ಜಾಗತಿಕ ಪುರಂದರೋತ್ಸವ…ಒಂದು ಇಣುಕು ನೋಟ – ಶ್ರೀಮತಿ ಗೌರಿಪ್ರಸನ್ನ

ಜಾಗತಿಕ ಪುರಂದರ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಈ ವರ್ಷ ೧೨ ದಿನಗಳ ಕಾಲ (ಫೆ ೨೨-ಮಾರ್ಚ್ ೫) ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂದು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ೧೨ ನೆಯ ದಿನ. ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗ. ಈ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ, ನಿರೂಪಿಸಿದ ಶ್ರೀಮತಿ ಗೌರಿಪ್ರಸನ್ನ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪಕ್ಷಿನೋಟವನ್ನು ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

‘ಜೈನರ ಕಾವ್ಯದ ಶರಣರ ವಚನದ ದಾಸರ ಹಾಡಿನದೀ ನಾಡು’ಎಂದು ವರಕವಿ ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ಹಾಡಿದಂತೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಐಸಿರಿ ರಸಿಕರ,ಭಾವುಕರ ಮೈಮರೆಸುವಂಥದ್ದು.ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ನಡೆದು ಬಂದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತಿದೆ. ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಯಾವೊಂದು ವಗ೯ ಅಥವಾ ಮತಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೇ ಅಪಾರ ಜ್ಞಾನಕೋಶವನ್ನೂ, ಸಶಕ್ತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಂಡಾರವನ್ನೂ, ಭಕ್ತಿ -ಭಾವ,ವೈರಾಗ್ಯಗಳನ್ನೂ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿ, ವಿಡಂಬನೆ, ಸಮಕಾಲೀನ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಅಪೂವ೯ ಕಣಜ. ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೂ ಅಥ೯ವಾಗುವಂಥ ಸುಲಭ ಸರಳ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಸುಮಾರು ಆರುನೂರು ವರುಷಗಳನಂತರವೂ ಇಂದಿಗೂ ಎಲ್ಲರ ನಾಲಗೆಯ ಮೇಲೆ ನಲಿದಾಡುವ ಸತ್ವ, ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡದ್ದು ಈ ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ.

ಅಂಥ ದಾಸವರೇಣ್ಯರಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯರಾದವರು ಪುರಂದರ ದಾಸರು. ತಮ್ಮ ಗುರುದೇವನಿಂದಲೇ ‘ದಾಸರೆಂದರೆ ಪುರಂದರ
ದಾಸರಯ್ಯ’ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡವರು. ‘ಕನಾ೯ಟಕ ಸಂಗೀತದ ಪಿತಾಮಹ’ರಾದ ಇವರ ‘ಕೆರೆಯ ನೀರನು ಕೆರೆಗೆ ಚೆಲ್ಲಿ’ ಹಾಗೂ ‘ಲಂಬೋದರ ಲಕುಮಿಕರ’ ದೊಂದಿಗೇ ಸಂಗೀತಾಭ್ಯಾಸ ಆರಂಭವಾಗುವುದು ಇಂದಿಗೂ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ನವಕೋಟಿ ನಾರಾಯಣನಾಗಿ ಸಿರಿಸಂಪತ್ತು ತುಂಬಿ ತುಳುಕಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಒಂದಗಳನ್ನೂ ಹೆರವರಿಗೆ ನೀಡಲರಿಯದ ಜಿಪುಣಾಗ್ರೇಸರ ಶೀನಪ್ಪನಾಯಕ ಅದಾವುದೋ ಪುಣ್ಯ ಗಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಐಹಿಕ ಭೋಗದ ನಶ್ವರತೆಯನ್ನರಿತು ಇದ್ದೆಲ್ಲ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ
ತುಳಸೀದಳವನ್ನಿಟ್ಟು’ಕೃಷ್ಣಾಪ೯ಣ’ ಎಂದವರೇ ಕಾಲಿಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ ಕಟ್ಟಿ,ಗೋಪಾಳಬುಟ್ಟಿ,ತಂಬೂರಿ ಹಿಡಿದು ಹೊರಟೇ ಬಿಟ್ಟರು. ಮುಂದೆ ಕನ್ನಡನಾಡಿನ ಮಹಾನ್ ಸಾಮ್ರಾಟ್ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ ನೀಡ ಬಯಸಿದ ಪದವಿ-ಪುರಸ್ಕಾರಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ‘ನಿಮ್ಮ ಭಾಗ್ಯ ದೊಡ್ಡದೋ ..ನಮ್ಮ ಭಾಗ್ಯ ದೊಡ್ಡದೋ’ ಎಂದು ಅರಸನಿಗೇ ಸವಾಲು ಹಾಕಿದವರು.
ತಮ್ಮ ಜೀವಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಡಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತವನ್ನೆಲ್ಲ ಸಂಚರಿಸಿದ ಇವರು ಸುಮಾರು ೪ ಲಕ್ಷ ೭೫ ಸಾವಿರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು
ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆಂಬ ಪ್ರತೀತಿಯಿದೆ. ಸಂಗೀತ-ಸಾಹಿತ್ಯ-ಅನುಭಾವಗಳ ಸಂಗಮವಾದ ಇಂಥ ದಾಸವಯ೯ರು ಇಡಿಯ ಕನ್ನಡನಾಡಿನ ಪುಣ್ಯ.

ಅಂಥ ಪುರಂದರದಾಸರ ಆರಾಧನೆಯು ಕಳೆದ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೧೧, ೨೦೨೧ ರಂದು ಜರುಗಿತು. ಅದರ ಅಂಗವಾಗಿ ವಿದ್ವಾನ್ ಅರಳುಮಲ್ಲಿಗೆ ಪಾಥ೯ಸಾರಥಿಯವರ ಮಾಗ೯ದಶ೯ನದಲ್ಲಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕನ್ನಡ ಬಾನುಲಿ ರೇಡಿಯೊ ಗಿರಮಿಟ್,ಮೂಕಟ್ರಸ್ಟ್, ವಿವಿಡ್ಲಿಪಿ ಹಾಗೂ ಅರಳುಮಲ್ಲಿಗೆ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ‘ ಜಾಗತಿಕ ಪುರಂದರ ಉತ್ಸವ – ೨೦೨೧’ ಕಾಯ೯ಕ್ರಮ ಬಲು ಸಡಗರದಿಂದ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೨ ರಂದು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಮಾಚ್೯ ೫ ರವರೆಗೆ (*ಈಗ ೬ನೆಯ ತಾರೀಖಿಗೆ ಮುಂದೂಡಲಾಗಿದೆ. -ಸಂ) ನಡೆಯಲಿರುವ ಈ ಕಾಯ೯ಕ್ರಮದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯೆಂದರೆ ವಿಶ್ವದ ನಾನಾ ಮೂಲೆಗಳಿಂದ ನಾನಾ ವಿಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದರು, ಮಕ್ಕಳು, ಮಹಿಳೆಯರು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಪಾಲ್ಗೊಂಡು ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಭೆ, ಶ್ರದ್ಧಾಭಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತೋರುತ್ತಿರುವುದು. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಮಯ ವಲಯದಲ್ಲಿರುವ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಖಂಡಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕಲಾವಿದರನ್ನೆಲ್ಲ ಒಂದೇ ತತ್ವದಡಿ ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಲೆಹಾಕಿರುವುದರ ಹಿಂದಿರುವ ಶ್ರಮ, ಸಂಘಟನಾ ಜವಾಬುದಾರಿಗಳಿಗೆ ಬೆಲೆ ಕಟ್ಟಲಾಗದು.ಭಾರತ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ , ಸಿಂಗಾಪುರ, ಯು.ಎಸ್.ಎ. ಮತ್ತು ಯು.ಕೆ.ಯ ಖ್ಯಾತ ಹಾಗೂ ಹವ್ಯಾಸಿ ಕಲಾವಿದರು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟ ಕಾಯ೯ಕ್ರಮಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಮಾದರಿಯವು.

ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೨ ರಂದು ಡಾ.ಅರಳುಮಲ್ಲಿಗೆಯವರ ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ಭಾಷಣದೊಂದಿಗೆ ಕಾಯ೯ಕ್ರಮವು ಉದ್ಘಾಟಿಸಲ್ಲಟ್ಟಿತು. ಹೆಸರಿಗೆ
ತಕ್ಕಂತೆ ಅರಳು ಮಲ್ಲಿಗೆಯವರ ಮಾತು ಮಲ್ಲಿಗೆ ಅರಳಿದಂತೆ..ಅರಳು ಸಿಡಿದಂತೆ. ಹಲವಾರು ದಶಕಗಳಿಂದ ಹರಿದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ
ಅಧ್ಯಯನ, ಸಂಶೋಧನೆ, ಗ್ರಂಥ ಸಂಪಾದನೆಯಂಥ ಕಾಯ೯ಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಸಂಪೂಣ೯ವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡ
ಪಾಥ೯ಸಾರಥಿಯವರು ಈಗಷ್ಟೇ ಕೆಲಸಮಯದ ಹಿಂದೆ ‘ಹತ್ತುಸಾವಿರ ಹರಿದಾಸರ ಹಾಡುಗಳು’ ಎಂಬ ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕೂವರೆ
ಕೆ.ಜಿ. ತೂಕದ ಬೃಹತ್ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಹೊರತಂದಿದ್ದು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಕನಾ೯ಟಕದ ಹಳ್ಳಿ ಹಳ್ಳಿಗೂ ಅಲೆದು ಹಾಡುಗಳನ್ನು
ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅದಲ್ಲದೇ ‘ಪುರಂದರ ಸಂಪುಟ’ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನೂ ಹೊರತಂದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಎರಡೂ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವುಗಳನ್ನಾಗಲೇ ಓದಲು ತೊಡಗಿದ ನಮ್ಮ ಅನಿವಾಸಿಯ ನಿಯಮಿತ ಓದುಗರೂ, ಬೆಂಬಲಿಗರೂ ಆದ ಶ್ರೀಮತಿ ಸರೋಜಿನಿ ಪಡಸಲಗಿಯವರು ತಮ್ಮ ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. (ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿರಿ).
ಅನಿವಾಸಿಯ ಹಿರಿಯ ಸದಸ್ಯರೊಬ್ಬರ ಆ ಪುಸ್ತಕದ ನಂಟಿನ ಅಚ್ಚರಿಯ ವಿಚಾರ ತಾವೂ ತಿಳಿಯಬಹುದು (ಕೊನೆಯ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್).

ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೩ ರಂದು ಯು.ಎಸ್.ಎ.ದ ವ್ಯಾಸ ಭಜನಾ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಸಂಗೀತಗೋಷ್ಟಿ, ಫೆ.೨೪ರಂದು ಖ್ಯಾತ ಸಂಗೀತ ನಿದೇ೯ಶಕಿ ಜಯಶ್ರೀ ಅರವಿಂದ ಅವರ ನಿರೂಪಣೆಯೊಂದಿಗೆ ರಕ್ಷಾ ಪ್ರಿಯರಾಮ್ ಅವರಿಂದ ಸಂಗೀತ ಸುಧೆ, ಫೆ. ೨೫ ರಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಗಾಯಕರಾದ ಪಂಡಿತ್ ಅನಂತ ಭಾಗವತ್ ಅವರಿಂದ ಸಂಗೀತ ಸೇವೆ, ಫೆ.೨೬ ರಂದು ನಮ್ಮ ಅನಿವಾಸಿಯ ಶ್ರೀಮತಿ ಅಮಿತಾ ರವಿಕಿರಣ್ , ಶ್ರೀಮತಿ ಸುಮನಾ ಧ್ರುವ್ ಅವರೇ ಮೊದಲಾದ ಯು.ಕೆ. ಯ ಹಲವಾರು ಕಲಾವಿದರಿಂದ ‘ಪುರಂದರ ಗೀತ ನಮನ’ ಕಾಯ೯ಕ್ರಮಗಳು ತುಂಬ ಸುಂದರವಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದವು.( ಲೇಖನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಲಿಂಕ್ ಮೂಲಕ ಯು.ಕೆ.ಯ ಕಾಯ೯ಕ್ರಮವನ್ನು ತಾವು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.).

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಸಂಗ್ರಹಯೋಗ್ಯವಾದ, ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ನಾವು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಬಹುದಾದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಾಣಿಕೆಗಳೆನ್ನಲಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲ.

ಫೆ.೨೭ರಂದು ದೇಶವಿದೇಶದ ಚಿಣ್ಣರಿಂದ ‘ಆದದ್ದೆಲ್ಲ ಒಳಿತೇ ಆಯಿತು’ ಎಂಬ ದಾಸರ ಜೀವನಾಧಾರಿತ ನಾಟಕ ಹಾಗೂ ದಾಸರ ಹಲವಾರು ರಚನೆಗಳ ಸುಂದರ ಪ್ರಸ್ತುತಿ ಜರುಗಿತು.ಫೆ.೨೮ರಂದು ವಿದುಷಿ ಪುಷ್ಪಾ ಜಗದೀಶ ಹಾಗೂ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಗಾಯಕಿಯರು ಪುರಂದರ ಸಂಗೀತ ಕಾಯ೯ಕ್ರಮ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರು.ಮಾಚ್೯ ೧ ರಂದು ಸಿಂಗಾಪುರದ ಡಾ.ಭಾಗ್ಯಮೂತಿ೯ ಹಾಗೂ ತಂಡದವರಿಂದ ಸಂಗೀತ ಕಾಯ೯ಕ್ರಮ , ಮಾಚ್೯ ೨ ರಂದು ಸುವಣ೯ ಮೋಹನ್ ಹಾಗೂ ತಂಡದವರಿಂದ, ಮಾಚ್೯ ೩ ರಂದು ಡಾ. ಅಚ೯ನಾ ಕುಲಕಣಿ೯ಯವರಿಂದ ಹಾಗೂ ಮಾಚ್೯ ೪ ರಂದು ಸಖಿ ವೃಂದ ತಂಡದಿಂದ ಪುರಂದರ ಸಂಗೀತ ಕಾಯ೯ಕ್ರಮ ನಡೆಯಿತು.ಇಂದು ಮಾಚ್೯ ೫ ರಂದು ಪಾಥ೯ಸಾರಥಿಯವರ ಉಪನ್ಯಾಸ ಹಾಗೂ ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಪ್ರದಶ೯ನ ನಡೆಯಲಿದೆ.ಆಸಕ್ತರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ http://www.vividlipi.com/gpf ನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.

ಒಟ್ಟಾರೆ ಕಾಯ೯ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹಲಕೆಲವು ಕುಂದು ಕೊರತೆಗಳಿರಬಹುದಾದರೂ ಕಾಯ೯ಕ್ರಮದ ಹಿಂದಿನ ಉದ್ದೇಶ್ಯ, ಪಟ್ಟ ಪರಿಶ್ರಮ ಶ್ಲಾಘನೀಯ. ಇದರ ರೂವಾರಿಯಾದ ಸತ್ಯಪ್ರಮೋದ ಲಕ್ಕುಂಡಿ ಹಲವಾರು ದೈಹಿಕ ತೊಂದರೆ, ಅನಾನುಕೂಲದ ಮಧ್ಯೆ, ನಿದ್ದೆಗೆಟ್ಟು,ಕೆಲಸಲ ಊಟಬಿಟ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಹುಚ್ಚಿಗೆ, ಕೆಚ್ಚಿಗೆ ನನ್ನ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಿದೆ. ರಾತ್ರಿ ೧೦ ಗಂಟೆಯ ಮೇಲೆ ಊಟ-ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸಿ ಸೀರೆಯುಟ್ಟು ತಯಾರಾಗಿ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯವರೆಗೆ ರೆಕಾಡಿ೯೦ಗ್ ಮಾಡಿದ್ದು..ಹತ್ತುಸಲ ಚಿಕ್ಕಪುಟ್ಟ ತಪ್ಪುಗಳಾಗಿ ಇದಕ್ಕಿಂತ ನೂರು ಜನರ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿ ಮಾತಾಡುವುದೇ ಒಳ್ಳೆಯದೆನ್ನಿಸಿ ಕಿರಿಕಿರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೂ ಇದೊಂದು ಅನನ್ಯ ಅನುಭವವೆಂಬುದು ಸುಳ್ಳಲ್ಲ. ಸುಮನಾ ಧ್ರುವ್ ಅವರೂ ಅಷ್ಟೇ..’ ಅಯ್ಯೋ ಏನ ಕೇಳತೀರಾ? ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲ ಮಲಗಿದ ಮೇಲೆ ಸೀರೆ ಉಟಗೊಂಡು, ಸಿಂಗಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡು , ಅಲ್ಲೊಂಚೂರು ವಿಡಿಯೋ ಸರಿಬರಲಿಲ್ಲ, ಇಲ್ಲೊಂಚೂರು ರಾಗ ಸರಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ ಅಂತ ಎಡಿಟ್ ಮಾಡಿ ಅಂತೂ ಮುಗಿಸಿದಾಗ ಬೆಳಗಿನ ೪:೩೦ ಗೌರಿಯವರೇ’ ..ಅಂತ ಹೇಳಿದಾಗ ನಗುವಿನ ಜೊತೆಗೇ ಪಾಪ ಅಂತಲೂ ಅನ್ನಿಸಿತ್ತು. ( sorry ಸುಮನಾ..ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕೇಳದೇ ನಿಮ್ಮ ಮಾತು ಬರೆದುಬಿಟ್ಟೆ) ಬಹುಶ: ಈ ಕಾಯ೯ಕ್ರಮದ ಎಲ್ಲ ಕಲಾವಿದರದೂ ಇಂಥದೇ ಪರಿಶ್ರಮದ ಕಥೆಗಳಿದ್ದರೂ ಇರಬಹುದು. ಸಹೃದಯರಾದ ತಾವು ಕುಂದು ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ಅವಗಾಣಿಸಿ ಕಾಯ೯ಕ್ರಮಕ್ಕೊಂದು ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಮಾತಾಡಿದರೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಮತ್ತೊಂದಿಲ್ಲ. ಅಂತೂ ಇದೊಂದು “ನ ಭೂತೋ ನ ಭವಿಷ್ಯತಿ” ಎನ್ನುವಂಥ ಕಾಯ೯ಕ್ರಮಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

​–ಶ್ರೀಮತಿ ಗೌರಿಪ್ರಸನ್ನ

ಅನಿವಾಸಿ ಓದುಗರಾದ ಸರೋಜಿನಿ ಪಡಸಲಗಿಯವರು ದಾಸಸಾಹಿತ್ಯದ ತಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಈ ಕೆಳಗೆ ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ:

ಅರಳು ಮಲ್ಲಿಗೆ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿಯವರ ಎರಡು ಬೃಹದ್ಗ್ರಂಥಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎರಡು ಮಾತು:

ಈ ವರ್ಷ ವಿವಿಡ್ಲಿಪಿ ಯವರು ಅರಳುಮಲ್ಲಿಗೆ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ ಯವರ ಸಾರಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಿದ , ಇನ್ನೂ ನಡೆದಿರುವ ಪುರಂದರದಾಸರ ಆರಾಧನೆ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಹಾಗೂ ವಿಶಿಷ್ಟ.ಅದಕ್ಕೆ ಅರಳು ಮಲ್ಲಿಗೆ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ ಯವರ “ಹರಿದಾಸರ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಹಾಡುಗಳು” ಹಾಗೂ ” ಪುರಂದರ ಮಹಾಸಂಪುಟ” ಎಂಬ ಎರಡು ಬ್ರಹದ್ಗೃಂಥಗಳ ಸ್ವರ್ಣ ಗರಿಯುಳ್ಳ ಕಿರೀಟ! ಅವರ ಅನಂತ, ಅನುಪಮ ಶ್ರದ್ಧೆ , ಸಾಧನೆಯ ಫಲ ಈ ಅಪ್ಪಟ ಚಿನ್ನವೇ ಎಂಬಂತಹ ಅಮೂಲ್ಯ ಕೃತಿಗಳು !ಹರಿದಾಸರ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಹಾಡುಗಳು ಒಂದೇ ಕಡೆ ಸಿಗುವಂತಾದದ್ದು ನಮ್ಮ ಅಹೋಭಾಗ್ಯ! ಈ ಒಂದೊಂದು ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳ ಸಂಗ್ರಹಕಾರ್ಯ ಅರಳು ಮಲ್ಲಿಗೆ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿಯವರು ಹೇಗೆ ಮಾಡಿದರೆಂಬುದು ಊಹೆಗೂ ಮೀರಿದ್ದು, ಎಟುಕದ ವಿಷಯ.ಎಲ್ಲವೂ ಗ್ರಂಥಸ್ತವಾಗಿದ್ದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶ.
ಇನ್ನು “ಪುರಂದರ ಮಹಾಸಂಪುಟ”ವಂತೂ ಪುರಂದರದಾಸರ ಒಂದೊಂದು ವಿಶೇಷತೆಗಳ, ಪ್ರತಿ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಎಳೆಎಳೆಯಾಗಿ ಬಿಡಿಸಿತೋರಿಸುವ , ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುವ ವೇದಸದೃಶ ಗ್ರಂಥ. ಪ್ರವಚನಕಾರರಿಗೆ, ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತರಿಗೆ ಮಹಾನಿಧಿ ಅದು.ಅದರಲ್ಲಿಯ  180 ನೇ ಪುಟದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ವಿಷಯ ಬಲು ಆಸಕ್ತಿ ಪೂರ್ಣ! ಪುರಂದರದಾಸರ ಬಗ್ಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಯ ,ಮೊದಲ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಧಾರವಾದ ಮೊದಲ ಶಿಲಾಶಾಸನವನ್ನು ಕಮಲಾಪುರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧಿಸಿದ್ದು ಡಾ.ಪಾಂಡುರಂಗ ದೇಸಾಯಿಯವರು- ಶ್ರೀವತ್ಸ ದೇಸಾಯಿಯವರ ತಂದೆಯವರು !

ಜನ್ಮಾಂತರಗಳ  ಪುಣ್ಯದಿಂದ ದೊರಕಿದ ಅಮೂಲ್ಯ ಆಸ್ತಿ ಈ ಬೃಹದ್ಗ್ರಂಥಗಳು ಎಂಬುದು ಅನಂತ ಸತ್ಯ!

ಸರೋಜಿನಿ ಪಡಸಲಗಿ
03-03-2021

ಯು ಕೆ ತಂಡದವರು ೨೬ ಫೆಬ್ರುವರಿ, ೨೦೨೧ ರಂದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸಿದ ಪುರಂದರ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನೋಡಲು ಕೆಳಗಿನ ಕೊಂಡಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿರಿ.

ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಜಿಎಸ್ಎಸ್ – ೯೫: ನುಡಿ-ಸ್ಮರಣೆ

ಸಹೃದಯರೆ, ನಾಳೆ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಡಾ. ಗುಗ್ಗರಿ ಶಾಂತವೀರಪ್ಪ ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ (ಜಿಎಸ್ಎಸ್) ಅವರ ೯೫ನೆಯ ಜನ್ಮದಿನ. ಕನ್ನಡ ನವೋದಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬರಾದ ಜಿಎಸ್ಎಸ್ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೆಸರಾಂತ ಕವಿಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬರು, ಲೇಖಕರು, ಸಂಶೋಧಕರು. ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದಂದು, ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೆನೆಯುವ ಮೂಲಕ ಮಹಾಕವಿಯ ಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡೋಣ, ಬನ್ನಿ. ನಮ್ಮ ಅನಿವಾಸಿ ಯುಕೆ ಬಳಗದ ಸದಸ್ಯೆ-ಸದಸ್ಯರು, ತಮ್ಮಿಷ್ಟದ ಕವನಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಹಾಡಿ, ಆ ಮೂಲಕ ಕವಿ ಜಿಎಸ್ಎಸ್ ಅವರಿಗೆ ನುಡಿ-ನಮನಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಕವನ-ಗಾಯನದ ವಿಡಿಯೊಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ತಾವೆಲ್ಲರೂ ಅವನ್ನು ನೋಡಿ, ಆನಂದಿಸಿ, ಅನಿವಾಸಿ ಬಳಗದ ಅರ್ಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಬೇಕೆಂದು ಕೋರುವೆ. ಈ ಪ್ರಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ ಅಮಿತಾ ರವಿಕಿರಣ ಅವರಿಗೂ, ಕೊಟ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಹಾಡಿ-ಅನಿಸಿಕೆ ಬರೆದು ಕಳಿಸಿದ ಅನಿವಾಸಿಯ ಕುಟುಂಬದವರಿಗೂ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಕೇಳಿದಾಗ ಬೇಸರೆಯದೆ ಸಹಾಯಮಾಡಿದ ಶ್ರೀವತ್ಸ ದೇಸಾಯಿಯವರಿಗೂ ನಾನು ಆಭಾರಿ. – ಎಲ್ಲೆನ್ ಗುಡೂರ್ (ಸಂ.)

ಚಿತ್ರಕೃಪೆ: ಕರ್ನಾಟಕ.ಕಾಮ್ (ಮೂಲ: ಪ್ರಜಾವಾಣಿ)

*************************************************************************************************

ಶ್ರೀಮತಿ ಅನು ಆನಂದ್

ಎದೆ ತುಂಬಿ ಹಾಡಿದೆನು – ಈ ಕವನವನ್ನ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದು, ನಾನು middle school ನಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ. ಗಣೇಶನ ಹಬ್ಬವನ್ನ ನಮ್ಮ road ನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪೆಂಡಾಲ್ ಹಾಕಿ, ೧೦ ದಿನ, ಬಹಳ ಅದ್ಧೂರಿಯಿಂದ ಆಚರಿಸ್ತಿದ್ವಿ. ಆಗ, ಪ್ರತಿ ವರುಷ, ಒಂದು ಸಂಜೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮೈಸೂರ್ ಅನಂತಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ತಂಡದಿಂದ ತಪ್ಪದೆ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಸ್ವತಃ ಮೈಸೂರ್ ಅನಂತಸ್ವಾಮಿ ಅವರೇ ಈ ಕವನವನ್ನ ಹಾಡಿದ್ದನ್ನ, ಆ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ನನಗೆ, ಈ ಕವನ, ಬಾಲ್ಯದ ಸವಿ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ತರುತ್ತದೆ. ಹೃದಯದಾಳದಿಂದ ಹೊಮ್ಮಿದ ಸರಳ, ಸುಂದರ ಪದಗಳು, ಹೇಳಲು, ಕೇಳಲು ಆನಂದ! GSS ಅವರನ್ನ ನೋಡುವ ಭಾಗ್ಯ ನನಗೆ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವರ ರಚನೆಯಯನ್ನು ಮೈಸೂರ್ ಅನಂತಸ್ವಾಮಿಯವರಿಂದ ಕೇಳಿದ ಧನ್ಯತಾಭಾವ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹಿತವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ನಂತರದ ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಈ ಕವನವನ್ನ ಬಹಳಷ್ಟು ಮಂದಿ ಹಾಡಿರುವುದನ್ನು ಕೇಳಿ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ಬಾಲ್ಯದ ಆ ನೆನಪು ಸದಾ ಹಸಿರು, ಸದಾ ಸುಮಧುರ!!

ನಾನೂ ನನ್ನ ಹೃದಯ ತುಂಬಿ, ಸವಿ ನೆನಪುಗಳೊಳಗೂಡಿ ಆ ಕವನವನ್ನ ಹಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ನಿಮ್ಮ ಕಿವಿ ಮುಚ್ಚದಂತಾಗದಿರಲಿ ಎಂಬುದೇ ನನ್ನ ಆಶಯ!

****************************************************************************************************

ಶ್ರೀಮತಿ ರಮ್ಯಾ ಭಾದ್ರಿ

‘ಹಾಡು ಹಳೆಯದಾದರೇನು ಭಾವ ನವನವೀನ’ ಎಂದು ಬರೆದ ನಮ್ಮ ನೆಚ್ಚಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಗುಗ್ಗರಿ ಶಾಂತವೀರಪ್ಪ ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ (ಜಿಎಸ್ಎಸ್) ಅವರ ಸಾಲುಗಳು ಅದೆಷ್ಟು ಸೊಗಸು. ಇಂತಹ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸುಂದರ ಮಧುರ ಕವನಗಳ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕವನ್ನು ನಾನಾ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸಿದ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಜಿಎಸ್ಎಸ್ ಅವರದು. ಈ ಕವನಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸರಳತೆ, ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಭಾವ ಇಂದಿಗೂ ಎಂದಿಗೂ ಜನಮನಗಳಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಳಿಯದಂತೆ ಉಳಿದು ಹಾಡಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.  ಜಿಎಸ್ಎಸ್ ಅವರ ೯೫ನೇ ಜನ್ಮದಿನದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಅವರದೇ ಕವನದ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಹಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಅವರಿಗೆ ಗಾನನಮನ ಸಲ್ಲಿಸುವ ನನ್ನ ಕಿರು ಪ್ರಯತ್ನ.  ನಾನು ಆಯ್ದುಕೊಂಡಿರುವ ಗೀತೆ  ‘ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗುವಿರಿ ನಿಲ್ಲಿ ಮೋಡಗಳೇ’.  ಈ ಹಾಡಿನೊಂದಿಗಿನ ನಂಟು ಬಹಳ ಹಳೆಯದು.  ನನ್ನ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದೆ ‘ಹಸಿರೇ ಉಸಿರು’ ಎಂಬ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಹೃದಯಂಗಮ ದೃಶ್ಯ ಹಾಗೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಹಾಡುಗಳು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಬಹಳ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದವು.  ಮಾನವ ತನ್ನ ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಹಸಿರನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದಾಗ (‘ನಾನು ಹಡೆದವ್ವ ಹೆಸರು ಪ್ರಕೃತಿ ಮಾತೆ’ ಹಾಡು ಹಾಡುತ್ತ ರೋದಿಸುವ ವನದೇವತೆ) ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ  ಮಳೆ ಮಾಯವಾಗಿ, ಭೂಮಿ ಬರಡಾಗಿ, ಹನಿ ನೀರಿಗಾಗಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಹಾಹಾಕಾರವೇಳುವುದು.  ಆಗ ತಮ್ಮ ತಪ್ಪಿನ ಅರಿವಾಗಿ ನೊಂದು ಬೆಂದ ಜನ ಪರಿತಪಿಸುತ್ತ ಮೋಡಗಳೆಡೆ ಮುಖ ಮಾಡಿ ಈ ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡಿದಾಗ ಮೋಡಗಳು ಕರಗಿ ಮಳೆಯಾಗಿ ಸುರಿದ ಇಳೆಗೆ ತಂಪೆರೆದು, ಮತ್ತೆ ಚಿಗುರೊಡೆದು ಹಸಿರಾಗಲು ಜನರ ಹಸಿವ ನೀಗಿಸುತೆ ಉಸಿರುನೀಡುವುದು.  ಹೀಗೆ ಹಸಿರೇ ಉಸಿರು ಎಂಬ ಕೂಗು ಮುಗಿಲು ಮುಟ್ಟುತ್ತ ನಾಟಕ ಕೊನೆಯಾಗುವುದು.  ಕೈಗೆ ಎಟುಕದ, ಕೂಗಿದರು ಧ್ವನಿಗೆ ನಿಲುಕದಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಮೋಡಗಳನ್ನು ಮಳೆಯಾಗಿ ಸುರಿಸಿದ ಈ ಹಾಡಿಗೆ ಅದೆಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಯಂದು ಆಗ ಯೋಚಿಸಿದ ನನ್ನ ಮುಗ್ದ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೊರಿಬಿಟ್ಟಿತು.  ಪ್ರತಿಬಾರಿ ಈ ಹಾಡು ಕೇಳಿದಾಗಲೆಲ್ಲ ನಾಟಕದ ಆ ದೃಶ್ಯ ಕಣ್ಣಮುಂದೆ  ಹಾದು ಹೋಗುವುದು.  ಕರುಣಾರಸ ಭರಿತವಾದ, ನನ್ನ ತಂಗಿಯಿಂದ ಕಲಿತ ಈ  ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿರುವೆನು.  ಜಿಎಸ್ಎಸ್ ಅವರ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಎದೆ ತುಂಬಿ ಹಾಡಿರುವೆನು ಇಂದು ನಾನು ಮನವಿಟ್ಟು ಕೇಳುವಿರಿ ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಎನ್ನುವ ಆಶಯದಲ್ಲಿ.

***************************************************************************************************

ಶ್ರೀಮತಿ ಸುಮನಾ ಧ್ರುವ

ಹುಚ್ಚು ಖೋಡಿ ವಯಸ್ಸಿನವಳಾಗಿದ್ದೆ ಆಗ, ಇನ್ನೂ ನೆನಪಿದೆ ಆಗಿನ ಮನಸ್ಥಿತಿ — ಜಗತ್ತೆಲ್ಲ ತಪ್ಪು, ನಾನು ಮಾತ್ರ ಸರಿ!!  ಎಲ್ಲರನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಬಲ್ಲೆ, ಗೆಲ್ಲ ಬಲ್ಲೆ ಅನ್ನುವಂಥ ಹುಂಬ ಧೈರ್ಯ ಧಗೆ, ಎದೆಯಲ್ಲಿ.  

ಮರೆಯಲಾಗದು ಮಳೆಯ ಮುಂಜಾನೆಗಳು.  ಅಡುಗೆ ಮನೆಯಿಂದ ಅಮ್ಮ “ಏಳೇ ಸುಮಾ ಸ್ಕೂಲಿಗೆ ಹೊತ್ತಾಯಿತು” ಅಂತ ಕೂಗೋವಾಗ, ಹಿಂದೆ ಸಣ್ಣಗೆ ವಿವಿಧಭಾರತಿಯ ಭಾವ ಸಂಗಮ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಜಿ.ಎಸ್.ಎಸ್ ಅವರ “ಧಗೆ ಆರಿದ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪುಟಿದೆದ್ದಿತು ಚೆಲುವು” ಅಂತ ಬಿ.ರ್ ಛಾಯಾ ಹಾಡ್ತಿದ್ರೆ ಅದೇನೇನೋ ವಿಚಿತ್ರ ಭಾವನೆಗಳು, ಹೊಂದಿಕೆ ಆಗದೆ ಉಳಿದು ಹೋದ ಪಜಲ್ನಂತೆ ಎಲ್ಲ ಗೋಜಲು ಗೋಜಲು.  ಅದೇ ಹಾಡನ್ನ ಈಗ ಮೆಲುಕು ಹಾಕಿದ್ರೆ, ಆಗ ಸಿಕ್ಕುಸಿಕ್ಕಾಗಿದ್ದು ಈಗ ಅಯ್ಯೋ ಅದೆಷ್ಟು ಸರಳ ಅನಿಸುತ್ತದೆ.

***********************************************************************************************

ಡಾ. ದಾಕ್ಷಾಯಿಣಿ ಗೌಡ

ವೇದಾಂತಿ ಹೇಳಿದನು… ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ  ಶ್ರೀಯುತ ಜಿ.ಸ್. ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪನವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ಕವನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.

ಈ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವನದ ತತ್ವವನ್ನು ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಓದುಗನಿಗೂ ಅರ್ಥವಾಗುವ ಪರಿಯಲ್ಲಿ ಕವಿ ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾನೆ. “ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ನಶ್ವರ” ಎಂದು ವೇದಾಂತಿ ಹೇಳಿದರೆ “ಕಾಣುವುದೆಲ್ಲ ಸುಂದರ” ಎಂದು ಹಾಡಿ, ಕನವರಿಸಿ, ಸಾರಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ ಕವಿ.

ಈ ನಶ್ವರ ಜಗತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ವೇದಾಂತಿ ಏನೇ ಹೇಳಲಿ, ಕವಿಹೃದಯದ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ, ಆತನ ನೋಟದಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿದ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಬೆರಗಾಗಿ, ಮರುಳಾಗಿ, ಓದುಗನೂ ಕವಿಯೊಡನೆ ತಾನೂ ಕಲ್ಪನಾಲೋಕದ ಸುರೆಯ ಅಮಲಿನಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಾನೆ.

ಮಾನಸ ಸರೋವರ ಎನ್ನುವ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

**********************************************************************************************

ಡಾ. ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಗುಡೂರ್

ಭಾವುಕ ಮನಸುಗಳಿಗೆ, ಭಾವುಕ ದನಿಗಳಿಗೆ ಭಾವನೆಯ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಹೆಣೆದು ಕೊಟ್ಟ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿಗೆ ನನ್ನ ವಂದನೆಗಳು. ನಾನು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೋ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಕಡೆಗೆ ಒಲವಿದ್ದವನಾದರೂ, ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಚಿತ್ರಣದಂತೆ ತೋರುವ ಕವನಗಳೂ ಒಮ್ಮಿಂದೊಮ್ಮೆಲೆ ನನ್ನನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸತೊಡಗಿದವು. ಮೈಸೂರು ಅನಂತಸ್ವಾಮಿಯವರು ಹಾಡಿದ ಎದೆ ತುಂಬಿ ಹಾಡಿದೆನು ಅಂದು ನಾನು ಅಂಥ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. “ಹಾಡು ಹಳೆಯದಾದರೇನು ಭಾವ ನವನವೀನ” ಇದನ್ನು ನಾನು ಮೊದಲು ಕೇಳಿದ್ದು ಮಾನಸ ಸರೋವರ ಚಿತ್ರ ನೋಡಿದಾಗ. ಯಾವುದೇ ಪೇಂಟಿಂಗನ್ನು ತುಂಬಾ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ – ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಹಾಡಿನಲ್ಲೂ; ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ಶಬ್ದಗಳು ಸರಳವಾದರೂ, ಪೂರ್ತಿ ಕೇಳುವಾಗ ಕವನ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವೆನಿಸುತ್ತದೆ ನನಗೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿಗೆ ನನ್ನ ನಮನಗಳು …….. ಹಾಡಿನ ಈ ನನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನದೊಂದಿಗೆ.

**********************************************************************************************

ಶ್ರೀಮತಿ ಶಾಂತಲಾ ರಾವ್

ಈ ಹಾಡಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶಬ್ದ ನನ್ನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪಯಣವನ್ನ ಪರಿಚಯಿಸತೇತಿ. ನನ್ನ ಹುಡುಕಾಟಾನೂ ಇದs ರೀ. ನಾನು ಆ ಪರಬ್ರಹ್ಮನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಅಂಶ. ಆ ಪರಮಾತ್ಮನೊಳಗ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಾಕ, ಕೂಡಿಕೊಳ್ಳಾಕ ಎಷ್ಟ್ ಚಡಪಡಸಾಕತ್ತೇನಿ ಅನ್ನು ವಿಷಯವನ್ನ ಈ ಕವನ ಭಾಳ್ ಚಂದ್ ಹೇಳ್ತೇತಿ ಅಂತ ನನಗ ಅನಸ್ತೇತಿ. ನನ್ನ ಮನಸ್ನ್ಯಾಗ ಕಡಲು ಅಂದ್ರ ಆ ಪರಮಾತ್ಮಾ ಹೆಂಗ್ ಇರ್ರ್ಬೆಕ್ ಅಂತ ಚಿತ್ರಾ, ಮತ್ತ ವಿಚಾರ ಬರ್ರ್ತಾವು ಮತ್ತ ಅವನ್ನ ಹೆಂಗ್ ಸೇರುವುದೋ ಅನ್ನು ಕುತೂಹಲ ಭಾಳ್ ಐತ್ರಿ.
ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಜನಾ ನಾವ್ ಅದೇವೆಲ್ಲ, ಎಲ್ಲಾರೂ ಒಂದ್ ಒಂದ್ ಹೊಳಿ ಇದ್ದಹಂಗ. ಆದ್ರೂ ಒಂದs ಥರಾ ಅದೇವಿ ಅಂದ್ರ ಎಲ್ಲಾರ ಒಳಗ ಅದs ಪರಮಾತ್ಮನ್ ಅಂಶ ಇದ್ದದ್ದಕ್ಕ ನಾವೆಲ್ಲಾ ಒಂದ ಅನ್ನು ವಿಚಾರ. ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ ಅಜ್ಜಾರು ನನ್ ಮನಸ್ನ್ಯಾಗಿನ್ ವಿಚಾರ ಹೆಂಗ್ ತಿಳ್ಕೊಂಡರೋ ಏನೊ. ಅವ್ರಿಗೆ ನನ್ನ ಅನಂತಾನಂತ ಧನ್ಯವಾದಗಳು.
ಈ ಹಾಡ್ ಹಾಡಿರು ಅಶ್ವಥ್ ಅವ್ರ ಧ್ವನಿ ಅಂತೂ ಕೇಳಿದ್ರ ಮನಸಿಗೆ ಹೋಳಿಗಿ ತಿಂದ್ಹಂತಾ ಖುಷೀ ರಿ.
ಈ ಹಾಡು ಹಾಡಿದ್ ನನ್ ಪುಣ್ಯಾ ಅನ್ಕೋತೇನ್ರಿ.
ಸ್ವರಾ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮಿ ಇದ್ದಿದ್ದ್ಕ ಕ್ಷಮಸ್ರಿ.

*********************************************************************************************

ಶ್ರೀಮತಿ ಅಮಿತಾ ರವಿಕಿರಣ

“ನಾವಿಬ್ಬರು ಅಂದು ಹೊಳೆಯ ದಡದಲಿ ನಿಂದು”

ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಜಿ ಎಸ ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ ನವರ ಈ ಕವಿತೆ ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ. ಈ ಹಾಡನ್ನ ನನ್ನ ತಂದೆಯವರು ಹಾಡುವಾಗ ನಾನು ಇದನ್ನ ಕೇಳಿ ಕೇಳಿ ಕಲಿತೆ. ಇದು ನಾನು ಕಲಿತ ಮೊದಲ ಭಾವಗೀತೆ ಭಾವಗೀತೆಗಳೆಂದರೇನು ಎಂದು ಅರ್ಥವಾಗುವ ಮೊದಲು ಕಲಿತು ಹಾಡಿದ್ದು. ಪ್ರತಿ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡುವಾಗ ಹಾಡುಗಾರರ ಮನಸ್ಸಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ಓಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ನನಗೆ ಈ ಹಾಡು ಹೇಳುವಾಗೆಲ್ಲ ನನ್ನ ಅಜ್ಜಿ ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಇದ್ದ ಪುಟ್ಟ ಹೊಳೆ, ಅಲ್ಲಿ ಮರಳಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ನಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳು ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತದೆ; ಈಗಲೂ ಅದೇ ಚಿತ್ರ.

ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳದವರಿಗೆ, ಪವರ್ ಕಟ್, ಸಿಂಗಲ್ ಫ್ಯುಸ್ ಎಲ್ಲ ಚಿರಪರಿಚಿತ ಪದಗಳು. ಗುಬ್ಬಿ ಲ್ಯಾಂಟನ್  ಮಿನುಗಲ್ಲೇ  ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಜೆಗತ್ತಲು, ಪಪ್ಪಾನ ಜೊತೆಗೆ ದನಿಗೂಡಿಸಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ ”ನೆನಪಿದೆಯೇ ನೆನಪಿದೆಯೇ” ನನ್ನ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ನೆನಪ ನಿಧಿ.

ಈ ಹಾಡನ್ನು ಯಶವಂತ್ ಹಳಬಂಡಿ ಅವರ ದನಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಳುವುದೇ ಚಂದ. ”ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ಹೊಯ್ದು ನಾವಿಬ್ಬರು ತೋಯ್ದು” ಎನ್ನುವ ಸಾಲು ಹಾಡಿದ ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದೊಂದು ವಯೊಲಿನ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಇತ್ತು, ಪಪ್ಪ ಅದನ್ನ ಮ್ಮ್ಮ್ ಮ್ಮ್ಮ್ ಮ್ಮ್ ಎಂದು ಹಾಡಿ ನನಗೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ನಾನು ಹೊಸ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿದಾಗ ಇಡೀ ಶಾಲೆಯ ಮುಂದೆ ಅಚಾನಕ್ ಆಗಿ ಒಮ್ಮೆ ಹಾಡುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಾಗ ನಾನು ಇದೆ ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದೆ. ನಂತರ ಸಂಗೀತ ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಗ್ರೇಸಿ ಟೀಚರ್ ನನಗೆ ಈ ಹಾಡನ್ನು ಎಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹೇಳಿಕೊಡಲು ಎರಡು ಸಂಗೀತ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ಈಗ ಆ ಘಟನೆ ನೆನೆದಾಗಲೆಲ್ಲ  ಅದೊಂದು ಥರದ ಹೆಮ್ಮೆ, ಖುಷಿಯ ಅನುಭವ.

ಇಷ್ಟು ನೆನಪುಗಳನ್ನು, ಇನ್ನೂ ಎಷ್ಟೋ ಮರೆಯಲಾರದ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಸಾರ್ಥಕ ಘಳಿಗೆಗಳನ್ನು ನನ್ನಂಥ ಭಾವುಕ ಮನಸಿನ ಮಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಗಳ ಮೂಲಕ ಒದಗಿಸಿಕೊಟ್ಟ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿಗೆ ಕೋಟಿ ನಮನಗಳು.

*********************************************************************************************

ಶ್ರೀಮತಿ ಸವಿತಾ ಸುರೇಶ್

ಸ್ತ್ರೀ ಅಂದರೆ ಅಷ್ಟೇ ಸಾಕೇ???

ರಾಷ್ಟ ಕವಿ ಜಿ.ಎಸ್.ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ ನವರ ವಿರಚಿತ ಈ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಸ್ತ್ರೀ ಓದುವಾಗ ಅಥವ ಇದರ ಹಾಡನ್ನು ಕೇಳಿ ಆಲಿಸುವಾಗ ಆಕೆಗೆ ಒಡನೆಯೇ ತನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿಮಾನ, ಆತ್ಮಗೌರವ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಕವಿಗಳು ಓರ್ವ ಸ್ತ್ರೀ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಮಾತೆಯನ್ನು ಸಹ ಅಷ್ಟೇ ರೂಪರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕವಿತೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಆಶಯ ಮಾನವ ಕುಲವನ್ನು ಸಲಹುವ ಪಂಚಭೂತಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪ್ರಕೃತಿ ಮಾತೆ ಹಾಗೂ ಹೆಣ್ಣಿನ ತಾಯ್ತನದ ಆರಾಧನೆ. ನಾಲ್ಕು ಸಾಲಿನ ನಾಲ್ಕು ನುಡಿಗಳ ಈ ಕವಿತೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ, ಮೊದಲ ಮೂರು ನುಡಿಗಳು ಪ್ರಕೃತಿ ಮಾತೆಯ ತಾಯ್ತನದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದರೆ ಕೊನೆಯ ನುಡಿ ಹೆಣ್ಣಿಗೆ – ಅಷ್ಟೇ ಸೊಗಸಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ!!

ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ನಾನು ಹಾಡುವಾಗ ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ಆತ್ಮ ಗೌರವ, ಅಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ. ಇದರ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಸಿ.ಅಶ್ವತ್ಥ್ ಅವರ ಮಿಶ್ರಭೌಳಿಯ ಅವರದೇ ಶೈಲಿಯ ರಾಗರಚನೆ ಅಣು ಅಣುವಾಗಿ ಮುದ ನೀಡುವುದು.

**********************************************************************************************

ಶ್ರೀ ಮುಕೇಶ್ ಕಣ್ಣನ್

ನಾನೊಬ್ಬ ಸಂಗೀತಗಾರ, ಯುಕೆಯ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ನಗರದ ವಾಸಿ. ಬರೆಯುವುದಿಲ್ಲವಾದರೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಓದುತ್ತೇನೆ. ಅಮಿತಾ ರವಿಕಿರಣ ಅವರ ಮೂಲಕ ಅನಿವಾಸಿ ಬಳಗದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಅವರ ಬ್ಲಾಗಿನಲ್ಲಿ ಬರುವ ಲೇಖನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡದ ಮಧ್ಯ ಬಿಡುವಾದಾಗ ಓದುತ್ತೇನೆ. ಈ ವಾರದ ಪ್ರಸ್ತುತಿ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಡಾ. ಜಿಎಸ್ಎಸ್ ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿರುವ ನುಡಿ-ನಮನ ಅಂತ ಗೊತ್ತಾದಾಗ, ಅವರ ಎಷ್ಟೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳು ನೆನಪಾದವು. ನಾನೂ ಏನಾದರೂ ಸಂಗೀತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಬಹುದೇ ಅಂತ ವಿಚಾರಿಸಿದೆ. ಅನಿವಾಸಿಯ ಸದಸ್ಯನಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಬಳಗದ ಸಹೃದಯರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಂದ ನನ್ನ ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

**********************************************************************************************