಲೆ ಇದ್ದು ಉದ್ದನೆಯ ಬಾಲವಿತ್ತು.  ಸುಮಾರು ಹೊತ್ತು  ಚಲಿಸುವಂತೆ  ಕಂಡು ಬೆಳಕು ಹರಿದಾಗ ಮಾಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.  ಚಳಿಯಲ್ಲಿ ನಡುಗುತ್ತಾ ಶಾಲು ಹೊದ್ದು ಎಲ್ಲರ ಜೊತೆ ಧೂಮಕೇತುವನ್ನು ನೋಡಿದ್ದ ನೆನಪು  ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಳಿಯದೆ ಉಳಿದಿದೆ.  ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಗೂಗಲ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಇದರ ಹೆಸರು ‘ಇಕೆಯ–ಸೆಕಿ’ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿತ್ತು  ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕಂಡ 9-10 ಪ್ರಖರವಾದ ಧೂಮಕೇತುಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಈ ಧೂಮಕೇತು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಮುಂದಿನ ಮೂರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಆಗಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಶ್ರೀ ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀ ಅವರು ತಾಷ್ಕೆಂಟಿನಲ್ಲಿ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ತೀರಿಕೊಂಡರು.  ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯರು ಧೂಮಕೇತು ಅಶುಭ ಸೂಚಕವೆಂದು ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರ ಅಕಾಲಮರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಎಂದು ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವದಂತಿಯನ್ನು ಹಬ್ಬಿಸಿದರು.  ಗ್ರಹಣದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ನಿಸರ್ಗದ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಅಶುಭವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ವಿಚಾರ.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಘಟನೆ ನನ್ನ ನೆನಪಿಗೆ ಬಂದಿದೆ.  ನನ್ನ ತರೀಕೆರೆ ಅಜ್ಜ ಸಂಪ್ರದಾಯಸ್ಥರು, ವ್ಯವಹಾರ ಚತುರರು, ಕನ್ನಡ ಓದು ಬರಹ ಬಲ್ಲವರು, ಅನುಕೂಲಸ್ಥರು; ಹಾಗೆಯೇ ತಮ್ಮ ಮುಗ್ಧತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡವರು. 1969ರ ಜುಲೈ ತಿಂಗಳು ನೀಲ್ ಆರ್ಮ್ ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟು ಅದು ಮನುಕುಲದ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿತ್ತು.  ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಜ್ಜನಿಗೆ ಎಂಬತ್ತು ವರ್ಷ ಕಳೆದಿರಬಹುದು.  ನನ್ನ ಅಣ್ಣ ಜಯದೇವನಿಗೆ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಆಸಕ್ತಿ.  ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಡಾ. ಎಚ್ ಎನ್ ಅವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಕೂಡ, ಅವನಿಗೆ ಇದು ಬಹಳ ರೋಮಾಂಚಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ವಿಷಯ.  ಅಜ್ಜನ ಬಳಿ ಬಂದು ‘ಅಜ್ಜ, ಮನುಷ್ಯ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ  ಗೊತ್ತಾ’ ಎಂದು ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿಸಿದ.  ಅಜ್ಜ ಅವನು ತಮಾಷೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ನಕ್ಕು ‘ಹೋಗೊ ಹೋಗೊ ಅದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ’ ಎಂದು ಅಲ್ಲಗೆಳೆದರು.  ಅಣ್ಣ ಓಡಿಹೋಗಿ ಅವತ್ತಿನ ಪೇಪರ್ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡು ಅಂದು ಪ್ರಕಟವಾದ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಅಜ್ಜನ ಮುಂದೆ ಹಿಡಿದುಬಿಟ್ಟ.  ಅಜ್ಜನ ನಂಬಿಕೆಗೆ ಒದಗಿದ ‘ಶಾಕ್ ‘ ನಮಗೆಲ್ಲಾ ಅರಿವಾಯಿತು.  ಅವರು ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ಆ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಓದಿ ಮೌನವಾಗಿ ಕುಳಿತುಬಿಟ್ಟರು.  ಅವರು ಪ್ರತಿ ದಿನ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಗಂಗೆ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರರಿಂದ ಅಲಂಕೃತ ತಲೆಯ ಶಿವನ ಸುಂದರ ಮುಖ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಈ ಸುದ್ದಿ ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದ್ದಿರಬಹುದು.  ಅವರಿಗೆ ಆ ಪವಿತ್ರವಾದ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಮನುಷ್ಯ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಅಶುಭವೆಂದು ಅನಿಸಿರಬಹುದು.

***

ಇಂಥವೇ ಎಷ್ಟೋ ಬಾಲ್ಯದ ನೆನಪುಗಳು ಮನದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಳಿಯದಂತೆ ಮನೆಮಾಡಿವೆ. ಆಗಾಗ ಮನದ ಸ್ಕ್ರೀನಿನಲ್ಲಿ ಈ ಫೈಲುಗಳು ತಾನೇ ತಾನಾಗಿ ಸಿನಿಮಾದಂತೆ ಓಡಿ ಮುದ ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಮುಂದೆ ಸಮಯ ಸಿಕ್ಕರೆ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕವನ್ನೇ ಬರೆದುಬಿಡೋಣ ಅನ್ನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿವೆ.

  • ಡಾ. ಜಿ ಎಸ್ ಶಿವಪ್ರಸಾದ್.

‘ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ’ ನವರಾತ್ರಿ ಕಾವ್ಯೋತ್ಸವ: ಒಂದು ವರದಿ – ಅಮಿತಾ ರವಿಕಿರಣ

ಈ ವಾರದ ಪ್ರಸ್ತುತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನದೇನೂ ಹೇಳಬೇಕಿಲ್ಲ. ಎರಡು ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಬರಲಿರುವ ಅಮಿತಾ ರವಿಕಿರಣ ಬರೆದಿರುವ ವರದಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸಲಾದ ಆರು ಕವಿಗಳ ಕವನಗಳು. ಮೊದಲ ಕಂತಿನಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮತ್ತು 3 ಕವಿತೆಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕವಿಗಳ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳಿವೆ. ಎಂದಿನಂತೆ ಓದಿ, ಅನ್ನಿಸಿದ್ದನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವಿರೆಂದು ತಿಳಿದಿರುವ – ಎಲ್ಲೆನ್ ಗೂಡೂರ್ (ಸಂ.)

ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ  ಕಾವ್ಯೋತ್ಸವ -ಅನಿವಾಸಿ ಬಳಗದ ಕಾವ್ಯ ನವರಾತ್ರಿ 

ಬುಧವಾರ ಶ್ರೀವತ್ಸ ದೇಸಾಯಿ ಅವರು “ಭಾನುವಾರ ನೀವು ಫ್ರೀ ಇದ್ದೀರಾ? ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಿದೆ  ‘ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ’ಯ ನವರಾತ್ರಿ ಕಾವ್ಯೋತ್ಸವ ಅಂತೆ” ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಕಳಿಸಿದರು . ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆಯ ಹೆಸರು ಕೇಳುತ್ತಲೇ ನಾನು ಬೇರೇನೂ ಯೋಚಿಸದೆ ನಾನು ಬಿಡುವಾಗಿದ್ದೇನೆ, ಖಂಡಿತ ನನಗೆ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಇಚ್ಛೆ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. 

”ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ” ಎಂಬ ಗುಂಪಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು, ವರದಿಗಳನ್ನು, ಫೋಟೋಗಳನ್ನು, ಸಿಹಿಅಂಗಡಿಯ ಗಾಜಿನ ಒಳಗಿಟ್ಟ ಜಲೇಬಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಆಸೆಪಡುವ ಮಗುವಿನಂತೆ ನಾನೂ ನೋಡಿ ಖುಷಿ ಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ; ಅಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿತವಾದ ಕೆಲ ಕತೆಗಳ ಪಿಡಿಎಫ್ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಕಾಡಿ ಬೇಡಿ ಪಡೆದು ಓದಿದ್ದೇನೆ. ”ಅದ್ದಿಟ್ಟು” ಎಂಬ ಕತೆಯಂತೂ ನನಗೆ ಬಹುದಿನಗಳ ಕಾಲ ಕಾಡಿದ ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿತವಾದ ಕಥೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಇದರ ರೂವಾರಿ ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಾಟೀಲ್ ಅವರು ನನಗೆ ಗುರು, ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕಿ, ನನ್ನನು ‘ಅಮು’ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಪ್ರೀತಿಯ ಅಕ್ಕ.  ಅವರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತಿರುವುದು ನನಗೆ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮವೇ!

ಅಷ್ಟು ಆರಾಧನಾಭಾವ ಮೂಡಿಸಿದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೊಂದರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮನೆಯಿಂದಲೇ ಭಾಗವಹಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದೇ ನನ್ನ ಉತ್ಸಾಹದ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ನನಗೆ ೬ ಜನ ಕವಿಗಳ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು, ಹಾಡಲಿಕ್ಕೆ ಪುಸ್ತಕದ ತುಂಬಾ ಭಾವಗೀತೆಗಳಿವೆ, ಯಾವುದಾದರೂ ನವರಾತ್ರಿಗೆ ಹೊಂದುವಂಥದ್ದು ಹುಡುಕಿ ಹಾಡಿದರಾಯಿತು ಎಂಬ ಉಡಾಫೆ ಆಲೋಚನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ನಾನು ಗುರುವಾರ ಕಳೆದೆ.  ಶುಕ್ರವಾರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಪ್ರಮೋದ್ ಅವರು ಭಾಗವಹಿಸಲಿರುವ ಕವಿಗಳು, ಆಯೋಜಕರು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಾಹಕರ ಸಂವಹನ ಸುಲಭವಾಗಲು ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗುಂಪನ್ನು,ಮಾಡಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ರೂಪರೇಷೆ ನಿಯಮ, ಸಮಯಗಳನ್ನ ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕಿ ಜಯಲಕ್ಸ್ಮಿ ಪಾಟೀಲ್ ಅವರು ಅತಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದರು.  ಆರು ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ”ಅತ್ಯಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ  ಈ ನವರಾತ್ರಿ” ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕವನ ಬರೆಯಲಿ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನೂ ಹೇಳಿದರು!

ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ  ಅವ್ರು ನನ್ನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನೂ  ಜಾಸ್ತಿ ಮಾಡಿದ್ದು.  ಬರೀ ಭಾವಗೀತೆ ಹಾಡಿದರೆ ಆಗದು, ನಿಮ್ಮ ಅನಿವಾಸಿ ಗುಂಪಿನ ಕವಿಗಳು ಯಾರು ಕಾವ್ಯೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿಲ್ಲವೋ ಅವರ ಕವಿತೆಯನ್ನ ಸಂಯೋಜಿಸಿ ಹಾಡಬೇಕು ಎಂದಾಗ ನೆನಪಾಗಿದ್ದು ಮದರ್ಸ್ ಡೇ ದಿನದಂದು ಕೇಶವ್ ಕುಲಕರ್ಣಿ ಅವರು ಬರೆದು ಕಳಿಸಿದ್ದ ಆನ್ ಟೈಲರ್ ಅವರ ಮೈ ಮದರ್ ಪದ್ಯದ ಭಾವಾನುವಾದ ”ಅವಳೇ ಅಮ್ಮ”.  ನಾನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಮತ್ತೊಂದು ಹಾಡು ದಿನಕರ ದೇಸಾಯಿಯವರು ಬರೆದ ”ಸತ್ತರೂ ಬದುಕಿರಲಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ” ಎಂಬ ಗೀತೆ. ಆ ನಂತರ ನನಗೆ ಗೊತ್ತಾದ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಷಯ ನಾನು ಕವಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲೂ ಇದ್ದೆ,  ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಕೂಡ!  ಪ್ರೇಮಲತಾ, ಜಿ ಎಸ್  ಶಿವಪ್ರಸಾದ್, ಮುರಳಿ ಹತ್ವಾರ್, ರಮ್ಯಾ ಭಾದ್ರಿ, ಎಲ್ಲೆನ್ ಗೂಡೂರ್ ಅವರಂಥ ಕವಿಪುಂಗವರ ಸತ್ವಯುತ ಕವಿತೆಗಳ ಎದಿರು ನನ್ನ ತರಗೆಲೆಗಿಂತಲೂ ಹಗುರಾದ ಕವನ ಓದಲು ನಾಚಿಗೆ ಅನಿಸಿ, ಶ್ರೀವತ್ಸ ಅವರಿಗೆ  ಮತ್ತೆ ಕೇಳಿದೆ ‘ಕವಿಗಳು ಇನ್ನಾರಾದರೂ ಸಿಕ್ಕರೆ  ದಯವಿಟ್ಟು ಕವಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ನನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ತೆಗೆದು ಬಿಡಿ’ ಅಂತ.  ಸಮಯದ ಅಭಾವದಿಂದ ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ನಾನು ಕವಯಿತ್ರಿಯಾಗಿಯೂ, ಗಾಯಕಿಯಾಗಿಯೂ ಡಬಲ್ ಆಕ್ಟಿಂಗ್ ಮಾಡಬೇಕಾಯ್ತು.  

ಶುಕ್ರವಾರ ಸಂಜೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಎಲ್ಲರ ಸಹಮತಿಯೊಂದಿಗೆ ಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ನವರಾತ್ರಿ ಕಾವ್ಯೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಎಲ್ಲ ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಹಾಡುಗಾರಿದ್ದರು; ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ನಾನೊಬ್ಬಳೇ.  ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಹುಡುಕಾಟ ಶುರು ಆಯ್ತು.  ಸುಮನಾ ಧ್ರುವ ಅವರು ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು, ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ನಿಯಮದಂತೆ ಅನಿವಾಸಿ ಗುಂಪಿನ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಕವಯತ್ರಿ ಸ್ಮಿತಾ ಕದಡಿ ಅವರ ಮಳೆ ಕವನಕ್ಕೆ ಸುಮನಾ ರಾಗ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಎಲ್ಲವು ಪೂರ್ವ ನಿಯೋಜಿತ ಎಂಬಂತೆ ನಡೆದು ಹೋಯಿತು. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಲು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಮಯ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ಸುಮನಾಗೆ.  ಬರೀ ಒಂದು ಘಂಟೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ನಮ್ಮ ಕರೆಗೆ ಓಗೊಟ್ಟು ರಿಹರ್ಸಲ್ಲಿಗೂ ಬಂದರು.  ಶುಕ್ರವಾರದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಭಾನುವಾರ ಸಂಜೆಯ ತಯಾರಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಲಾಯಿತು.  ಮತ್ತೊಂದು ತಮಾಷೆ ಎಂದರೆ  ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅವರು ”ನಿಮ್ಮ ಗುಂಪಿನಾಗ್ ಬರೀ ಐದ ಮಂದಿ ಕವಿಗಳು ಅದೀರಿ; ಆರನೆಯವರು ಎಲ್ಲ ಅದಾರು? ಯಾಕ್ ಬಂದಿಲ್ಲ?” ಅಂದಾಗ ನಾನೇ ಆ ಆರನೇ ಕವಯಿತ್ರಿ ಎಂದು  ಮೆತ್ತಗೆ ಕೈ ಮೇಲೆತ್ತಿದೆ.  ಅವರ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಆಶ್ಚರ್ಯ, ”ನೀನು ಬರೀತಿs ಅಮು? ನಂಗ್ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ!!!” ಅಂದಾಗ ನನ್ನಲ್ಲಿನ ಕವಯಿತ್ರಿ, ಆಟಂನಲ್ಲೇ (autumn) ಡಬಲ್ ಡುವೆ ಹೊದ್ದು ಮಲಗಿಬಿಟ್ಟಳು!

ಇನ್ನು ಭಾನುವಾರ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ೪ ಘಂಟೆಗೆ (UK ಸಮಯ) ಸರಿಯಾಗಿ ನಾವೆಲ್ಲಾ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಯಾರ್ಡ್ ಕದ ತಟ್ಟಿ ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ ಕುಳಿತೆವು. ‘ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ’ಯ ವತಿಯಿಂದ ಶ್ರುತಿ ಅವರು ನಮ್ಮನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರು. ಅವರ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾತು ಕೇಳಲು ನಿಜಕ್ಕೂ ಹಿತವಾಗಿತ್ತು.  ನಂತರ ನಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದು ಶ್ರೀವತ್ಸ ದೇಸಾಯಿ ಅವರು. ಅನಿವಾಸಿ ಬಳಗದ ‘ಈ  ಹೊತ್ತಿಗೆ’ಯ ನವರಾತ್ರಿ ಕಾವ್ಯೋತ್ಸವವನ್ನ  ಪ್ರೇಮಲತ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಗೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟಿಬಾ ಎನ್ನುತ್ತಾ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ ನಾನು ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರತಿ ಕವಿತೆಯೂ ಅದೆಷ್ಟು ಸುಂದರವಾಗಿ, ವಿಭಿನ್ನ ಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಮನಮೋಹಕವಾಗಿ ಮೂಡಿ ಬಂದವು. 

ಸುಮನಾ ಹಾಡಿದ ”ಮಳೆ ಮಳೆ” ಯಮನ್ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಹಿತವಾಗಿ ಮೊದಲ ಮಳೆಯ ತುಂತುರು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಘಮದಂತೆ ನೆನಪಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಿತು. ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನ ಕವನ ವಾಚನದ ನಂತರ ಹಾಡಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಜಿ ಎಸ್ ಎಸ್ ಅವರ ”ಸ್ತ್ರೀ ಎಂದರೆ ಅಷ್ಟೇ ಸಾಕೆ?” ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವನದ ಗಾಯನ ಮಾಧುರ್ಯ, ತನ್ಮಯತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಕೇಶವ್ ಕುಲಕರ್ಣಿ ಅವರ ಪದ್ಯದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬೇಕು ಎಂದು ಹಲವರು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದರು. ಹೀಗೊಂದು ಎಲ್ಲೂ ತಡೆಯಿಲ್ಲದ, ಸಮಯಬದ್ಧ ಯಶಸ್ವೀ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟ ಅನಿವಾಸಿ, ‘ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ’ಯಲ್ಲೇ ಶಿಸ್ತಿನ ತಂಡ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ ಎಂದು ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅವರು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದು ಕೇಳಿ ಮನಸ್ಸು  ಖುಷಿಯಿಂದ ಅರಳಿತು. 

‘ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ’ಯ ಕುರಿತು 

‘ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ’ ಶುರುವಾಗಿದ್ದು ಹೇಗೆ? ಇದು ಯಾರ ಆಲೋಚನೆ? ಇದರ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕುರಿತು ದಯವಿಟ್ಟು ತಿಳಿಸಿ ಎನ್ನುವ ನನ್ನ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅವರ ಉತ್ತರ ಇಂತಿದೆ.  

ಜೆಪಿ: ನಾ ಮುಂಬೈನಾಗ್  ಇದ್ದಾಗ ‘ಮನೆ ಮನೆ ಸಾಹಿತ್ಯ’ ಅನ್ನೋ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಆಗ್ತಿತ್ತು, ಭಾಳ ಚಂದದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅದು. ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಶಿಫ್ಟ್ ಆದ ನಂತರ ಅಂಥದ್ದೊಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮಾಡಬೇಕು ಅನ್ನೋ ಆಶಾ ಇತ್ತು.  ಹಂಗ ಕೆಲವು ಸಮಮನಸ್ಕ ಸ್ನೇಹಿತರ ಜೋಡಿ ಕೂಡಿ ಪುಸ್ತಕ ಓದಿ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡೋ ಒಂದು ಗುಂಪು ಮಾಡಿದೆ. ಮುಂಬೈನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ರೂಪುರೇಷೆ ಬೇರೇದಿತ್ತು, ಇದು ಬೇರೆನೇ! ಸಾಮ್ಯತೆ ಅಂದ್ರೆ ಸಭಾಂಗಣ ಮತ್ತೊಂದು ಅನ್ನದೇನೇ ಒಂದು ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತರ, ಸಾಹಿತಿಗಳ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಭೇಟಿ ಮಾತ್ರ.  ‘ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ’ ಶುರು ಆಗಿದ್ದು ಒಂದು ಫೇಸ್ಬುಕ್ ಪೋಸ್ಟಿನಿಂದ.  ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಇದ್ದಿದ್ದು ಹೊಸ ಪುಸ್ತಕ ಓದೋದು, ಓದಿಸೋದು; ಸಾಮಾನ್ಯ ಓದುಗರಾಗಿ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸುವುದು.  ಇಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ವಿಮರ್ಶಕರಲ್ಲ, ಎಲ್ಲ ಸಾಮಾನ್ಯ ಓದುಗರು.  ಈವರೆಗೆ ೭೫ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದಿ ನಾವು ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದೇವೆ.  ‘ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ’ಯು ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ನಿಮಿತ್ತ ‘ಹೊನಲು’ ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಆಯೋಜಿಸಿ ವಿಮರ್ಶಾಕಮ್ಮಟ, ಲೇಖಕರ ಜೊತೆ ಓದುಗರ ಚರ್ಚೆ, ಕಥಾಕಮ್ಮಟ, ವಚನಕಮ್ಮಟ ಮತ್ತು ಕಳೆದೆರಡು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕಥಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನೂ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. 

‘ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ’ ಎಂಬುದು ಆಸಕ್ತರಿಂದ ಬೆಳೆದುಬಂದದ್ದು, ಇದು ಯಾವುದೇ ಅನುದಾನ, ಸರಕಾರೀ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಹಂಗಿಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ಸತ್ವ-ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದಲೇ ಮನೆಮಾತಾಗಿದ್ದು, ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತರ ಪ್ರೀತಿ ಗಳಿಸಿದ್ದು.   

ಮೊದಲು ೧೫ ದಿನಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಓದ್ತಾ ಇದ್ವಿ,ನಾವು ಮೊದಲು ಓದಿ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡಿದ ಪುಸ್ತಕ ಕೆವಿ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರ ‘ರೂಪದರ್ಶಿ’.  ಆಮೇಲೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳಿಗೊಂದು ಪುಸ್ತಕ ಓದುವ ನಿಯಮವಾಯ್ತು.  ೧೦ ಜನರಿಂದ ಶುರು ಆದ ‘ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ’ ಇವತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಸುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಳೆದಿದೆ ಎಂಬ ಹೆಮ್ಮೆ ನನಗೆ.  ಬರುವ ಫೆಬ್ರವರಿ (೨೦೨೧) ೧೦ನೇ ತಾರೀಖಿಗೆ ‘ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ’ಗೆ ೮ ವರ್ಷ ತುಂಬುತ್ತದೆ. ‘ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ’ಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಈ ಲಿಂಕ್ ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ https://ehottige.wordpress.com/about/

– ಅಮಿತಾ ರವಿಕಿರಣ್

ಕವಿತೆಗಳು

ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟಲಿ ದುರ್ಗೆ .. - ಡಾ. ಪ್ರೇಮಲತ ಬಿ. 

ಮಹಿಷನ ಪೂಜಿಸಿದರೇನಂತೆ
 ತ್ರಿಲೋಕ ದಹಿಸೆಂದು ಅವನು ಹೇಳಲಿಲ್ಲ
 ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ವರಪಡೆದರೇನಂತೆ
 ಅಬಲೆಯ ಬಲಾತ್ಕರಿಸೆಂದು ಅವನು ಹರಸಲಿಲ್ಲ
 ಹುಣ್ಣಿಮೆಯೋ ಮಹಾಲಯವೋ
 ಮಹಿಷಾಸುರನ ಕ್ರೌರ್ಯಕ್ಕೆ ಎಣೆಯಿಲ್ಲ,
 ಬಗೆ ಬಗೆಯ ಛಧ್ಮವೇಶವೂ ರಕ್ಷಿಸಲಿಲ್ಲ
 ಕೊನೆಗೆ
 ಮಹಿಳೆಯೋರ್ವಳ ರೋಷಕ್ಕೆ
 ಪುರುಷನೊಬ್ಬನ ಅಹಂಕಾರಕ್ಕೆ
 ಅಲಂಕಾರಿಕ ಅಂತ್ಯ…
 ತ್ರಿಶೂಲ ಹೊಕ್ಕಿತ್ತು ಕರುಳು ಚೆಲ್ಲಿತ್ತು
 ಮೂಜಗದ ಶಾಪಕ್ಕೆ ದುರ್ಗೆಯ ಕೋಪಕ್ಕೆ
 ಮಹಿಷಾಸುರನ ಪ್ರಾಣ ಹಾರಿತ್ತು....
  
 ಹಾಗೆಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿಬಿಟ್ಟಿತೇ ಕಾಲ?
 ಬಣ್ಣ,ವೇಷ, ವಾಸನೆಗಳ ಈ ಜಗ?
 ಇಲ್ಲ ಇಲ್ಲ ಆಗಾಗ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮಗದೊಮ್ಮೆ
 ಮತ್ತೆ  ಮತ್ತೆ ನಗ್ನವಾಗುತ್ತಲೇ ಇದೆ
 ಪುರುಷನೊಳಗಿನ ಮೃಗ
 ಮರಳಿ ಬಾ ದುರ್ಗಾಮಾತೆ …
 ರಕ್ತ ಬೀಜಾಸುರರಿವರು
 ಅಬಲೆಯರ ಹುಡುಕುವರು
 ಹೇಡಿಗಳಂತೆ ಹೊಂಚುವರು, 
 ಒಬ್ಬಳ ಮೇಲೆ ಹಲವು ಹತ್ತು ಜನರು
 ಕಾಮಾಂಧರಾಗಿ ಎರಗಿ ಭೋಗಿಸಿ
 ಸಾಯಿಸಿ, ಅಡಗುತ್ತ ತೇಕುವರು
 ಕಾಲ ಇಂದಿಗೂ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ...
  
 ಉಧ್ಬವಿಸಲಿ ಸಾವಿರದಿ ಕಾಳಿಯರು, 
 ದುರ್ಗೆಯರು,ಶುಭಾಂಕರಿಯರು
 ರಕ್ಕಸರ ಠಕ್ಕತೆಗೆ ಆಗಿ ಉತ್ತರ
 ಮೀರಿ ಜಗದೆತ್ತರ
 ಮಾಟದ ಮೈಯ ಕೋಮಲಾಂಗಿಯರು
 ಹಣೆತುಂಬ ರಕ್ತ ಕಾರಿ
 ಬಿರು ಬಿರುಸಿನ ಕೇಶ ಕೆದರಿ
 ಸಾವಿರ ಮಹಿಷರ ಮರ್ದನಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿ
 ಕತ್ತಲೆಗೆ-ಬೆಳಕಿನ ದಾರಿ ತೋರಿ
 ದುರ್ಗೆಯಾಗಲಿ ಇಂದಿನ ಮಹಿಳೆ
 --------------------------
ಡಾ.ಪ್ರೇಮಲತ ಬಿ.

(ಮಹಿಷಾಸುರ ಮಹಿಷ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಸುರ. ಆತನಿಗೆ ಕೋಣನ (ಮಹಿಷ) 
ತಲೆಯಿತ್ತು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ವರವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದವನು)


ಯಮುನೆ ಮತ್ತು ಗಂಗೆ  –  ಡಾ. ಜಿ ಎಸ್ ಶಿವಪ್ರಸಾದ್ 
 
 ಚಲುವೆ ಯಮುನೆ ನಡೆದಳು
 ಉಲ್ಲಾಸದಿ ಮನೆಗೆ 
 ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಬದಿಯಲ್ಲಿ 
 ಹಾಡನು ಗುನುಗುತ ಮನದಲ್ಲಿ 
  
 ಬೈಕಿನಲಿ ಬಂದಿಳಿದರು 
 ನಾಲ್ಕಾರು   ರಾವಣರು 
 ಯಮುನೆಯ ಎಳೆದೊಯ್ದರು ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ 
 ತೀರದ ಕಾಮ ದಾಹಕ್ಕೆ 
  
 ಸಂಜೆ ಬಾನಿನ ತುಂಬಾ ಕೆಂಪು ಕಲೆ 
 ಅಳುವ ಅಸಹಾಯಕ ಅಬಲೆ 
 ಅವಸರದಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ 
 ಕೋಗಿಲೆಯ ಸ್ವರವು ಇಂದೇಕೊ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ಥ  
  
 ಕತ್ತಲಲಿ ಕರಗಿದವು 
 ರಾವಣರ ಕರಾಳ ಛಾಯೆಗಳು 
 ಮೌನದಲ್ಲೊಂದು ಮೆಲ್ಲ ನಿಟ್ಟುಸಿರು  
 ಆಗಾಗ್ಗೆ ಊಳಿಡುವ ನಾಯಿಗಳು 
  
 ಕರಗಿದ ಕಾಡಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ 
 ಹರಿದ ಕಪ್ಪು ಕಣ್ಣೀರು!
 ಬಾಡಿದ ಮುಖ, ತಗ್ಗಿಸಿದ ತಲೆ 
 ಯಮುನೆಗೆ ಇನ್ನಿಲ್ಲ ನೆಮ್ಮದಿಯ ನೆಲೆ 
   
 ಮೆಲ್ಲಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಳು ಅವಳು  
 ಹರಿವ ಗಂಗೆಯ ಕಡೆಗೆ, 
 ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ದೃಢ ನಿರ್ಧಾರದಲಿ 
 ಧುಮುಕಿದಳು ತಾಯಿಯ ಮಡಿಲಗೆ 
  
 ತಾಯಿ ಗಂಗೆಯ ಕಥೆಯೂ ಹೀಗೆ 
 ಮೂಲದಲಿ ನಿರ್ಮಲ ಅವತಾರ  
 ಹರಿದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಾಂತ ಸಾಕಾರ  
 ತಾಯಿಗೆ ಆರತಿ, ದೀಪಗಳ ಅಲಂಕಾರ 
  
 ಬೀಗುತ ಮೊರೆಯುತ ಹರಿದಳು 
 ಪಾವನೆ ಕಡಲನು ಸೇರುವ ತವಕದಲಿ 
 ಕೊಳಚೆ ನೀರಿನ ಅಭಿಷೇಕದಲಿ  
 ಬೆಂದ ಶವಗಳ ನೈವೇದ್ಯದಲಿ 
  
 ಲೋಕದ ನಾನಾ ಪಾಪವ ತೊಳೆದು 
 ತಾನೇ  ಕಲ್ಮಷಗೊಂಡಳು  ಗಂಗೆಯು  ಇಂದು    
 ನಿಲ್ಲಲಿ ಹೆಣ್ಣಿನ ಅತ್ಯಾಚಾರ 
 ಮೂಡಲಿ ಸದ್ಭಾವನೆ ಸದ್ವಿಚಾರ

- ಜಿ ಎಸ್ ಶಿವಪ್ರಸಾದ್

ಟಿಪ್ಪಣಿ: ಯಮುನೆ ಮತ್ತು ಗಂಗೆ ಎಂಬ ಈ ಕವನದಲ್ಲಿ ಯಮುನೆ ಎಂಬ ಯುವತಿ ಅತ್ಯಾಚಾರಕ್ಕೆ 
ಒಳಗಾಗುವ ಕಥೆ ಇದೆ. ಅತ್ಯಾಚಾರದ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಮತ್ತು ಅದು ಒಡ್ಡುವ ಮಾನಸಿಕ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು 
ಕವನದಲ್ಲಿ ತರುವ ಪ್ರಯತ್ನವಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ವಿಷಯವನ್ನು ಕವನದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ತರಲು 
ರೂಪಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬರುವ 'ಸಂಜೆ ಬಾನಿನ ತುಂಬಾ ಕೆಂಪು ಕಲೆ' ಯಮುನೆಯ 
ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನಿಂತ ನಿಸರ್ಗದ ನಿಲುವನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸುತ್ತದೆ.  ಅವಸರದಲಿ 
ಸಂಭವಿಸಿದ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ ಎನ್ನುವ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೂರ್ಯಾಸ್ಥದ  ಕೊನೆಭಾಗ ಅವಸರದಲ್ಲಿ 
ಸಂಭವಿಸುವಂತೆ ತೋರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ, ಇಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ಹೇಯ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದ ಸೂರ್ಯ 
ತಾನು ಅವಸರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಗಮಿಸಿದ ಎಂಬುದು ಕವಿಯ ವರ್ಣನೆ. ಯಮುನೆಯ ದುಃಖಕ್ಕೆ ನಿಸರ್ಗವು 
ಸ್ಪಂದಿಸಿ ಕೋಗಿಲೆಯ ಸ್ವರವು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ಥಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಯಮುನೆ ಹಚ್ಚಿದ ಕಾಡಿಗೆಯು ಕಣ್ಣೀರಲ್ಲಿ ಕರಗಿ 
'ಕಪ್ಪು ಕಣ್ಣೀರು' ಹರಿಯುವುದು ಇಲ್ಲಿಯ ಕರಾಳ ಕೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರತೀಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಯಮುನೆ ಇಲ್ಲಿ ಅಸಹಾಯಕ 
ಅಬಲೆ, ಅವಮಾನವನ್ನು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲಾಗದೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ 
ತೊಡಗುತ್ತಾಳೆ. ಅತ್ಯಾಚಾರಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ ನ್ಯಾಯ 
ದೊರಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಇರಬಹುದು; ಆದರೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಸೂಕ್ಷಮತಿಯ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು 
ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲಾರದೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಯಮುನೆಯು  ಹಾರಿಕೊಳ್ಳುವ 
ನದಿ ಗಂಗಾನದಿ! ಗಂಗೆಯ ಕಥೆಯೂ ಒಂದು ರೀತಿ ಅತ್ಯಾಚಾರಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. 
ಕಲ್ಮಷಗೊಳ್ಳುವ ಗಂಗೆಯ ಕಥೆ ಅತ್ಯಾಚಾರದ ಇನ್ನೊಂದು ಆಯಾಮವನ್ನು ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ.  ಒಂದು 
ಉಲ್ಲಾಸದಲ್ಲಿ ಶುರುವಾಗುವ ಯಮುನೆಯ ಪ್ರಸಂಗ ಮತ್ತು ಹರಿದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಗೆ ಅರ್ಹಳಾದ ನಿರ್ಮಲ 
ಗಂಗೆಯು ಕೊನೆಗೆ ದಾರುಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತಲುಪುವುದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ವ್ಯಥೆ ಇದೆ.  ಲೋಕದ ಪಾಪವನ್ನು 
ತೊಳೆದು ತಾನೇ ಕಲ್ಮಷಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲೂ ಒಂದು ವೈದೃಶ್ಯವಿದೆ. ಅಂದಹಾಗೆ ಯಮುನಾ ನದಿ 
ಸೇರುವುದು ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಈ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಯುವತಿ ಯಮುನೆ ಗಂಗಾನದಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವ 
ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಯಮುನೆ ಮತ್ತು ಗಂಗೆ ಎಂದು 
ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. 
 ಅದಿತಿ – ಡಾ. ಮುರಲಿ ಹತ್ವಾರ್   
  
 ತಣ್ಣಗೆ ಕುಳಿತಿತ್ತು ಆ ನಾಲ್ಕು ಕಾಲಿನ ಕುರ್ಚಿ:
 ಏಸಿ ರೂಮಿನೊಳಗೆ, ಮಾರ್ಬಲ್ಲು ಹಾಸಿನ ಮೇಲೆ.  
 ಒಂದಿಷ್ಟೂ ಬಿಸಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ ಅದು 
 ಅದರ ಮೇಲೇ ಕುಳಿತು ಆ ಒಂದೂವರೆ ಕಾಲಿನ, ಒಂಟಿ ಕಣ್ಣಿನ
 ಇರಾಕಿನವ ಕಣ್ಣು ಕಿತ್ತು ಬರುವ ಹಾಗೆ ಅವನ ಕಥೆ ಹೇಳಿಕೊಂಡಾಗ 
  
 ಹೇಗೆ ಬಿಸಿಯಾದೀತು? ನಾಜೂಕಿನಿಂದ 
 ಧೂಳೊರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವದು ಅಭ್ಯಾಸವಾದಮೇಲೆ. 
 ಬೇರು ಕಿತ್ತು, ಕೈ-ಕಾಲು ಕೊಯ್ದು, 
 ನೀರು, ಎಣ್ಣೆಯಲದ್ದಿದ ತುಂಡುಗಳ ಅಂಟಿಸಿ, 
 ಮೇಲೊಂದು ಹತ್ತಿಯ ಮೆತ್ತೆಯಿಟ್ಟು ಕಟ್ಟಿದ ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲವೇ ಅದು. 
  
 ಆ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಅಮ್ಮ, ಅಲ್ಲ, ಎಲ್ಲರ ಅಮ್ಮ 
 ಅವಳ ಕಥೆ ಹೇಳಿಕೊಂಡಾಗಲೂ ಅಷ್ಟೇ. 
 ಆಕೆ "ಅಯ್ಯೋ, ನಂಬಿಬಿಟ್ಟೆ ಆ ಜನದ ಮಾತು,
 'ಅಮ್ಮ, ಬೇಡಮ್ಮ, ಬಿಡಬೇಡ ನನ್ನ ಇವರೊಟ್ಟಿಗೆ"
 ಎಂದ ಇನ್ನೂ ನೆರೆಯದ ಕೂಸಿನ ಮಾತೂ ಕೇಳದಷ್ಟು. 
 ಕೆಟ್ಟೆ, ನಾ ಕೆಟ್ಟೆ, ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಇನ್ನಾದರೂ ಬದುಕಲು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಿ"
 ಎಂದು ಗೋಳಿಟ್ಟರೂ ಒಂದಿಷ್ಟೂ ಒದ್ದೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ ಆ ಕುರ್ಚಿ. 
  
 ಅದರ ಒಣ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ನೋಡಿ ನೋಡಿ ಸಾಕಾಗಿತ್ತು ಅವನಿಗೂ. 
 ಎತ್ತಿ ನೆಲಕ್ಕೆಸೆದ ಜೋರಾಗಿ. ಶಬ್ದ ಹುಟ್ಟಿ ಮೌನವಾಯಿತು ಅಷ್ಟೇ.  
 ಕತ್ತಿಯಲಿ ಕೊಚ್ಚಿದ  - ನೋವು ಹುಟ್ಟಬಹುದೆಂದು. 
 ಒಂದಿಷ್ಟು ತರಚಿತಷ್ಟೇ. ಅಲ್ಲಾಡಲಿಲ್ಲ ಅದು. ಅವನೂ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ:
  
 ಮಾರಮ್ಮನ ಗುಡಿಯ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತಿಸಿದ;
 ರಕ್ತೇಶ್ವರಿಯ ಕೋಲ ಕಟ್ಟಿದ; ಕೆಂಡದ ಮೇಲೆ ದೂಡಿದ 
 ಸುಟ್ಟು ಬೂದಿಯಾಯಿತೇ ಹೊರತು ಕೆಚ್ಚು ಕೆರಳಲಿಲ್ಲ. 
  
 ಕಣ್ಣಿಗೆ ಸಿಡಿದ ಆ ಬೂದಿ ಬೆಳೆದ ರೊಚ್ಚಿನಲಿ, 
 ದುರ್ಗಮ್ಮನಿಗೆ ಹೊದಿಸಿದ್ದ ಸೀರೆಯಲಿ ಮೈ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡ; 
 ಅಣ್ಣಮ್ಮನ ಅರ್ಚನೆಯ ಕೆಂಪನ್ನ ಹಣೆಗೊತ್ತಿಕೊಂಡ 
 ಗಿರಗಿರನೆ, ಗಿರಗಿರನೆ, ಗಿರಗಿರನೆ ತಿರುಗಿದ:
  
 ಉಧೋ! ಉಧೋ! ಎನ್ನುತೆದ್ದವು 
 ನೆಲದಡಿಯ ಚಿನ್ನ, ಚಿಪ್ಪಿನೊಳಿಟ್ಟ ಮುತ್ತು  
 ಕುದಿಯುತಲಿ - ಕುಣಿಕುಣಿದು ಕಂಪಿಸಿ. 
 ಅಲ್ಲೋಲ ಕಲ್ಲೋಲ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ 
 ಎಲ್ಲವೂ ಛಿದ್ರ, ಛಿದ್ರ, ಛಿದ್ರ;
 ಉಸಿರಿಲ್ಲದ ಕಾರ್ಗತ್ತಲ ಮೌನಗರ್ಭದಲಿ ಲೀನ. 
  
 ಆ ತುಂಬು ಗರ್ಭದ 
 ಮೌನದ ಬಸಿರೊಡೆದು 
 ಹೊಸ ಬೆಳಕೊಂದು ಹುಟ್ಟಿ 
 ಮತ್ತೆ ಅದಿತಿಯಾಯಿತು
  
 - ಮುರಲಿ ಹತ್ವಾರ್
 **************************************************************
 ಟಿಪ್ಪಣಿ:  ಕವಿತೆ ಒಂದು ಚಿತ್ರವಿದ್ದಂತೆ. ಲೋಕಾರ್ಪಣೆಯಾದಮೇಲೆ ಅರ್ಥೈಸುವ, ವಿಮರ್ಶಿಸುವ ಅಥವಾ 
ಅನುಭವಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಹಕ್ಕು ಓದುಗರದ್ದು. ಬರೆದ ಕವಿ ಮತ್ತು ಬರೆಸಿಕೊಂಡ ಕವಿತೆ ಇಬ್ಬರೂ ಆ ಓದುಗರ 
ಅಧೀನ. ಹಾಗಿರುವಾಗ, ಕವಿತೆಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸುವುದು ಹುಂಬತನವಾದೀತು.  ಆದರೆ, ಈ ಕವಿತೆ 
ನನ್ನೊಳಗೆ ಬೆಳೆದ ರೀತಿ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ನೀರೆರದ ಕೆಲವು ಘಟನೆಗಳನ್ನ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆನಿಸುತ್ತಿದೆ.

  ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯನಾದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಿರುವವರ ಭೇಟಿ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಆ 
ರೋಗಿಗಳು ಅವರ ದೈಹಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಆಗಾಗ ಅವರನ್ನು ಕಾಡುವ ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು 
ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವದೂ ಅಪರೂಪವಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ಹೊರಬಂದ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಂದು ಮನಸ್ಸಿನ ಆಳಕ್ಕಿಳಿದು 
ಕೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಅಂತಹುದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಒಬ್ಬ ಇರಾಕಿನವ ಹೇಳಿಕೊಂಡ ಅವನ ಮತ್ತು ಅವನ 
ಮನೆಯವರ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಘೋರ ಅತ್ಯಾಚಾರ. ಇನ್ನೊಂದು ಆಫ್ರಿಕಾ ಮೂಲದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳ ಕಥೆ. 
ಮಧ್ಯವಯಸ್ಕಳಾದ ಆಕೆಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದದ್ದು ಮೂರು ಜನ: ಆಕೆ, ಆಕೆಯ ೧೦-೧೧ರ ಮಗಳು, ಮತ್ತು 
ಆಕೆಯ ಹೊಸ ಪಾರ್ಟ್ನರ್. ಆ ಪಾರ್ಟ್ನರನನ್ನು ಈಕೆ ತನ್ನ ಮಗಳ ತಂದೆಯಂತೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದಳು. 
ಆದರೆ ಆತನ ವಿಚಾರ ಬೇರೆಯದೇ ಆಗಿತ್ತು....
 
 ಈ ಎರಡೂ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ದಿನ ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸುಮಾರು ಹೊತ್ತು ಬೇಕಾಯಿತು. ಅವರು 
ಹೋದ ನಂತರ ರೂಮಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಕುರ್ಚಿಗಳಿಗೂ ನನಗೂ ಏನು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕಾಡಲು 
ಶುರು ಮಾಡಿತು. ಅದು ಹೊರಗೆ ಬರಲು ಒಂದು ದಾರಿ ಹುಡುಕುತಿತ್ತು.

  ಹೋದ ವಾರ, ಈ-ಹೊತ್ತಿಗೆಯವರ ಕಾವ್ಯ ವಾಚನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಾಟೀಲರು 
ಅತ್ಯಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟದ, ದುರ್ಗೆಯರ ಗೆಲುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಕವನ ಬರೆದರೆ ಚೆನ್ನ ಎಂದದ್ದು, ಮೇಲೆ 
ಹೇಳಿದ ಕಾಡುವ ವಿಚಾರಗಳು ಹೊರ ಬರಲು ಒಂದು ದಾರಿ ಹುಡಿಕಿ ಕೊಟ್ಟಿತು. ಶೋಷಣೆ ಎನ್ನುವದು 
ಸರ್ವ ವ್ಯಾಪಿ. ಹಾಗೆಯೇ ಅದನ್ನು ಮಾಡುವ ಬಹುರೂಪಿಗಳೂ ಗೊತ್ತಾಗದಷ್ಟು ನಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ 
ಬೆರೆತಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವ ನನ್ನ ನಂಬಿಕೆ ಪಾಟೀಲರ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಅರ್ಥ ಹುಡುಕಿಸಿತು.

 ಆಗ ಅನಿಸಿದ್ದು, ದುರ್ಗೆ ಎಂದರೆ ಶಕ್ತಿ ಅರ್ಥಾತ್ ಸ್ತ್ರೀ ಶಕ್ತಿ. ಇದು ಪಾಸಿಟಿವ್ ಮತ್ತು ಆಕ್ಟಿವ್ ಫೋರ್ಸ್. 
ಇದರ ವಿರುದ್ಧದ ಪುರುಷ ಶಕ್ತಿ ಪ್ಯಾಸಿವ್  ಮತ್ತು ಸಪ್ಪ್ರೆಸ್ಸಿವ್ ಎನಿಸಿತು. ಇವೆರಡೂ ಶಕ್ತಿಗಳು ದೈಹಿಕವಾದ 
ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆ ಇಬ್ಬರಲ್ಲೂ ಇರಬಹುದು. ಈ ಶಕ್ತಿಗಳ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಇದುವರೆಗೆ ಪುರುಷ ಶಕ್ತಿ 
ಬಲ ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಅದು ಸೋಲಬೇಕಾದರೆ ಒಂದು ರೆವೊಲ್ಯೂಷನ್ ಬೇಕು. ಅದರಲ್ಲಿ ಪುರುಷ ಶಕ್ತಿ 
ಯಾವುದೊ ಬ್ಲಾಕ್-ಹೋಲ್ ಒಳಗೆ ಮತ್ತೆ ಬರದಂತೆ ಸೇರಿ, ಹೊಸದಾಗಿ ಹುಟ್ಟುವ 'ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಂಗ್' ಶಕ್ತಿ 
ಅನಂತವಾದ, ಎಲ್ಲೆಯಿಲ್ಲದ, ಅ-ದಿತಿಯಾಗಿ ಹೊಮ್ಮಲಿ ಎನ್ನುವ ಆಶಯ ಹಲವು ದೈವೀ 
ರೂಪಕಗಳೊಂದಿಗೆ, ಪುರುಷಶಕ್ತಿ ಸ್ತ್ರೀಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಬದಲಾಗುವದನ್ನ ಮತ್ತು ಒಂದು ಕ್ರಾಂತಿಯ ಹೊಸ 
ಹುಟ್ಟನ್ನ ಬಿಂಬಿಸುವ ಕವಿತೆಯಾಯಿತು.

  ಆ ಅದಿತಿಯನ್ನೇ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿರೂಪಿಯಾಗಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಲ್ಲವೇ ಎನ್ನುವ ಆಲೋಚನೆ ನನ್ನ ಕವನಕ್ಕೆ 
ಬಲ ಕೊಟ್ಟಿತು. ಹಾಗೆಯೇ, ಬಯೋಲಾಜಿಕಲ್ ಸೆಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜೆಂಡರ್ ಐಡೆಂಟಿಟಿ ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ 
ಎಂದು ನಾನು ಒಪ್ಪುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ವಾದವೂ ಸಹ ಸಾಥ್ ಕೊಟ್ಟಿತು. ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ವಾದ ತುಂಬಾ 
ಹಳೆಯದೇ ಎಂದು ಅರ್ಧ-ನಾರೀಶ್ವರ ಮತ್ತು ಮೋಹಿನಿಯಿರು ಕುಣಿ-ಕುಣಿದು ನೆನಪಿಸಿದರು.
  
ಈ ಕವನದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮಾರಮ್ಮ, ದುರ್ಗಮ್ಮ, ಅಣ್ಣಮ್ಮ ಇವರೆಲ್ಲ ಒಂದೋ ಊರ ದೇವರುಗಳು ಅಥವಾ 
ಸಮಾಜದ ಕೆಳಸ್ತರದ ಜನರೆಂದು ಬಿಂಬಿಸುವವರ ದೇವರುಗಳು. ಹಾಗೆಯೇ ರಕ್ತೇಶ್ವರಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಒಂದು ದೈವ. 
  
ಕುರ್ಚಿ ಮತ್ತು ಅದಿತಿ ಎರಡು ಮಾತ್ರ ಈ ಕವಿತೆ ಬರೆಯಲು ಶುರು ಮಾಡಿದಾಗ ನನ್ನ ತಲೆಯಲ್ಲಿ 
ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಇದ್ದದ್ದು. ಎಲ್ಲಾ ಅಮ್ಮಂದಿರೂ ಅವರವರೇ ಬಂದು ಕುಳಿತುಕೊಂಡು ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ, 
ಅ-ದಿತಿಯವರೆಗೆ ತಂದು ಬಿಟ್ಟದ್ದು.