ರಹಸ್ಯಗಳ ಗೂಡು ಬ್ರಾಡ್ಸ್ ವರ್ತ್ -ಭಾಗ 1 

ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಯು.ಕೆ ಅಥವಾ ಯುನೈಟೆಡ್  ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ಅದರ ಹೆಸರು ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ರಾಜ ಮನೆತನಗಳ ಒಕ್ಕೊಟ ಎನ್ನಬಹುದು. ಈ ರಾಜಮನೆತನಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಎಲಿಜಬೀತನ್, ಜಾರ್ಜಿಯನ್, ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಎಡ್ವರ್ಡಿಯನ್ ಕಾಲ ಘಟ್ಟಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಸಮಯ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವವಾದದ್ದು. ಅಂದು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ, ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಲೆ, ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಮುನ್ನಡೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಜಾರ್ಜಿಯನ್ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಪಂಚದ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ನೆಲಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ  ಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಲ್ಲದೆ ಅಲ್ಲಿಯ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಂಡಿತು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೇಯ ಕೃತ್ಯವಾದ ಗುಲಾಮಗಿರಿ ಮತ್ತು ಇತರ ವ್ಯಾಪಾರಗಳು ಕುದುರಿ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳು ಶ್ರೀಮಂತರಾದರು. ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಇರುವವರ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲದವರ ನಡುವೆ  ಕಂದರಗಳು ಮೂಡಿತು. ರಾಜರು, ಸಾಮಂತರು, ಶ್ರೀಮಂತರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಭವ್ಯ ಬಂಗಲೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಮೇಲಿನ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ತಾವು ವೈಭವದ ಬದುಕನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರೇ, ಅದೇ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಡವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಭುಗಳ  ಸೇವೆಗೈಯುತ್ತ ಕೆಳಹಂತದಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಅಸಮತೆ ಇದ್ದು ಜನ ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರು.  ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್ ಹಾರ್ಟಿಕಲ್ಚರಲ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಅದು ಈ ಶ್ರೀಮಂತರ ಮನೆಗಳ ಹೂದೋಟದ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು, ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ಹಳೆ ಮನೆಗಳನ್ನು ಕೆಡವಿ ನೂತನವಾದ ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಣ ನೂರಾರು ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಹಾಸು, ಹಲವು ಜಾತಿಯ ಮರಗಳು, ಸರೋವರಗಳು, ಸಂದರ ಅಲಂಕೃತ ಹೂದೋಟಗಳು, ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳು, ಜಿಂಕೆಗಳು, ನವಿಲುಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡವು. ಈ ಅರಮನೆಗಳು ಅನುವಂಶೀಯವಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗಳಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಗೊಂಡವು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಈ ಭವ್ಯವಾದ ಮನೆಗಳನ್ನು ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇಡಲು ಬೇಕಾದ ಹಣ, ಜನಬಲ ಇವುಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಶಿಥಿಲಗೊಳ್ಳಲು ಶುರುವಾದವು. ಈ ಭವ್ಯವಾದ ಮನೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವುಗಳನ್ನು  ದತ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಮಾರಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಯಿತು. ಇಪ್ಪತನೆ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸರ್ಕಾರದ ಹೊರಗಿರುವ ಸಂಘಟನೆಗಳಾದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಈ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ತೋಟಗಳನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡು ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಹಣ ಕೊಟ್ಟು ವೀಕ್ಷಿಸುವ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಾರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಟು ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಲಾಭದಾಯಕದವಾದ ಆಯೋಜನೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಈ ರೀತಿಯ ನೂರಾರು ಭವ್ಯ ಮನೆಗಳು ಯು.ಕೆ.ಯ ಹಲವಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದ್ದು ಈಗ ಅವು ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ತಾಣವಾಗಿವೆ. ಇಂತಹ ಒಂದು ತಾಣವಾದ ಬ್ರಾಡ್ಸ್ ವರ್ತ್ ಹಾಲ್ ಕುರಿತು ಡಾ.ದೇಸಾಯಿಯವರು ಲೇಖನವನ್ನು ಬರೆದು ಓದುಗರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಡ್ಸ್ ವರ್ತ್ ಹಾಲಿನ ಇತಿಹಾಸ, ಮಾಹಿತಿ, ಮತ್ತು ಹೂದೋಟದ ಸುಂದರ ವರ್ಣನೆ ಇವೆ. ಈ ಲೇಖನ ಎರಡು ಕಂತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಎರಡನೇ ಕಂತನ್ನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
       -ಸಂಪಾದಕ 

ರಹಸ್ಯಗಳ ಗೂಡು ಬ್ರಾಡ್ಸ್ ವರ್ತ್ -ಭಾಗ 1 – ಶ್ರೀವತ್ಸ ದೇಸಾಯಿ

ಈ ಲೇಖನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಡಿಯೋ ಇದೆ

 ನಾನು ಹೇಳ ಹೊರಟಿದ್ದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಯಾರ್ಕ್ ಶೈರಿನಲ್ಲಿರುವ ನಮ್ಮೂರಾದ ಡೋಂಕಾಸ್ಟರ್ ದಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಾಡ್ಸ್ ವರ್ತ್ ಎನ್ನುವ ಹೆಸರಿನ ಕಂಟ್ರಿ ಹೋಂ (Country Home)  ಅಥವಾ ‘ಜಮೀನುದಾರರ ಮನೆ’.  ಆ ಅಕರ್ಷಕ ಮನೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ  ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ (ಎಸ್ಟೇಟ್) ನಮ್ಮೂರಿನ ಗುಟ್ಟು. Doncaster’s best kept secret ಎಂದು ಕೆಲವರೆಂದರೆ, ಅಮೀರ್ ಖುಸ್ರೋನ ಮಾತುಗಳನ್ನೇ ಬಳಸಿ ’ಗರ್ ಫಿರ್ದೌಸ್ ಬರ್- ರುಯೇ-ಜಮೀ -ಅಸ್ತ್; ಹಮೀ ಅಸ್ತೋ, ಹಮೀ ಅಸ್ತೋ ಹಮೀ ಅಸ್ತ್’ ಅಂತ ಮೂರು ಬಾರಿ ಅದು ”ಭೂಲೋಕದ ಸ್ವರ್ಗ” ಎಂದು ಫೇಸ್ ಬುಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಶೆ ಮಾಡಿದವರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಮೇಲೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಆ ವರ್ಣನೆ ಜಹಾಂಗೀರ ಕಂಡ ಕಾಶ್ಮೀರ್ ಅಂತ ಕೆಲವರ ವಾದ. ಅದೇನೇ ಇರಲಿ ಜಹಾಂಗೀರನಂತೆ ಎಂಟು ಸಲ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಬಂದು ನೋಡುವಂಥ ಸ್ಥಳ ಅದು. ನಾನಂತೂ ಹಲವಾರು ಸಲ ಭೇಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ ’ನಮ್ಮೂರ ರತ್ನ’ಕ್ಕೆ. ಮೇ ತಿಂಗಳ ಹೂಬಿಸಿಲಲ್ಲಿ ಹಳದಿ ಹೂಗಳ ಲೆಬರ್ನಂ ಕಮಾನಿನ ಕೆಳಗೆ ನಿಂತು ನೋಡಿದಾಗ ಆ ಹಳದಿ ಕಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡ  ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಆ ದೃಶ್ಯವೊಂದೇ ಸಾಕು ನೀವು ತೆತ್ತ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಪೌಂಡುಗಳ ಪ್ರವೇಶ ದರ ವಸೂಲಾಗಲು! ಬನ್ನಿ, ಈಗ ಈ ಮಹಲಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಅರಿಯೋಣ.

ಈ ಮನೆಯ ಇತಿಹಾಸ ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಎಂಟು ಸಾವಿರ ಎಕರೆಗಳ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಮಧ್ಯದ ’ಹಾಲ್’ (ಇಲ್ಲಿ ತಾವು ವಾಸಿಸುವ ಭವ್ಯ ಮನೆಗೆ ’ಹಾಲ್’ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ವಾಡಿಕೆ)  ಸ್ವಿಸ್ಸರ್ಲೆಂಡಿನ ಜೆನೀವಾದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕರ್ ಆಗಿದ್ದ ಪೀಟರ್ ಥೆಲುಸ್ಸನ್ ಎನ್ನುವವನ ಪಾಲಿಗೆ ಬಂದದ್ದು 1790 ರಲ್ಲಿ. ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶದ ಲಿಯಾನ್ ದಿಂದ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಫ್ರೆಂಚರ ಮತಾಂಧತೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿ ಹೊರದೂಡಲ್ಪಟ್ಟು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದ ಹ್ಯೂಗೆನೋ (Hugenot) ಎನ್ನುವ ಪ್ರಾಟೆಸ್ಟಂಟ ಕ್ರಿಸ್ತ ಮತದ ಅನುಯಾಯಿಗಳ ಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಆತನ ಕುಟುಂಬ ಈ ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿ ಶ್ರೀಮಂತರಾದರು. ಆ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯ ಹಿಂದಿನ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಕಂತಿನಲ್ಲಿ ನೋಡುವಾ. ತಾನು ಗಳಿಸಿದ ಸೊತ್ತು ತನ್ನ ತರುವಾಯ ತನ್ನ ವಂಶಜರಿಂದ ಜಾರಿಹೋಗದಿರಲೆಂದು ಆತ ಚತುರತೆಯಿಂದ ಬರೆದ ಚರಿತ್ರಾರ್ಹ ಉಯಿಲಿನ ಪ್ರಕಾರ ಅರ್ಧ ಶತಮಾನದ ನಂತರ ಆತನ ಮೊಮ್ಮಗ ಆಗರ್ಭ ಶ್ರೀಮಂತ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಥೆಲುಸ್ಸನ್ ಅದರ ವಾರಸುದಾರನಾದ. ಹಳೆಯ ಮನೆಯನ್ನು ಕೆಡವಿಸಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಈಗ ನಾವು ನೋಡುವ ಮನೆ ಮತ್ತು  ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ತೋಟಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಅಂತಸ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ಅದು ಶ್ರೀಮಂತರ ಆಡುಂಬೊಲವಾಯಿತು. ಆ ನಂತರ ತಲೆತಲಾಂತರವಾಗಿ ಈ ಆನುವಂಶಿಕ ಸೊತ್ತು ಆ ಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಉಳಿದವು. ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟಗಲದೆ ಅದರ ಒಂದು ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ತಾನೊಬ್ಬಳೇ ವಾಸವಾಗಿದ್ದ ಕೊನೆಯ ಮಾಲಕಿ ಸಿಲ್ವಿಯಾ 1988 ರಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡಾಗ ಆ ಭವ್ಯ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಮಹಲು ಮತ್ತು ಒಳಗಿನ ಬೆಲೆ ಬಾಳುವ ಸಂಗ್ರಹಗಳು ಅ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿ ನಿಂತಿದ್ದವು. ಪಾಳು ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದ ಸೋರುತ್ತಿದ್ದ ಸೂರು ಮತ್ತು ಧೂಳಿನಿಂದಾವೃತವಾದ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಮಹೋಗನಿ ಪೀಠೋಪಕರಣ, ಸಜ್ಜು-ಸರಂಜಾಮುಗಳು ಬಿಕೋ ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವಳ ಮಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ (English Heritage) ಎನ್ನುವ ಚ್ಯಾರಿಟಿ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಅದನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ವರ್ಷವಿಡೀ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕೋವಿಡ್ ನಂತರದ ಈ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮರಳಿ ಬಂದ ಜನ ಸಂದಣಿ ಅದರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ.

ನವನವೋನ್ಮೇಷಶಾಲಿನಿ ಬ್ರಾಡ್ಸ್ ವರ್ತ್

ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ನಾನು ಅನೇಕ ಸಲ ಭೆಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ.  15 ಏಕರೆ ಗಾರ್ಡನ್ ವಿವಿಧ ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನವವವಧುವಿನಂತೆ ಸಿಂಗರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಅದರಲ್ಲಿಯ landscaped gardens ಕಾರಣ. ಭೂಮಿಯ ಏರಿಳಿತಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಹೂವಿನ ತೋಟಗಳು, ಹೂವಿನ ಬಳ್ಳಿಯ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನ ಕಮಾನುಗಳು, ಉದ್ದನ್ನ ಗುಲಾಬಿಗಳ ಬಳ್ಳಿಮನೆ (pergola), ಧನುರ್ ವಿದ್ಯೆ (archery)ಗಾಗಿಯೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಟಾರ್ಗೆಟ್ ಹೌಸ್, ಹಸಿರು ಮಲ್ಮಲ್ ನಂತೆ ’ಕ್ರೋಕೆ’ ಆಟಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಹುಲ್ಲಿನ ಮೈದಾನ, ಬೇಲಿಗುಂಟ ವಿವಿಧ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುದ್ದಿನ ಪ್ರಾಣಿ, ಪಕ್ಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ನಿಂತ ಯುವತಿಯರ ಬಿಳಿ ಕಲ್ಲಿನ ಶಿಲ್ಪಗಳು; ಇವೆಲ್ಲ ಒಂದು ತರಹದ ’ರಾಜವೈಭವವನ್ನು’’ ಸಾರುತ್ತವೆ. 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ  ಒಂದೇ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈ ಮನೆ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಲಿನ ತೋಟವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಆ ಬ್ಯಾಂಕರ್ ನ ಮೊಮ್ಮಗ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಸಾಬಿನ್ ಆಗಸ್ಟಸ್ ಥೆಲುಸ್ಸನ್ ಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾದ ಮೂರಂತಸ್ತಿನ ’ಹಾಲ್’ ಅಂದರೆ ಮಹಲನ್ನು ಮ್ಯಾಗ್ನೀಸಿಯನ್ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕಟ್ಟಿಸಿದ. ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ವಿಶಾಲವಾದ ತೋಟ. ಮೇ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಲೆಬರ್ನಮ್ (ಕುಕ್ಕೆ) ಹೂ ಮರದ ಕಮಾನಿನ ತೋರಣದಲ್ಲಿ ಹಳದಿ ಹೂಗಳು ಜೋತು ಬಿದ್ದಾಗ ತೆಗೆದ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ಫೇಸ್ ಬುಕ್ ತುಂಬ ನೋಡ ಬಹುದು. ವಸಂತಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾನದ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ರಚಿಸಿದ ಪಾತಿಗಳ ತುಂಬ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಹೂಗಳು. ಅದನ್ನು ನೋಡಲು ಜನ ಹಿಂಡು ಹಿಂಡಾಗಿ ಬಂದು ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಮುಂದೆ ಹೋದರೆ ಮೆಟ್ಟಲುಗಳ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿ ಕಿರುಕಂಟಿ ಫರ್ನ್ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಗ್ರೋಟೋ (grotto). ಕೆಲವರಿಗೆ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಸುಗಂಧ ಬೀರುವ ಗುಲಾಬಿಗಳ ಛಾವಣಿಯಡಿ ನಡೆದಾಡಲು ಬಲು ಖುಶಿ. ಅದರ ಇನ್ನೊಂದು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತರದ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಪುಟ್ಟ ಸಮ್ಮರ್ ಹೌಸ್ ದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಿದ ತೋಟ ಮತ್ತು ಮಹಲಿನ ಗಾಂಭೀರ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಸವಿಯಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಬ್ರಾಡ್ಸ್ ವರ್ತ್ ಹಾಲ್

ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಕಾಲದ ಒಬ್ಬ ಸಿರಿವಂತ ”ಜಮೀನ್ದಾರಿ’’ ಮನೆತನದ ವೈಭವವನ್ನು ನೋಡಬೇಕೆಂದರೆ ಇಂಥದೊಂದು ಭವ್ಯ ಮನೆಯಯೊಳಗೆ ಕಾಲಿಡಬೇಕು. ಅದು ಸಣ್ಣದೊಂದು ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ. ಹಸಿರುಟೊಂಗೆಗಳನ್ನು ಕೈಚಾಚಿ ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ 350 ವಸಂತಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ ಲೆಬನೀಸ್ ಸಿಡಾರ್ ಜಾತಿಯ ಮಹಾವೃಕ್ಷ ಅದರದ್ವಾರದಲ್ಲಿ. ಅದನ್ನು ಬಳಸಿದ ಡ್ರೈವ್ ಮೇಲೆ  ಕುದುರೆಗಳ ಸಾರೋಟಿನಲ್ಲಿ ಆರೂಢನಾಗಿ ಬಂದ ’ಸಾಹೇಬ’ನನ್ನು ಪೋರ್ಟಿಕೋದಲ್ಲಿ  ಸ್ವಾಗತಿಸಲು ನಿಂತಿರುತ್ತಿದ್ದ ಅದರ ಮನೆಯಾಳು (footman). ಘನವಾದ ಮಹೋಗನಿ ಬಾಗಿಲನ್ನು ತೆರೆದು ಒಳಗೆ ಹೋದವರನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುವ ’ಮೊಗಸಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಇಟಲಿಯ ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಕಣ್ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಶಿಲ್ಪಿ ಪಿಯಟ್ರೋ ಮ್ಯಾಗ್ನಿ ಕೊರೆದ ”ಉಯ್ಯಾಲೆಯಾಡುತ್ತಿರುವ ಕುವರಿ” ಯ ಶಿಲ್ಪ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕ. ಅದರಾಚೆಗೆ ಮೇಲ್ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಕೆಳಮನೆಯ ಕೋಣೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದ ಸ್ಕಾಗ್ಲಿಯೊ ಎನ್ನುವ ಇಮಿಟೇಷನ್ ಮಾರ್ಬಲ್ ’ಶಿಲಾ” ಸ್ತಂಭಗಳು; ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮೆತ್ತನೆಯ ರತ್ನಗಂಬಳಿ, ಅನೇಕ ಶಿಲ್ಪಗಳು; 400ಕ್ಕೂಹೆಚ್ಚಿನ ಮರದ ಫರ್ನಿಚರ್ಗಳು ’ಮಹೋಗನಿ ಗಾನ’ದ ನಿಟ್ಟುಸಿರನ್ನು ಬಿಡುತ್ತವೆ (ಮುಂದಿನ ಕಂತಿನಲ್ಲಿ ಓದಿ). ಅದೇ ಮರದಿಂದ ಕೆತ್ತಿದ ಡೈನಿಂಗ್ ಟೇಬಲ್, ಕುರ್ಚಿ, ಊಟದ ಮನೆಯ ಪೀಠಗಳು, ದಿವಾನ ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ಓಟೋಮನ್ ಆಸನಗಳು, ಅವಕ್ಕೆ ’ಚಿನ್ಜ್’ ಹೊದಿಕೆಗಳು; ಗೋಡೆಯಮೇಲಿನ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಚಿತ್ರಗಳು; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಮಾಲಕರ ರೇಸ್ ಕುದುರೆಗಳ ಚಿತ್ರಗಳು ಬಿಲಿಯರ್ಡ್ ರೂಮಿನ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ; ಅಮೂಲ್ಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಗಳು; ಬೆಳ್ಳಿ ಪಾರಿತೋಷಕಗಳು (Trophies) ವಿವಿಧ ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ತುಂಬಿವೆ.  ಈ ಮನೆ ಮೂರು ಅಂತಸ್ತಿನಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ “Upstairs and Downstairs Life Style” ಅನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೊಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸರಣಿಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು ಸಹ. ಮೇಲ್ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತರ ವಾಸ. ಅಂದರೆ ನೆಲಮಾಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಟ್ಲರ್ ಮತ್ತು ಸೇವಕರು. ಕೆಳಮನೆಯಲ್ಲಿ(basement) ವಿಶಾಲವಾದ ಕಿಚನ್. ಅದರಾಚೆಗೆ ಸೇವಕ ಸೇವಕಿಯರ ವಾಸಸ್ಥಳ, ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಕೋಣೆಗಳು. 1990ರಲ್ಲಿ  ಇದನ್ನು ಕೊಂಡು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಸೋರುತ್ತಿದ್ದ ಸೂರುಗಳಿಗೆ ಆವಶ್ಯಕ ದುರಸ್ತಿ-ರಿಪೇರು ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಕೊನೆಯ ಮಾಲಕರು ಬಿಟ್ಟ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ಮನೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಗೋಡೆಯ ಮೇಲಿನ ವಾಲ್ ಪೇಪರುಗಳು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಮಾಸಿದ್ದು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕೆಂಪು-ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಪಾಲಿಶಿನಿಂದ ಮಿರಿ ಮಿರಿ ಮಿಂಚುವ ಮಹೋಗನಿ ಬಾಗಿಲು ಟೇಬಲ್ಗಳು ಮಾತ್ರ ಕಳೆದ ವರ್ಷವಷ್ಟೇ ತಂದು ಕಟ್ಟಿದಂತೆ ಭ್ರಮೆ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತವೆ.

ಮೋಡಿಮಾಡಿದ ರಾತ್ರಿಯ ತೋಟ (Enchanted Garden)

ಇದು ಬ್ರಾಡ್ಸ್ವರ್ತ್ ತೋಟದ ಶರದೃತುವಿನ ವಾರ್ಷಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳ ಎರಡು ವಾರ ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತೋಟದ ತುಂಬೆಲ್ಲ ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣದ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಲ್ಬುಗಳಿಂದ  ದೀಪಾಲಂಕಾರ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ! ಅದೆಷ್ಟೋ ಸಲ ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಆ ತೋಟದ ಸೊಬಗನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡಿದ್ದರೂ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅದೊಂದು ಇಂದ್ರನ ನಂದನವನವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಆ ನೋಟವನ್ನು ಸವಿಯಲು ಮೊದಲೇ ಸ್ಪೆಶಲ್ ತಿಕೀಟು ಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ sold out ಆಗುವ ಸಾದ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು. ಈಗ ಕೋವಿಡ್ನಿಂದಾಗಿ  ಈ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಂಭ್ರಮ ನಿಂತು ಹೋಗಿರಬಹುದು. ಇಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲೆಂದು ಆಶಿಸುವೆ.

Animal Cemetery (with painting of Coup in inset)

ಮುದ್ದು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕಬ್ರಸ್ತಾನ (Animal cemetery)

ಬ್ರಿಟಿಶರಿಗೆ ಸಾಕು ಪ್ರಾಣಿಗಳೆಂದರೆ (pets) ಪಂಚಪ್ರಾಣ. ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮುದ್ದು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಾಗಿಯೇ ಗೋರಿಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ್ದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವಿಲ್ಲ. ಲಂಡನ್ನಿನ ಹೈಡ್ ಪಾರ್ಕಿನಲ್ಲಿ 300ನಾಯಿಗಳನ್ನು ಹೂತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಂಗ್ಲ ಕವಿ ಬೈರನ್ ತನ್ನ ಮುದ್ದು ನಾಯಿ ಬೋಟ್ಸ್ ವೇನಿಗೆ ಸಂಗಮರವರಿ ಕಲ್ಲಿನ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ. ಬ್ರಾಡ್ಸ್ವರ್ತ್ ನಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡ ಮುದ್ದು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಾಗಿಯೇ ತೋಟದ ಒಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪೇಶಲ್ ಕಬ್ರಸ್ತಾನವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ‘ಕೂಪ್’ ಎನ್ನುವ ನಾಯಿಯಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು ಪಾಲಿ ಎನ್ನುವ ಗಿಣಿಯ ವರೆಗೆ ಸಾಲಾಗಿ ಮಣ್ಣುಮಾಡಿದ ಹತ್ತಿಪ್ಪತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಗೋರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಕೂಪ್ ನ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಸಹ ’ಹಾಲ್’ ನ ಮೊದಲ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿದೆ.  

 ಅವನತಿಯತ್ತ ಸರಿದ ಬ್ರಾಡ್ಸ್ವರ್ತ್

ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ನವರು 1990ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಒಂದುಕಾಲದಲ್ಲಿ ’ರಾಜವೈಭವ’ದಿಂದ ಮೆರೆದ ಈ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಬರಬರುತ್ತ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಅವನತಿಯತ್ತ ಸರಿಯಲಾರಂಭಿಸಿತ್ತು. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಥೆಲ್ಲುಸನ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹತ್ತಾರು ಸೇವಕರು, ಅಡಿಗೆಯವರು, ಆಳುಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರರಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಪಕ್ಷಿಗಳ ಶೂಟಿಂಗ್ ಸೀಸನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಆತನೇರ್ಪಡಿಸಿದ ಅದ್ದೂರಿ ಪಾರ್ಟಿಗೆಂದು ಬಂದ ಅಂತಸ್ತಿನ ಜನರಲ್ಲಿ ಈತನ ಆತಿಥ್ಯ ಮನೆಮಾತಾಗಿತ್ತು. ಮನೆಯ ಮಾಲೀಕರ ನಡತೆಯಲ್ಲೂ  ಆಢ್ಯತೆ ಇತ್ತು. ತನಗೆ ಇಷ್ಟವಿದ್ದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಂಸವನ್ನು ರೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿರದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಅಸಿಸ್ಟಂಟ್ ಕುಕ್ ಟೇಬಲ್ಲಿನ ಮೇಲಿಟ್ಟು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿ ಬರುವಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಆಕೆಯೇ ಹಿಂದೆಯೇ ಆ ಜಾಯಿಂಟು ರವಾನಿಯಾಗಿ ಬಂದು ಬೀಳುತ್ತಿತ್ತು! ಅದರ ಜೊತೆಗೇ ’ಸಾಹೇಬನ’ ಅಬ್ಬರ, ಬೈಗುಳ, ಇತ್ಯಾದಿ. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಎಸ್ಟೇಟಿನ ಆಮದು ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ಮಾಲಕರ ಸ್ವಾಮಿತ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿಗಳ ಆಮದು ಕುಂಠಿತವಾಯಿತು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಾಯಿದೆಯ ಪ್ರಕಾರ ತೆತ್ತಬೇಕಾದ ಮರಣ ಸುಂಕ (ಡೆತ್ ಡ್ಯೂಟಿ) ಇಂಥ ಎಲ್ಲ ”ಕಂಟ್ರಿ ಜೆಂಟ್ಸ್” ಗಳಿಗೆ ಮಾರಕವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ದೊಡ್ಡ ಮನೆಗಳ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಗಳು ಸೋರಿ ರಿಪೇರಿ ಕೆಲಸದ ವೆಚ್ಚ ದುಬಾರಿಯಾಯಿತು. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಮನೆಯಯನ್ನು ಕಾಯಿಸುವ ಬದಲು ವಾಸದ ಕೋಣೆಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಬೆಚ್ಚಗಿಡಬೇಕಾದ ಪ್ರಸಂಗ ಬಂತು. ಕೊನೆಯ ಮಾಲಕಿ ಸಿಲ್ವಿಯಾ ಗ್ರಾಂಟ್-ಡಾಲ್ಟನ್ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಒಂದೇ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಪಾಳು ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಾಡ್ಸ್ವರ್ತ್ ಹಾಲ್ ಗೆ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ದತ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆ.

ಭವ್ಯ ದಿವಾನಖಾನೆ

ಈಗ ಬ್ರಾಡ್ಸ್ ವರ್ತ್ ನಲ್ಲಿ  ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬೇಸಿಗೆಯ ಪ್ರತಿ ಆದಿತ್ಯವಾರ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಹೊರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಸ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಅದನ್ನು ಕೇಳುತ್ತ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಎರಡೂವರೆಗೆ  ಚಹ ಸೇವಿಸುತ್ತ ಕೇಕ್ ತಿನ್ನುವದು ಈಗ ಕಂಡುಬರುವ ಸರ್ವೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಶ್ಯ. ಇದೇನಾ ಅಮೀರ್ ಖುಸ್ರೋವಿನ ಕನಸಿನ ’ಹಮೀ ಅಸ್ತ, ಹಮೀ ಅಸ್ತ, ಹಮೀ ಅಸ್ತ್? 

ವಿಡಿಯೋ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಫೋಟೋಗಳು: ಶ್ರೀವತ್ಸ ದೇಸಾಯಿ

ಲೇಕ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟಿನ ಶಿಖರಗಳಲ್ಲಿ ( ಭಾಗ – ೨)-ಡಾ|| ಜಿ. ಎಸ್. ಶಿವಪ್ರಸಾದ್

ಪ್ರಿಯ ಓದುಗರೇ !!
ಕಳೆದ ವಾರ ಲೇಕ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟಿನ ಶಿಖರಗಳಲ್ಲಿ ( ಭಾಗ
೧) ದೀರ್ಘ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಶಿವಪ್ರಸಾದ್ ರವರು ಈ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಸಾಕಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ನಿಮ್ಮ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಈ ವಾರದ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದೇ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಎರಡನೆಯ ಭಾಗದ ಸುದೀರ್ಘ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಈ ರಮ್ಯತಾಣದ ಮಗದೊಂದು ಮೋಹಕ, ವೈಚಾರಿಕ ಪ್ರಸ್ತುತಿ ಹಾಗು ಹಸಿರು ಉಸಿರು ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವಪ್ರಸಾದ್ ಅವರ ಸ್ವಗೃಹದ ಪೋಷಣೆಯ ಹೂದೋಟದ ಚಿತ್ರಗಳು ನಿಮ್ಮ ಮುಂದೆ. ಓದಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ !! -ಸವಿ.ಸಂ

ಸ್ಕಾಫೆಲ್ ಪೈಕ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಕಡಿದಾದ ಪರ್ವತವಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಶಿಖರವನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು
ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಹತ್ತುವುದು ನನ್ನ ಹಂಬಲವಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಒಂದು ದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಅಂಬಲ್ ಸೈಡಿನಿಂದ ಸ್ಕಾಫೆಲ್ ಬೆಟ್ಟ
ತಲುಪಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆವು. ನಾವು ಉಳಿದಿದ್ದ ಅಂಬಲ್ ಸೈಡಿನಿಂದ ಸ್ಕಾಫೆಲ್ ಬೆಟ್ಟ ತಲುಪಲು ಹತ್ತಿರದ ದಾರಿ
ರೈನೋಸ್ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಡ್ನಾಟ್ ಪಾಸ್ ಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಸಾಧ್ಯ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿ ಬಳಸಿ ತೆರಳಬೇಕು. ಈಗಾಗಲೇ
ಹಾನಿಸ್ಟರ್ ಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾರು ಓಡಿಸಿದ್ದ ನನಗೆ ಹಾರ್ಡ್ನಾಟ್ ಪಾಸ್ ದಾಟ ಬೇಕೆಂಬ ಹಂಬಲ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ
ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮೈಲಿಗಳನ್ನು ಕ್ರಯಿಸಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಇಳಿಜಾರು 33% ಇದ್ದು ಇಲ್ಲಿಯ ರಸ್ತೆ
ಸಿಂಗಲ್ ಲೇನ್ ಎಂಬುದು ಅರಿವಾಯಿತು. ನಮ್ಮ ದಾರಿಗೆ ಎದುರಾಗಿ ಇನ್ನೊಂದು ವಾಹನ ಬಂದರೆ ನಾವು ಅಥವಾ
ಅವರು ಸಮಜಾಯಿಸಿಕೊಂಡು ನಿಧಾನಿಸಿ, ಹಿಂದಕ್ಕೆ ರಿವರ್ಸ್ ಮಾಡಿ ಅಥವಾ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು
ಕಾಯಬೇಕು. ಇದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಇಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಹಲವಾರು ಅಂಕು ಡೊಂಕಾದ ಹೇರ್ ಪಿನ್ ತಿರುವುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ನನ್ನ
ಶ್ರೀಮತಿಗೆ ಟ್ರಾವೆಲ್ ಸಿಕ್ನೆಸ್ ಇರುವುದರಿಂದ ಇನ್ನು 25 ಮೈಲಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಈ ಕಠಿಣ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ
ಮಾಡುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿ ನಾವು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಿರುಗುವುದು ಸೂಕ್ತವೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆವು. ಸ್ಕಾಫೆಲ್ ಪೈಕ್
ಹತ್ತುವುದರ ಬದಲು ನಮಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಇದ್ದ ಗ್ರೇಟ್ ಲ್ಯಾ೦ಗ್ ಡೇಲ್ ವ್ಯಾಲಿಯ ಎತ್ತರದ ಹ್ಯಾರಿಸನ್ ಸ್ಟಿಕಲ್
ಹತ್ತುವ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬಂದೆವು. ಈ ಬೆಟ್ಟದ ಬುಡದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂ ಡಂಜನ್ ಗಿಲ್ ಹೋಟೆಲ್ ಇದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ಕಾರ್ ಪಾರ್ಕ್
ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ (ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಲುಪಲು ಅಂಬಲ್ ಸೈಡಿನಿಂದ A 5343 ಹಿಡಿದು ಅಗಲವಾದ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ
ತಲುಪಬಹುದು ಸ್ಯಾಟ್ ನ್ಯಾವ್ ಕೊಡ್ LA22 9JX) ಇಲ್ಲೇ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಕಾರ್ ಪಾರ್ಕ್ ಇದ್ದು
ಶೌಚಾಲಯ ಮತ್ತು ಕೆಫೆಗಳಿವೆ.

ನ್ಯೂ ಡಂಜನ್ ಗಿಲ್ ಹೋಟೆಲ್ ಬಳಿ ನನ್ನ ಶ್ರೀಮತಿ ಡಾ. ಪೂರ್ಣಿಮಾ.

ನಾವು ನ್ಯೂ ಡಂಜನ್ ಗಿಲ್ ಹೋಟೆಲ್ ಬಳಿ ಕಾರು ನಿಲ್ಲಿಸಿದಾಗ ಆಗಲೇ ಮಟ ಮಟ ಮಧ್ಯಾನ್ಹ ವಾಗಿತ್ತು. ನಮ್ಮ
ಬ್ಯಾಕ್ ಪ್ಯಾಕ್ ಏರಿಸಿ ವಾಕಿಂಗ್ ಪೋಲ್ ಹಿಡಿದು ಹುಮ್ಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಹತ್ತಲು ಶುರುಮಾಡಿದೆವು. ಹ್ಯಾರಿಸನ್
ಸ್ಟಿಕಲ್ ಬಹಳ ಕಡಿದಾದ ಬೆಟ್ಟ. ಬಹಳಷ್ಟು ಕಿರಿಯರು ನಮನ್ನು ದಾಟಿ ಸರಾಗವಾಗಿ ಹತ್ತುತ್ತಿದರು. ನಾವು ಅಲ್ಲಲ್ಲೇ
ಕುಳಿತು ನೆರಳು ಕಂಡಾಗ ವಿಶ್ರಮಿಸುತ್ತಾ ಹತ್ತುತ್ತಿದ್ದೆವು. ನಮಗೆ ನಮ್ಮ ವಯಸ್ಸಿನವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣ ಸಿಗದಿದ್ದು
ಆತಂಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ತಂದವು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಮಾಹಿತೆಯಂತೆ ಈ ಚಾರಣ
ಚಾಲೆಂಜಿಂಗ್ ಆದುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಕೈಹಾಕಿದ್ದು (ಕಾಲು ಹಾಕಿದ್ದು!) ಸಾಹಸವೇ ಸರಿ. ಡಂಜನ್ ಗಿಲ್ ಫೋರ್ಸ್ ಎಂಬ
ಸುಂದರ ಜಲಪಾತ, ಹಾಗೂ ಇನ್ನೂ ಮೇಲೆಕ್ಕೇರಿದರೆ ಸ್ಟಿಕಲ್ ಸರೋವರ ಸಿಗುವುದೆಂದು ಮತ್ತು ಮೇಲಿಂದ ಬಹಳ
ಸುಂದರ ನೋಟಗಳು ಸಿಗುವುದೆಂದು ಹತ್ತಿ ಇಳಿಯುತ್ತಿರುವವರಿಂದ ತಿಳಿಯಿತು. ಅವರು ನಮನ್ನು ಹುರಿದುಂಬಿಸಿ
ಆಸೆ ತೋರಿಸಿ ಕೆಳಗೆ ಇಳಿದು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು.
ನಾವು ಮೇಲೆ ಏರಿದಂತೆ ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಖರತೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಹತ್ತುವುದು ಕಷ್ಟವೆನಿಸಿತು.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಳೆ ಮೋಡಗಳಿಂದ ಆವೃತ್ತವಾಗಿರುವ ಇಲ್ಲಿಯ ಪರಿಸರ ಇಂದು ಧಗೆಯಿಂದ ಕುದಿಯುತ್ತಿತ್ತು.
ನಾವು ಬ್ಯಾಕ್ ಪ್ಯಾಕಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ ನೀರು ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮೊಳಗಿಳಿದು ಖಾಲಿಯಾಯಿತು. ಒಂದು
ಹಂತದ ನಂತರ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮೇಲೆ ಮರಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ನೆರಳಿನಾಸರೆ ಕಾಣದಾಯಿತು. ಅಂತೂ
ಇಂತೂ ಕಷ್ಟ ಪಟ್ಟು ಡಂಜನ್ ಗಿಲ್ ಫೋರ್ಸ್ ಎಂಬ ಜಲಪಾತದ ತಡಿಗೆ ತಲುಪಿದೆವು. ಈ ಜಲಪಾತ ತಲುಪಲು
ನಾವು ಒಂದು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಡಿಗಳನ್ನೇರಿದ್ದೆವು. ನಾವು ನಿಂತ ಈ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಕಣಿವೆಯ ನೋಟ
ಭವ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಕೆಳಗಿದ್ದ ಮನೆಗಳು, ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಕಾರು ಚುಕ್ಕಿಗಳಂತ್ತಿದ್ದು ಆಟಿಕೆಯಂತೆ ತೋರುತ್ತಿದ್ದೆವು. ವರ್ಡ್ಸ್
ವರ್ಥ್ ಕವಿಯು ಡಂಜನ್ ಗಿಲ್ ಫೋರ್ಸ್ ಬಹಳ ಸುಂದರವಾದ ನೋಟವೆಂದು, ಈ ಜಲಪಾತದವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದ
ಬಂಡೆಯನ್ನು ಆಕಾಶದಿಂದ ಬಿದ್ದ ಕಲ್ಲಿನ ರಾಶಿಗಳೆಂದು ಜಲಪಾತದ ತಳವನ್ನು ಕರಿಯ ಪಾತ್ರವೆಂದು ತನ್ನ ‘ದಿ ಐಡಲ್
ಶೆಫರ್ಡ್ ಬಾಯ್’ ಎಂಬ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಸುಂದರ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲಕಾಲ ವಿಶ್ರಮಿಸಿ ನಾವು ತಂದಿದ್ದ
ಸ್ಯಾಂಡ್ ವಿಚ್ ತಿಂದು ವಿಶ್ರಮಿಸಿದೆವು.

ಬೇಸಿಗೆಯ ಝಳಕ್ಕೆ ಸೊರಗಿದ್ದ ಜಲಪಾತ

ಇಲ್ಲಿಂದ ಸ್ಟಿಕಲ್ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಇನ್ನು ಐನೂರು ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಹತ್ತ ಬೇಕಿತ್ತು. ಹತ್ತುವಾಗ ಶಿಖರ ಇನ್ನು ಕೆಲವೇ
ಹೆಜ್ಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿಡುತ್ತದೆ ಅನ್ನುವ ಭಾವನೆ ಮೂಡುವುದು ಸಹಜ. ಒಂದು ಹಂತಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ಹಂತ
ನಮನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ, ಶಿಖರ ತಟಸ್ಥವಾಗಿ ನಿಂತು ನಮಗೆ ಸವಾಲನ್ನು ಒಡ್ಡುತ್ತದೆ. ಇದು
ಪರ್ವತಗಳ ಆರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಆರೋಹಿಗಳು ಅನುಭವಿಸುವ ಭ್ರಮೆ ಎನ್ನ ಬಹುದು! ಇದು ಪರ್ವತಗಳ ಆಕರ್ಷಣೆಯೇ
ಅಥವಾ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿ ಜಯಿಸಿ ಬಿಡುವ ನಮ್ಮ ಮಾನವ ಸಹಜ ಛಲವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ
ಬಿಡಿಸಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆಂಗ್ಲ ಪರ್ವತಾ ರೋಹಿ ಜಾರ್ಜ್ ಮೇಲೊರಿ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಬೆಟ್ಟ ಹತ್ತುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ
ತೊಡಗಿದ್ದಾಗ ಅವನನ್ನು ನೀನು ಎವರೆಸ್ಟ್ ಬೆಟ್ಟ ಏಕೆ ಹತ್ತುತ್ತಿದ್ದೀಯ? ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ ಆ ಬೆಟ್ಟ ಅಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ
( Just because it is there) ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದ!

ಡಂಜನ್ ಗಿಲ್ ಜಲಪಾತ ತಾಣದಿಂದ ಲ್ಯಾಂಗ್ ಡೇಲ್ ಕಣಿವೆಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ

ನಾವು ತಲುಪಿದ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಮುಂದಿನ ಏರು ಕಾದ ಕಲ್ಲು ಬಂಡೆಗಳ ಹಾದಿಯಾಗಿದ್ದು ಬಂಡೆಗಳೇ ಮೆಟ್ಟಲಾಗಿರುವಾಗ
ಈ ಬಿಸಿಲಿನ ಝಳದಲ್ಲಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹತ್ತುವುದು ಮೂರ್ಖತನವೆಂದು ನನ್ನ ಒಳ ಮನಸ್ಸು ಕೂಗಿ ಹೇಳುತಿತ್ತು. ಅಂದ
ಹಾಗೆ ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ ಈ ಶಿಖರಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಹೊರಟ ಕೆಲವರು ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ
ಹೃದಯಾಘಾತವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದು ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಜಾರಿ ಕಮರಿಗೆ ಬಿದ್ದದ್ದು, ಕೆಲವರು ತಪ್ಪು ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟು ಕಾಲು
ಮುರಿದುಕೊಂಡಿದ್ದು ಈ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವರದಿಗಳಿದ್ದವು. ಈ ವಿಚಾರ ನಮ್ಮ ಅರಿವಿಗೆ
ಬಂದು ನಮ್ಮ ಇತಿಮಿತಿಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಏರುವ ಆಸೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಿರುಗುವುದು

ಒಳಿತೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆವು. ಬೆಟ್ಟದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಯುವುದು ಮಂಡಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯಾಸಕರ, ನಮ್ಮ ವಾಕಿಂಗ್ ಪೊಲ್
ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಯೋಜನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಕೆಳಗಿಳಿದು ಅಲ್ಲಿಯ ಕೆಫೆಯಲ್ಲಿ ಕುಡಿದ ತಂಪು ಪಾನೀಯ ಅಮೃತವಾಗಿತ್ತು!
ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಚಾರಣ ಮಾಡಲು ಮೋಡಕವಿದ ಅನುಕೂಲಕರ ಹವೆ ಅಗತ್ಯ, ಹಾಗೆಯೇ ನಾವು ತಾರುಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ
ಇದನ್ನು ಖಂಡಿತಾ ಹತ್ತುತ್ತಿದ್ದೆವು ಎಂಬ ಆಶ್ವಾಸನೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡುತ್ತಾ ಅಂಬಲ್ ಸೈಡ್ ತಲುಪಿದೆವು. ನಾವು
ಅಂದು ಮಾಡಿದ ಚಾರಣ ನಮಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು.
ಗ್ರಾಸ್ ಮಿಯರ್ ಕಣಿವೆ ಬಹಳ ಪ್ರಶಸ್ತವಾದ ಸ್ಥಳ. ಇಲ್ಲಿ ವರ್ಡ್ಸ್ ವರ್ಥರ ಸಮಾಧಿ ಇದ್ದು ಇಲ್ಲೂ ಸುತ್ತಲೂ ಬೆಟ್ಟಗಳು
ಹಬ್ಬಿವೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಕಾಕ್ ಟಾರ್ನ್ ಎಂಬ ಪುಟ್ಟ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಸರೋವರವಿದ್ದು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಚಾರಣಮಾಡಲು
ಪಾರಂಭಿಸಿದೆವು. ಗ್ರಾಸ್ ಮಿಯರ್ ಊರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅಲ್ಲಿಯ ರಹದಾರಿ A591 ಕಡೆಗೆ ಅರ್ಧಮೈಲಿ ನಡೆದರೆ ಅಲ್ಲಿ
ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾದ ಸ್ವಾನ್ ಪಬ್ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪಬ್ಬನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದು ಅದರ ಹಿಂಭಾಗದ ಟಾರ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಹೆಜ್ಜೆ
ನಡೆದರೆ ಇದೇ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಬಲಕ್ಕೆ ‘ಫುಟ್ ಪಾತ್ ಟು ಅಲ್ಕಾಕ್ ಟಾರ್ನ್’ ಎಂಬ ಫಲಕ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಏರು
ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಸಣ್ಣನೆ ತೊರೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಸಾಗುವ ಈ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದ ಚಂದದ ಖಾಸಗಿ
ಮನೆಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ನಡೆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮರದ ಸೇತುವೆ ಅಡ್ಡವಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನು ಏರಿದಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ಪೈನ್
ಮರಗಳ ಅರಣ್ಯ ಸಿಕ್ಕು ಅದನ್ನು ದಾಟಿ ಮೇಲಕ್ಕೇರಿದರೆ ಒಂದು ಸಮತಟ್ಟಾದ ಪುಟ್ಟ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಯಾರದೋ ಸತ್ತವರ
ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬೆಂಚ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪರಿಚಯ ಇರದ ನಮ್ಮಂತಹ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಅಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು
ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಈ ಸುಂದರ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸಲು ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ದಣಿವನ್ನು ನೀಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯ. ಸತ್ತವರ
ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸುಂದರ ಹಂದರದಲ್ಲಿ ಆ ಆಸನವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಆಂಗ್ಲ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ನಾನು ಬಹಳ
ಮೆಚ್ಚಿದ್ದೇನೆ. ಅಂಥವರ ಸತ್ತ ಸ್ಮರಣೆಯ ದಿನ ಹೂಗುಚ್ಛವನ್ನು ಇಟ್ಟು ಅವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದು ಎಷ್ಟು ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿ
ಕಲ್ಪನೆ! ಈ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮೆಲುಕುತ್ತ, ಸುತ್ತ ಸೊಂಪಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಬ್ರೇಕನ್ ಎಂಬ ಹಸಿರು ಗಿಡಗಳ ನಡುವೆ ಇದ್ದ
ಕಾಲ್ದಾರಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾ ಇನ್ನು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರಿದೆವು. ಸುಮಾರು ಒಂದು ಸಾವಿರ ಅಡಿ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಏರಿದಾಗ
ನನಗೆ ಆಲ್ಪ್ಸ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳು, ಮತ್ತು ಅಲ್ಪೈನ್ ಮೆಡೋಗಳು ನೆನಪಿಗೆ ಬಂದವು. ಮೇಲಿನಿಂದ ಕಂಡ ವಿಹಂಗಮ
ನೋಟ, ನಾನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಸುಂದರ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು.

ಸ್ವಾನ್ ಪಬ್ಬಿನ ಬಳಿಯೇ ಕಾರು ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ನನ್ನ ಗೈಡ್ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಹೇಳಿಲ್ಲ? ಗ್ರಾಸ್ ಮಿಯರ್ ನಿಂದ ನಡೆದು
ಬರುವಂತೆ ಪುಸ್ತಕ ಏಕೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ? ಎಂದು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಶಪಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಜನರಿಗೆ ಮೈಲಿಗಟ್ಟಲೆ
ಚಾರಣ ಮಾಡುವುದು ಬದುಕಿನ ಒಂದು ಅಂಗ ಮತ್ತು ಉಲ್ಲಾಸದಾಯಕ ಹವ್ಯಾಸ. ಇದ್ದಕ್ಕೆ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ
ಜನ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಹೆಜ್ಜೆ ನಡೆಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಬಂದು ವೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ.
ಚಾರಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅರಿವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈಗ ಮೂಡುತ್ತಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ವಿಚಾರವೆಂದರೆ ಬ್ರಿಟೀಷರು ಭಾರತಕ್ಕೆ
ಬಂದು ಮಡಿಕೇರಿ, ನಂದಿಬೆಟ್ಟ, ಊಟಿ, ಶಿಮ್ಲಾ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ನುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ , ಬೆಟ್ಟದ ರಸ್ತೆಗಳ
ಮೇಲೆ ಕೆಲವು ವ್ಯೂ ಪಾಯಿಂಟ್ ಗಳನ್ನೂ ಒದಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ತಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ, ಲೇಕ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ
ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ವಯಸ್ಸಾದವರೂ ಸೇರಿ ತಲುಪಬಹುದಾದ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮೇಲಿನ ವೀಕ್ಷಣಾ ತಾಣಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವ
ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟ ಹತ್ತಿ ಸುಂದರ
ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ನೀವೇ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಿ ಎಂಬ ನಿಲುವನ್ನು ತಳೆದಂತಿದೆ. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ ಲ್ಯಾಂಡಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ

ರೋಪ್ವೇ ಗಳನ್ನು ಹಾಕುವುದು ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ರೆವಾಲ್ವಿಂಗ್ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುವುದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್
ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಹವಾಮಾನ, ಮಳೆ, ಹಿಮಪಾತ ಇತ್ಯಾದಿ
ಕಾರಣಗಳಿರಬಹುದು, ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಪರಿಸರ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ಒತ್ತಡ, ವಿರೋಧಗಳೂ ಇರಬಹುದು.
ಕೆಸಿಕ್ ಊರಿನ ಬಳಿ ಇರುವ ಡರ್ವೆಂಟ್ ವಾಟರ್ ಸರೋವರದ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಆಶ್ ನೆಸ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್,
ಲೇಕ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರ ಕುಂಚಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳಿಗೆ ಒದಗುವ ಸುಂದರ ತಾಣ. (Most
photographed and painted Bridge) ನಾನು ಲೇಕ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟಿಗೆ ಬಂದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಈ ಸುಂದರ ತಾಣವನ್ನು
ವೀಕ್ಷಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಫೋಟೋ ತೆಗೆಯುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಮರೆಯದೆ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಿಂತು ನೋಡಿದರೆ
ಡರ್ವೆಂಟ್ ಸರೋವರ ಅದರ ಸುತ್ತ ಕಾಡುಗಳು, ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸ್ಕಿಡಾ ಎಂಬ ಅಲೆಅಲೆಯಾಗಿ ಹಬ್ಬಿದ ಪರ್ವತದ ದೃಶ್ಯ
ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಆಶ್ ನೆಸ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್, ಬಹಳ ಪುರಾತನವಾದ ಪ್ಯಾಕ್ ಹಾರ್ಸ್ ಸೇತುವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ
ಇತಿಹಾಸವಿದೆ! ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ನದಿ ದಾಟಲು ಈ ರೀತಿಯ ಪುಟ್ಟ ಸೇತುವೆಯನ್ನು
ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಸೇತುವೆಯು ಕುದುರೆ ತನ್ನ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ನದಿ ದಾಟಲು ಬೇಕಾದ ಆರು ಅಡಿ ಅಷ್ಟೇ
ಅಗಲವಿದ್ದು ಕುದುರೆ ಆಚೆ ಈಚೆ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ತೂಗಿರುವ ಸರಂಜಾಮುಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡ ಬಾರದಿರಲಿ ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ
ಸೇತುವೆಯ ಬದಿಯ ಗೋಡೆಗಳು ಕುಬ್ಜವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಗಾರೆ ಇಲ್ಲದೆ ಬರಿಯ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ
ಕಮಾನಿನ ಆಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕಿರಿದಾದ ಅಶ್ ನೆಸ್ ಬ್ರಿಡ್ಜಿನ ಮೇಲೆ ಇಂದಿಗೂ ಕಾರುಗಳು
ಓಡಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ! ಇದರ ದುರಸ್ತಿಯನ್ನು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನವರೆಗೂ ಟಾರ್ ರಸ್ತೆಯಿದ್ದು ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ತಲುಪಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಕಾರ್ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಅಶ್ ನೆಸ್ ಸೇತುವೆಯಿಂದ ಅರ್ಧ ಮೈಲಿ ಮೇಲಕ್ಕೇರಿದರೆ ಸರ್ಪ್ರೈಸ್ ವ್ಯೂ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ತಾಣ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೂಡ ಲೇಕ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನೋಡಬೇಕಾದ ಒಂದು ಸ್ಥಳ ಏಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಸರೋವರದ, ಪರ್ವತಗಳ ಮತ್ತು ಕಣಿವೆಯ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೋಹಕ ನೋಟ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರಾದ ನಾವುಗಳು ಯಾವ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿಕೊಟ್ಟರೂ ಅಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ನಮ್ಮ
ತಾಯ್ನಾಡು ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ? ಎಂಬ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆಗಳು ಮೂಡುತ್ತವೆ. ಲೇಕ್
ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ನೋಡಿದಾಗ ನಮಗೆ ನಮ್ಮ ಮಲೆನಾಡು ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಲೇಕ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟಿನಲ್ಲಿಯ ನೋಟ ಸೌಮ್ಯ ಮತ್ತು
ರಮ್ಯ. ನಿಸರ್ಗ ಇಲ್ಲಿ ಹದವಾದ ಚಹರೆಯನ್ನು ತೋರಿದೆ . ಇಲ್ಲಿಯ ಕಾಡು ಭೀಕರವಾಗಿಲ್ಲ, ಹುಲಿ, ಆನೆ,
ಚಿರತೆಗಳಿಲ್ಲ, ಕಾಲ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಷಸರ್ಪಗಳ ಭಯವಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕುವೆಂಪು ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ
ಊರೆಂದರೆ ಒಂದು ಮನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗಗನಚುಂಬಿಸುವ ಮೇರು ಪರ್ವತಗಳಿವೆ, ಧಾರಾಕಾರವಾಗಿ ಸುರಿಯುವ
ಜಲಪಾತಗಳಿವೆ , ಇಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗುಡುಗಿನ ಕಾಡುಗಳಿವೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಮಲೆನಾಡ ಸೌಂದರ್ಯ ರೌದ್ರ, ರಮಣೀಯ,
ರೋಮಾಂಚನ ! ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಲೇಕ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟಿನಲ್ಲಿ ವರ್ಡ್ಸ್ ವರ್ಥರಂತಹ ರಸಿಕ ಕವಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದರೆ
ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಿಸರ್ಗ ಪ್ರಿಯ ಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಒಂದು ವಿಚಾರವನ್ನು ಡಾ. ಜಿ. ಎಸ್. ಎಸ್
ತಮ್ಮ ‘ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಚತುರ್ಮಾಸ’ ಎಂಬ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಹಾಗೆಯೇ ‘ಲೇಕ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟಿನಲ್ಲಿ’ ಎಂಬ
ಕವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಕವನದ ಕೆಲವು ಸಾಲುಗಳು ಹೀಗಿವೆ:


“ಇಲ್ಲಿ ಅಲೆ, ಅಲೆಯಾಗಿ ಹಬ್ಬಿರುವ ಬೆಟ್ಟಗಳಿವೆ
ಬೆಟ್ಟಗಳ ನಡುವೆ ಥಟ್ಟನೆ ತೆರೆಯುವ ಸರೋವರಗಳಿವೆ
ಕಣಿವೆ ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕನವರಿಸುತ್ತ ಮಲಗಿರುವ ಹಳ್ಳಿಗಳಿವೆ
ಆದರೂ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಪರಿಸರದ ಮಲೆನಾಡಿಗಿರುವ ಭೀಷ್ಮ ಭವ್ಯತೆಯಿಲ್ಲ

ಅಲ್ಲಿನ ಹಾಗೆ ದೈತ್ಯ ಶಿಖರ ಕಂದರ ಮಹಾಕಾನನದ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಲ್ಲ
ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ರಮ್ಯ ಪ್ರಶಾಂತ ನಿರ್ಭಯ ಗಂಭೀರ
ವರ್ಡ್ಸ್ ವರ್ತನ ಕವಿತೆಯ ಹಾಗೆ, ಕುವೆಂಪು ಕಾವ್ಯದಂತಲ್ಲ

ಅಲ್ಲಿನ ಕಾಡು ಕುವೆಂಪುವಿನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ
ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಇಲ್ಲಿನ ನಿಸರ್ಗ ನಿಜವಾಗಿಯೂ
ಅಂದಿನ ಹಾಗೆ ಇಂದೂ ಉಳಿದು, ಮತ್ತೊಬ್ಬ
ವರ್ಡ್ಸ್ ವರ್ತನಿಗೆ ತುದಿಗಾಲಲ್ಲಿ ಕಾಯುತ್ತಿದೆ.

ಈ ಮೇಲಿನ ಕವನದ ಕೊನೆ ಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಪರಿಸರದ ನಾಶದ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ಇದೆ. ಜಿ. ಎಸ್. ಎಸ್ ಈ ಕವನವನ್ನು
ಬರೆದು ಇಪ್ಪತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವರುಷಗಳು ಸಂದಿವೆ. ಇಂದಿಗೂ ಇಲ್ಲಿಯ ಪರಿಸರ ಹಸುರಾಗಿ ಶುಭ್ರವಾಗಿದೆ, ಇಲ್ಲಿ
ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳು ತಿಳಿಯಾಗಿದ್ದು ತಮ್ಮ ಒಡಲನ್ನು ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತವೆ. ನದಿ ಪಾತ್ರದ ಒಂದೊಂದು
ನುಣುಪಾದ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ವರ್ಡ್ಸ್ ವರ್ತ್, ಕೋಲ್ ರಿಡ್ಜ್ ರಂತಹ ಕವಿಗಳ ಹೆಜ್ಜೆಗಳಿವೆ, ಡರೊತಿ
ವರ್ಡ್ಸ್ ವರ್ತ್ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬರೆದ ಬೀಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಪಾಟರ್ ಮುಂತಾದ ಮಹಾನ್ ಮಹಿಳಾ ಲೇಖಕಿಯರು,
ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಲೇಖಕ, ಚಿಂತಕ ಜಾನ್ ರಸ್ಕಿನ್ ಬಾಳಿ ಬದುಕಿದ್ದಾರೆ. ಈ
ಪ್ರಶಸ್ತವಾದ ಪ್ರದೇಶ ವಾಯುವಿಹಾರ, ದೋಣಿವಿಹಾರ, ಜಲಕ್ರೀಡೆ, ಚಾರಣ, ಪರ್ವತಾರೋಹಣ ಹೀಗೆ ನಾನಾ
ರೀತಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ. ಲೇಕ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ನನ್ನ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ತಾಣ. ಈ ಬಾರಿ ಲೇಕ್
ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟಿನ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಒಳದಾರಿಯನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಿದ ನನಗೆ ಲೇಕ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟಿನ ಹಲವು ಮುಖಗಳ
ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಪ್ರತಿ ಕ್ಷಣವೂ ನಿತ್ಯೋತ್ಸವವಾಗಿತ್ತು!
ನನ್ನ ಈ ಕಿರುಪ್ರವಾಸ ಕಥನ ನಿಮಗೆ ಲೇಕ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ನೋಡುವ ಅಥವಾ ಹಿಂದೆ ನೋಡಿದ್ದರೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನೋಡುವ
ಅಭಿಲಾಷೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದ್ದಲಿ ಇದು ಸಾರ್ಥಕ ಬರಹ ಎಂದು ನಂಬಿರುತ್ತೇನೆ.

-ಡಾ|| ಜಿ. ಎಸ್. ಶಿವಪ್ರಸಾದ್

ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣಕ್ಕೆ ಅವರೇ ಕನ್ನಡದ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಕೃಪೆಯಿಂದೆ
ಆಯ್ದುಕೊಂಡು ಸಂಗೀತ ಅಳವಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಳಗಿನ ವಿಡಿಯೋ ಲಿಂಕುಗಳನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿ.

https://drive.google.com/file/d/1IbH601J6vbrtnCqUN-XylKlnMOAnOkMf/view?usp=drivesdk

https://drive.google.com/file/d/1IeLVK2YhbhazsUb41U25sjhpZlvWAwm0/view?usp=drivesdk

https://drive.google.com/file/d/1IlPkBQxLHvK6XkL0uHteXZYj0AiGksOY/view?usp=drivesdk

🌺 🌺 🌺 🌺 🌺 🌺 🌺 🌺 🌺 🌺 🌺 🌺 🌺 🌺 🌺 🌺 🌺

ಶಿವಪ್ರಸಾದ್ ಅವರು ಬೆಳಸಿದ ಹೂದೋಟ.

ಪ್ರೀತಿ ಇಲ್ಲದ ಮೇಲೆ
ಹೂವು ಅರಳಿತು ಹೇಗೆ?
ಮೋಡ ಕಟ್ಟೀತು ಹೇಗೆ?
ಹನಿಯೊಡೆದು ಕೆಳಗಿಳಿದು
ನೆಲಕ್ಕೆ ಹಸಿರು ಮೂಡೀತು ಹೇಗೆ?
( ಜಿ.ಎಸ್. ಎಸ್ ಕವಿತೆಯ ಸಾಲುಗಳು)

ಕರೋನ ಪಿಡುಗಿನಲ್ಲಿ ಅಡಗಿ ಹೋಗಿದ್ದ
ನನ್ನ ಬದುಕಿನ ಪ್ರೀತಿ, ಭರವಸೆಗಳು ಮತ್ತೆ ಈ ಹೂಗಳಲ್ಲಿ ಪುಟಿದೆದ್ದಿವೆ.
ನನ್ನ ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಈ ಸುಂದರ ಹೂಗಳು ಅವೇ ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಿವೆ !
ನೋಡಲು ಕಣ್ಣು, ಕೇಳಲು ಕಿವಿ ಇದ್ದಾರೆ ಸಾಕು.

ಶಿವಪ್ರಸಾದ್ ಅವರ ಚಿಕ್ಕ ಚೊಕ್ಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಗಾರ್ಡನ್!