ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಯುಗಾದಿ 2019 – ೧: ಕಲಿಯುವ, ಕಲಿಸುವ ಕಲರವ

ಈ ವಾರದ ಅನಿವಾಸಿಯಲ್ಲಿ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಈ ವರ್ಷದ ಯುಗಾದಿ ಆಚರಣೆಯ ಕೂಡು-ಕೂಟಗಳ ವರದಿಯ ಮೊದಲನೇ ಭಾಗ ಮತ್ತು ಅನಿವಾಸಿಯ ಪರಿಚಿತ ಲೇಖಕ ಹಾಗು ಕವಿ ಸುದರ್ಶನ ಗುರುರಾಜರಾವ್ ಬರೆದ ನುಡಿಪರ್ವ ಕವನ. ಎರಡನ್ನೂ ಓದಿ, ಕಮೆಂಟಿಸಿ. ಧನ್ಯವಾದ.

 

“ಗಜವದನ ಹೇರಂಭ….” ಇದು ಹಯವದನ ನಾಟಕದ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಂಗಗೀತೆ. ಬಿ.ವಿ.ಕಾರಂತರಿಂದ ಆದಿಯಾದ ಇದು, ಜಯಶ್ರೀಯವರ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಯು-ಟ್ಯೂಬಿನಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಿದಿದೆ. ಇಂತಹ ಒಂದು ಗೀತೆಯಿಂದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೊಂದರ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಕದ ಆರಂಭವಾದರೆ, ಆ ಸಭಿಕರ ಮತ್ತು ಆಯೋಜಕರ ಹೃದಯ ನಾಡು-ನುಡಿ-ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮಿಡಿತದಿ೦ದ ತುಂಬಿದೆ ಎನ್ನುವದು ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿಯಾಗಲಾರದು. ಇದು ಹದಿನೈದರ ಹರೆಯದ ಕನ್ನಡಿಗರು ಯುಕೆ ಸಂಘಟನೆಯ ಯುಗಾದಿ ಆಚರಣೆಯ ಹದ. ರಂಗಗೀತೆಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸಭಿಕರನ್ನು ಮನಸೂರೆಗೈದ ಗಾಯಕಿ, ಮೈಸೂರಿನವರೆಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಹೇಳಿಕೊಂಡ ರಂಗ ಮತ್ತು ಸಿನೆಮಾ ಗಾಯಕಿ ಅನನ್ಯ ಭಟ್.

 

ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಒಟ್ಟು ಆರಂಭವೂ ಅಷ್ಟೇ ಆಪ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಲಂಡನ್ನಿನ ನೈರುತ್ಯ ಭಾಗದ ಫೆಲ್ಥಮ್ (Feltham)ನ ಶಾಲೆಯೊಂದರ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಭಾನುವಾರ ನಡೆದ ಈ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಶುರುವಿಗೆ ಬೇವು-ಬೆಲ್ಲ, ರುಚಿ-ರುಚಿ ಒಬ್ಬಟ್ಟಿನ ಊಟ; ತುಂಬಿದ ಹೊಟ್ಟೆಗೂ ಹಸಿವು ತರುವ  ಸಮೋಸ, ಉದ್ದಿನ ವಡೆ, ಮಂಗಳೂರು ಬಜ್ಜಿ, ಮತ್ತು ಜೊತೆಗೆ ಚಾ. ಶಾಲೆಯ ಗೇಟಿನಿಂದ ಶುರುವಾದ ದಾರಿ ಗುರುತುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಅಡಿಕೆ ಹಾಳೆಯ ತಟ್ಟೆ, ಮರದ ಚಮಚ ಉಪಯೋಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಕರ ಕಾರ್ಯಚತುರತೆ ಮತ್ತು ಕಾಳಜಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತಿತ್ತು. ಈ ಕಾಳಜಿ ಮನರಂಜಿಸಿದ ಗೀತೆ-ನೃತ್ಯಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮಕ್ಕಳ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡವರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲೂ ಮಿಂಚಿತ್ತು.

 

ಈ ಹಾಡು-ನೃತ್ಯ-ಅಭಿನಯಗಳಲ್ಲಿ, ಅತಿ ಮೆಚ್ಚೆನಿಸಿದ್ದು ಕನ್ನಡ ಕಲಿಯುತ್ತಿರುವ ಮಕ್ಕಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ. ಭಾಷೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಕನ್ನಡದ ಸಾಹಿತಿ, ಶರಣ, ಮತ್ತಿತರ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧರ ವೇಷ ಭೂಷಣ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಥಳಗಳ ಪರಿಚಯ, ಮತ್ತು ಒಂದಿಷ್ಟು ಹಾಡುಗಳು ಆ ಮಕ್ಕಳಿಗಿರುವ ಶೃದ್ಧೆ , ಅಪ್ಪ-ಅಮ್ಮರ ಭಾಷೆ ಕಲಿಯುವಲ್ಲಿನ ಆಸಕ್ತಿ, ಹಾಗೂ ಆ ಮಕ್ಕಳ ಅಪ್ಪ-ಅಮ್ಮರ ಭಾಷಾ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಹರಡಿದ್ದವು. Basingstoke, Milton Keynes, London ಹೀಗೆ ಹಲವೆಡೆಯ ‘ಕನ್ನಡ ಕಲಿ’ ತರಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಿ ಕಲಿಯುತ್ತಿರವ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ, ಕಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಗುರುಗಳಿಗೂ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಚಪ್ಪಾಳೆಗಳು.

 

‘ಕನ್ನಡ ಕಲಿ’ ಆರಂಭವಾದದ್ದು ೨೦೧೧-೧೨ರಲ್ಲಿ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಸಹಕಾರ, ಬೆಂಬಲವಿದ್ದರೂ, ಇದರ ಮೂಲ ಶಕ್ತಿ ಕನ್ನಡಿಗರು-ಯುಕೆಯ ಸಂಘಟಕರು ಮತ್ತು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೈ ಜೋಡಿಸಿದ ಕೆಲವು ಕನ್ನಡಿಗರು. ಐ ಟಿ ಯ ಬಲದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆ ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಂತೆ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರು-ಯುಕೆ ಮರಿ ಹಾಕಿ, ಅಲ್ಲೆಲ್ಲ ಈಗ ‘ಕನ್ನಡ ಕಲಿ’ಯ ಕಲರವ! ಈಗ ಕನ್ನಡ ಕಲಿ ಯ ಉಸ್ತುವಾರಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಶೃದ್ಧಾ ಕಾರ್ತಿಕ್, ಹೊಸ-ಹೊಸ ಆಲೋಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಕಲಿ ಯನ್ನ ಬೆಳೆಸುವ ಉತ್ಸಾಹದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.  ಅಲ್ಲಿ ಕಲಿತದ್ದನ್ನು ಮರೆಯದಂತೆ ಉಪಯೋಗದಲ್ಲಿಡಲು, ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಹಬ್ಬಗಳ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರನ್ನು ಕೂಡಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮುಂದೆಯೂ – ಇಲ್ಲಿಯೇ ಕನ್ನಡ ಕಲಿತವರು ಬೆಳೆದಂತೆ – ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋದರೆ ಚೆನ್ನ.

 

ಈ ಮುದ್ದಿನ ಮಕ್ಕಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ನಂತರ, ಹಲವರಿಂದ ಹಾಡು, ವಾದ್ಯ ಸಂಗೀತ, ಭಾರತ ನಾಟ್ಯ, ಸಿನೆಮಾ ನೃತ್ಯ ಹೀಗೆ ಒಂದರಿದ ಹಿಂದೊಂದು ಬಿರುಸಾಗಿ ಸಾಗಿದವು. ವೇದಿಕೆಯ ಮುಂದೆ ಪುಟಾಣಿ ಮಕ್ಕಳ ಹಿಂಡು ಅವರದೇ  ಸಂತಸದ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕುಣಿಯುತಿತ್ತು. ಚಪ್ಪಾಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಭಿಕರು ತಾರತಮ್ಯ ತೊರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಂತ ಸೀಟಿಗಳು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬೀಳಲಿಲ್ಲ!

 

ಆ ಸೀಟಿಗಳು, ಅನನ್ಯ ಭಟ್ ಇವರ ಹಾಡಿಗೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಬಿದ್ದವು. ಅನನ್ಯ ಭಟ್, ನಾಟಕ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಸಿಸಿ, ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಈಗೀಗ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಿನಿಮಾಗಿಂತ ಯೂಟ್ಯೂಬಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಹೆಚ್ಚು. ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದಂತೆ ರಂಗಗೀತೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಅವರ ಗಾಯನ, ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆದು ಕಡೆಗೆ ಐಟಂ ಸಾಂಗ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರನ್ನ ಕುಣಿಸಿ ಮುಗಿದಿತ್ತು. ಅಚ್ಚ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸ್ಫುಟವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಅನನ್ಯರಿಗೆ ಸಭಿಕರೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಯುವ ಕಲೆ ಕರಗತವಾಗಿದೆ ಎನ್ನಿಸಿತು. ಅವರ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮನ ಮುಟ್ಟಿದ್ದು, ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳನ್ನ ಉಳಿಸಿ ಬೆಳೆಸಬೇಕೆಂಬ ಅವರ ಕಾಳಜಿ. ಅನನ್ಯ ಭಟ್ಟರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಹಿತಿ ಬೇಕಿದ್ದರೆ ಗೂಗಲ್ ಇದೆ. ಅವರ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಯೂಟ್ಯೂಬಿನಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನ ಕೇಳಿದ್ದಾರೆ. ನೀವೂ ಆ ಲೆಕ್ಕವನ್ನ ಬೆಳೆಸಿ, ಅವರನ್ನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಬಹುದು.

 

ಗಮನ ಸೆಳೆದ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಚಾರ, ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರು ಯುಕೆ ಗಾಗಿ ದುಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು. ಹುಟ್ಟಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಸುಮಾರು ಜನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ನೆನೆಸಿಕೊಂಡು, ಬಂದಿದ್ದ ಕೆಲವರನ್ನು ವೇದಿಕೆಗೆ ಕರೆದು ಮಾತನಾಡಲು ಅವಕಾಶ ಕೊಟ್ಟದ್ದು, ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳ ಅನುಭವದ ಹಿರಿತನ. ಮೆಚ್ಚುವಂತದ್ದು. ಆದರೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಬೇಸರದ ವಿಚಾರವೊಂದಿತ್ತು.

 

ಅದು, ಕೇವಲ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಮೇಲಷ್ಟೇ ನಮಗೀಗ ಕಾಣಿಸುವ ಪವನ್ ಮೈಸೂರ್ ಅವರ ಸ್ಮರಣೆ. ಇವರು ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ಹಿಂದೆ, ತಮ್ಮ ನಲವತ್ತರ ದಶಕದ ಕಿರಿಯದಲ್ಲೇ ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಎಲ್ಲರನ್ನಗಲಿದರು. ಕನ್ನಡಿಗರು ಯುಕೆಯ ಹಲವು ಮೊದಲು ಗಳಲ್ಲಿ ಪವನ್ ಮೈಸೂರರ ಶ್ರಮವನ್ನ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನೆನಪಿಗೆ ಈ ಸ್ಮರಣೆ ತಂದಿತು. ಸಭೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅವರ ಪತ್ನಿ, ಯುಕೆ ಕನ್ನಡಿಗರ ಸಾಂತ್ವನ ಮತ್ತು ಸಹಾಯ ಮನೋಭಾವವನ್ನ ಸ್ಮರಿಸಿದರು.

 

ಕಾರಣ ಏನೇ ಇರಲಿ, ೪೦ರ ದಶಕ ಸಾವಿಗಲ್ಲ. ನಾವು ಕಳೆದ ೫೦-೬೦ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಾದ ನಗರೀಕರಣ, ಮನಸಿನೊತ್ತಡ, ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರ; ವ್ಯಾಯಾಮ, ನಿದ್ರೆಗಳಿಗೆ ಸಮಯವಿಲ್ಲದ ದುಡಿತ ಇವೆಲ್ಲ ಹೃದಯದ ಆಯಸ್ಸನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ, ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ ೪೦ ದಾಟಿದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಉಚಿತ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ. ನಿಮಗೆ ೪೦ ದಾಟಿದ್ದರೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ಬೇಗ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ನಿಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೂ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿ. ಹಾಗೆಯೇ, ತಂಬಾಕು ಸುಡುವ ಅಭ್ಯಾಸವಿದ್ದರೆ, ಆ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಸುಟ್ಟುಬಿಡಿ. ಇನ್ನೂ ತುಂಬಾ ಯುಗಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಳಿಗೆಗಳನ್ನ ಬಾರಿಸಲಿಕ್ಕಿದೆ.

 

ಈ ವರ್ಷದ ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ – ಬಹುಷ ೯ನೇ ತಾರೀಕು -, ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಕನ್ನಡಿಗರು ಯುಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಲಂಡನ್ನಿನ ಹ್ಯಾರೋ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಇರಲಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದು, ಹಾಗು ಲಾಲಿತ್ಯ ಎನ್ನುವ ಎಳೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೆರವಣಿಗೆ ಇರಲಿದೆ ಎಂದದ್ದು ನಿರೀಕ್ಷೆ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿ, ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನ ಎದುರುನೋಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ.

 

ಊಟ, ತಿಂಡಿ, ಮನರಂಜಿಸುವ ಹಾಡು, ಕುಣಿತಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಟ್ಟೆ, ಮನಸು ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊರಡುವಾಗ, ಸಭಾಂಗಣದ ಹೊರಗೆ, ‘ಸಿರಿಗನ್ನಡಂ ಗೆಲ್ಗೆ’ ಎನ್ನುವ ಬ್ಯಾನರ್ ಬಿಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರಿಗೆ ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳಿ ಮುನ್ನಡೆವಾಗ, ಹೀಗೆ ಯಾವುದೇ ಬಹುಮಾನ ಪದವಿಗಳ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದೆ ‘ನಾವಿದ್ದೇವೆ’ ಎನ್ನುವ ಇಂತವರೇ ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಉಳಿಸುವವರು, ಕಲಿಸುವವರು, ಬೆಳೆಸುವವರು ಎನ್ನುವ ಆಲೋಚನೆ ಮೂಡಿ ಮನಸಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಿತು. ಕಲಿಯುತ, ಕಲಿಸುತ ಕನ್ನಡದ ಕಲರವವ ಬೆಳೆಸಿ ಮೆರೆಸುತ್ತಿರುವ ಇವರೆಲ್ಲರಿಗೆ ನಮನ.
ಸೂ: ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಫೋಟೋಗಳು ನನ್ನ ಬಳಿ ಇಲ್ಲ. ಇದ್ದವರು ಲಿಂಕ್ ಗಳನ್ನ ಕಮೆಂಟಿನ ಜೊತೆಗೆ ಸೇರಿಸಿ, ಪ್ಲೀಸ್. ಧನ್ಯವಾದ. 
—————————————————————————————————————————————–

ನುಡಿಪರ್ವ

ಡಾ. ಸುದರ್ಶನ್ ಗುರುರಾಜರಾವ್ 

ಕತ್ತಲಾದ ಬಾಳಿಗೆ
ಅಕ್ಷರಗಳ ದೀವಿಗೆ
ಹಿಡಿದು ಬೆಳಕ ಕೊಡುವೆ ತಾಯಿ
ನೀನೆ ನಮ್ಮ ಪಾಲಿಗೆ

ಮುದ್ದು ಸುರಿವ ಅಕ್ಷರ
ಮುತ್ತು ಪೋಣಿಸಿಟ್ಟ ಹಾರ
ಕೇಳುತಿರಲು ಇಂಪು ನುಡಿಯ
ಉಳಿದುದೆಲ್ಲ ನಶ್ವರ

ಮಧುರಲಯದ ಪದ್ಯವು
ಬಹುವಿಧಗಳ ಗದ್ಯವು
ನಿಜದಿ ನಿನ್ನ ಸೇವೆಗಾಗಿ
ಪದತಲದಲಿ ನೈವೇದ್ಯವು

ಭಾಷೆಯಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ನಾತ್ಯ ಗೀತದುತ್ಕೃತಿ
ಬೆರಕೆ ಇರದ ಭಾಷೆಇರಲು
ಪರಂಪರೆಗೆ ಸುಸ್ಠಿತಿ

ತುತ್ತಲೊಂದು ಕಲ್ಲು ಸಿಗಲು
ಉಗಿಯಬಹುದು ದೂರಕೆ
ತುತ್ತ ತುಂಬ ಕಲ್ಲೆ ಇರಲು
ಒಗ್ಗಲಹುದೆ ದೇಹಕೆ

ಕಲ್ಲು ತುಂಬಿದನ್ನದಂತೆ
ಬೆರಕೆಯಾದ ಭಾಷೆಯು
ಕೀಳರಿಮೆಗೆ ಆಲಸ್ಯವು
ಸೇರಿ ಬೆಳೆದ ಕ್ಲೀಷೆಯು

ಅರಿಯದಾಗಿ ನುಡಿಯ ಸಿರಿ
ಬೆರೆಕೆ ಮಾಡಿ ಬಳಸದಿರಿ
ಬೆರಕೆಯಾದ ಭಾಷೆ ಎಂದು
ಬೇರು ಸತ್ತ ಮರವೆ ಸರಿ

ಹೊಸ ಚಿಗುರಿಗೆ ಹಳೆ ಬೇರು
ಕೂಡಿದಾಗ ಮರವು ಸೊಗಸು
ಪರಂಪರೆಯ ಮರೆತು ನಡೆಯೆ
ನನಸಾಗದು ಕನಸು

ನಮ್ಮ ನಾಡು ನಮ್ಮ ನುಡಿಯ
ಬಗೆಗೆ ಬೆಳೆಯೆ ತಾತ್ಸಾರ
ನಮ್ಮ ನುಡಿಯ ನಾವೆ ಮರೆಯೆ
ಭಾಷೆಯುಳಿವು ದುಸ್ತರ

ಮನೆಯ ಗೆದ್ದು ಮಾರು ಗೆದೆ
ಎಂಬ ಗಾದೆ ಮಾತಿದೆ
ಕನ್ನಡವನು ಕಲಿತು ಉಳಿದ
ಭಾಷೆ ಕಲಿಯಬಾರದೆ

ಮಾಸಕೊಮ್ಮೆ ದೊರೆವ ಹಣವೆ
ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆ ಪ್ರಕೃತಿ
ಜೀವ ವಿಮೆಯ ಶ್ರೀರಕ್ಷೆಯು
ಕನ್ನಡದ ಸುಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಕನ್ನಡವನೆ ನುಡಿಯಿರಿ
ಬಳಸಿ ಅದರ ಪದಸಿರಿ
ಶುದ್ಧವಾದ ಭಾಷೆಯಿಂದ
ಪರಂಪರೆಯ ಉಳಿಸಿರಿ

ಸರ್ವ ಶಕ್ತ ನಮ್ಮ ಭಾಷೆ
ನಮಗೆ ಇರಲಿ ಗರ್ವವು
ಕನ್ನಡವನೆ ಬಳಸಿ ಗೆಲ್ಲು
ಉದಯಿಸಲಿ ಹೊಸ ಪರ್ವವು

 

___________________________________________________________________________________________

ಅಮ್ಮಂದಿರ ಅನುಭವಗಳು

ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ `ಅನಿವಾಸಿ`ಯಲ್ಲಿ ಯು.ಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನೆಲೆನಿಂತ ಕನ್ನಡಿಗರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು, ಮಕ್ಕಳ ಜೊತೆ ಇರಲು ಭಾರತದಿಂದ ಯುಕೆಗೆ ಬಂದ ಇಬ್ಬರು ಅಮ್ಮಂದಿರು ತಮ್ಮ ಯು.ಕೆ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈಗೆರೆಡು ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕನ್ನಡ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನೆನೆದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಓದಿ, ಹಂಚಿ, ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ.- ಸಂ

ಅನಿವಾಸಿ ಕನ್ನಡಿಗರ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಆಚರಣೆಯ ಒಂದು ಸವಿನೆನಪು – ನಾಗಲಲಿತಾ

ನಾಗಲಲಿತಾ ಮೂಲತಃ ಮೈಸೂರಿನವರು. ಮಗಳು, ಅಳಿಯ ಹಾಗೂ ಮೊಮ್ಮಗಳು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದುವುದು, ಭಜನೆ, ಸಂಗೀತ ಮುಂತಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದು ಮೆಚ್ಚಿನ ಹವ್ಯಾಸಗಳು. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

ನಾನು ಮೂಲತಃ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಧಾನಿ ಮೈಸೂರಿನವಳು. ನನ್ನ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಅಳಿಯ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರಾಗಿ ೧೪ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಇಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿ ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಮುದ್ದಾದ ಮಗಳಿದ್ದಾಳೆ. ಎಂದಿನಂತೆ ೬ ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ನಾನು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಬೀಗಿತ್ತಿ ಮಕ್ಕಳೊಡನೆ ಕಾಲ ಕಳೆಯುವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಿತು. ಆಗ ಒದಗಿಬಂದ ಅವಕಾಶವೇ ಈ ನನ್ನ ಸವಿನೆನಪುಗಳು.

ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳು ಎಂದರೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಸಂಭ್ರಮ ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿನ ಅನಿವಾಸಿ ಕನ್ನಡಿಗರು ಈ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಚಾಲನೆಗೆ ತಂದದ್ದು ಬಹಳ ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯ. ನವೆಂಬರ್ ೪ ರ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಮಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಬಳಿಯಿರುವ ಹಲವು ಕನ್ನಡಿಗ ಕುಟುಂಬಗಳು ಒಂದು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆವು. ನಾನೂ ಕೂಡಾ ನನ್ನ ಕುಟುಂಬದವರ ಜೊತೆ ಭಾಗಿಯಾದೆ. ಎಲ್ಲರ ಪರಸ್ಪರ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. ಬಹಳ ಸ್ನೇಹಮಯ ವಾತಾವರಣವಿತ್ತು.

ಮೊದಲು ದೀಪ ಬೆಳಗುವ ಮೂಲಕ ತಾಯಿ ಭುವನೇಶ್ವರಿಯನ್ನು ನಾಡಗೀತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ಮರಿಸಿದರು. ಹಿರಿಯರಿಂದ ದೀಪ ಬೆಳಗಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದ ರೀತಿ ಬಹಳ ಇಷ್ಟವಾಯಿತು. ಆಹ್ವಾನಿತ ಹಿರಿಯ ಕನ್ನಡಿಗ ದಂಪತಿಗಳಿಂದ ಧ್ವಜಾರೋಹಣ ನಡೆಯಿತು. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಚಿಣ್ಣರಿಂದ ಹಿರಿಯರವರೆಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಹಾಡು, ನೃತ್ಯ ರೂಪಕಗಳಿಂದ ಕನ್ನಡದ ಸೊಬಗನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದರು.

‘’ಜನನೀ ಜನ್ಮಭೂಮಿಶ್ಚ ಸ್ವರ್ಗಾದಪೀ ಗರೀಯಸೀ’’ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸುಭಾಷಿತದಂತೆ, ಎಲ್ಲೇ ಇದ್ದರೂ ತಮ್ಮ ಮಾತೃಭೂಮಿ, ಮಾತೃಭಾಷೆಯನ್ನು ಮರೆಯದೆ ಕನ್ನಡದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೆರುಗನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪಣತೊಟ್ಟಿರುವ ಅನಿವಾಸಿ ಕನ್ನಡಿಗರೆಲ್ಲರಿಗೂ ನನ್ನ ಅಭಿನಂದನೆಗಳು.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಾರಂಪರಿಕ ತಿಂಡಿ ತಿನಿಸುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಊಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕೂಡಾ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬಹಳ  ಇಷ್ಟವಾಯಿತು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ವಾತಾವರಣ ಹಾಗೂ ಸ್ನೇಹಮಯಿ ಜನರ ಒಡನಾಟದಿಂದ ಈ ದಿನ ಬಹಳ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವೆನಿಸಿತು. ಎಷ್ಟೇ ಆದರೂ ಕನ್ನಡದವರಲ್ಲವೇ, ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಬಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಭಾಗಿಯಾಗುವ  ಸಂದರ್ಭ ಈ ಬಾರಿ ಒದಗಿಬಂದುದಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಸಂತೋಷವಾಯಿತು.

ಜೈ ಭುವನೇಶ್ವರಿ, ಜೈ ಕರ್ನಾಟಕ. ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಕನ್ನಡವಾಗಿರು, ಕನ್ನಡವೇ ಸತ್ಯ, ಕನ್ನಡವೇ ನಿತ್ಯ.

ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮನ ಅನುಭವ – ವನಮಾಲಾ ಎಸ್ ರಾವ್

ವನಮಾಲಾ. ಎಸ್. ರಾವ್ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ದೇವರನಾಮ, ಜಾನಪದ ಗೀತೆ ಹಾಗೂ ಭಾವಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುವುದೆಂದರೆ ಬಹಳ ಆಸಕ್ತಿ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಭಜನಾಮಂಡಳಿಯೊಂದರ ಸಕ್ರಿಯ ಸದಸ್ಯೆ. ಪುರಾಣ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನೋದುವುದು ಹಾಗೂ ಏಕಪಾತ್ರಾಭಿನಯವನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಇತರ ಹವ್ಯಾಸಗಳು.

ಅಂದು ನನ್ನ ಮಗ ”ಅಮ್ಮ, ನಾನು ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಗಿಬರುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು  ಕಾಲಿಗೆರಗಿದ. ಅಮ್ಮನ ಹೃದಯ ಅಳುತ್ತಿತ್ತು. ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೋವಾದರೂ ಮಗನಿಗೆ ಬಾಯಿ ತುಂಬಾ ಹರಸಿದೆ. ”ಹೋಗಿ ಬಾ ಕಂದ. ನೀ ಎಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಸುಖವಾಗಿರು. ನಿನ್ನ ಬೆನ್ನ ಹಿಂದೆ ದೇವರಿದ್ದಾನೆ” ಎಂದು ಆಶೀರ್ವದಿಸಿದೆ. ವೈದ್ಯವೃತ್ತಿಯ ಮಗ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಹೊರಟ. ತಾಯಿ ಜ್ಞಾಪಿಸಿದಳು, ‘ದೇವರ ಸ್ಮರಣೆ ಮರೆಯಬೇಡ.

ಹಲವು ವರ್ಷಗಳು ಉರುಳಿದುವು. ವೈದ್ಯ ವೃತ್ತಿಯ ಸೊಸೆ ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬಂದಳು. ಮಗನಿಗೆ ಜೊತೆಯಾದಳು, ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ನನಗೆ ಮಗಳಾದಳು. ಇನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟ ಕಂದಮ್ಮ ನಮ್ಮನೆಗೆ ಬಂತು. ಹೆಣ್ಣು ಮಗು, ಅಳುವ ಹೃದಯ ನಲಿಯಿತು.

ನಾನು ಭಾರತದಿಂದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಬಂದು ಮಕ್ಕಳ ಜೊತೆ ಇರುತ್ತಿದ್ದೆ. ಮೊಮ್ಮಗಳ ಆಟ-ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಸಮಯ ಸರಿದದ್ದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ತುಂಬಾ ಸುಖದ ಅನುಭವ. ಮನಸ್ಸು ಹಕ್ಕಿಯಂತೆ ಸಂತಸದಿಂದ ಹಾರಾಡಿತು. ಮಗ, ಸೊಸೆ, ಮೊಮ್ಮಗಳ ಜೊತೆ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಸ್ನೇಹಿತರ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ, ಅವರು ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬರುವುದು, ಮಾತು-ಕಥೆ, ಹಳೆಯ ನೆನಪುಗಳ ಸ್ಮರಣೆ, ಹೀಗೆ ಆನಂದದಿಂದ ದಿನ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದೆ.

ಮತ್ತೆ ಈ ಬಾರಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಸಲ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವವೂ ನಾನು ಇಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ ಬಂತು. ಈ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿಇಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗುವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಿತು. ನವೆಂಬರ್ ನಾಲ್ಕನೇ ತಾರೀಕಿನಂದು ಮಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಬಳಿಯಿರುವ ಕನ್ನಡಿಗರೆಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ನಾನು ಹಾಗೂ ನನ್ನ ಸಂಗಡ ಬಂದ ಸೊಸೆಯ ಅಮ್ಮ, ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟೆವು.

ಆಹಾ! ಹಿರಿಯರಾದ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದ ರೀತಿ ಮನಮುಟ್ಟಿತು. ಸಡಗರ, ಸಂಭ್ರಮ, ಸ್ನೇಹಿತರ ಗೂಡು, ಮಕ್ಕಳ ಗುಂಪು, ಚಂದ, ಚಂದ. ನಮ್ಮಿಂದ ದೀಪ ಬೆಳಗಿಸಿದರು. ಹಿರಿಯ ದಂಪತಿಗಳಿಂದ ಧ್ವಜಾರೋಹಣ ಮಾಡಿಸಿದರು. ಎಂತಹ ಗೌರವ ಹಿರಿಯರಿಗೆ!

ನಂತರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಸರದಿ. ಮಕ್ಕಳು, ದೊಡ್ಡವರು ಎಲ್ಲರೂ ಹಾಡಿದರು, ಕುಣಿದರು. ಕನ್ನಡವನ್ನು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ನೆನೆದರು. ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಹಬ್ಬದ ವಾತಾವರಣ ತುಂಬಿತ್ತು. ಆ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಪದಗಳು ಸಾಲದು. ಕನ್ನಡ ತಾಯಿ ಧನ್ಯಳಾದಳು ಅನ್ನಿಸಿತು.

ಈ ಮಧ್ಯೆ ಭೂರಿಭೋಜನದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಸವಿಸವಿಯಾದ ಊಟ, ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ತೃಪ್ತಿ. ಪ್ರೀತಿ ತುಂಬಿದ ಊಟ ಅಮೃತದಂತೆನಿಸಿತ್ತು. ಹಲವು ಕನ್ನಡದ ಕುಟುಂಬಗಳು  ಒಂದೇ ಮನೆಯವರಂತೆ ಒಡನಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ರೀತಿ ನೋಡಿ ಆನಂದ ಬಾಷ್ಪಗಳು ಹರಿದುವು. ನನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ನೂರಾರು ಜನರ ಕನ್ನಡದ ಬಳಗ, ಅಮ್ಮಗೆ ಇನ್ನೇನು ಬೇಕು? ಅಂದು ಅಳುತ್ತಿದ್ದ ನನ್ನ ಹೃದಯ ಇಂದು ಹೇಳಿತು, ನನಗೆ ಒಬ್ಬ ಮಗನಲ್ಲ, ನೂರಾರು ಮಕ್ಕಳು. ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳೂ ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು. ನೀವೆಲ್ಲ ಹೀಗೇ ಒಂದಾಗಿ ನಮ್ಮೆಲ್ಲ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನೂ ಆಚರಿಸುತ್ತಾ ಸದಾ ಸುಖವಾಗಿ ಬಾಳಿರಿ. ದೇವರು ಸದಾ ನಿಮ್ಮ ಜೊತೆಯಿರಲಿ ಎಂಬುದೇ ನಿಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ನನ್ನ ತುಂಬು ಹೃದಯದ ಹಾರೈಕೆ.